Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/862 K.2024/2105

1- VEKİLİ : Av.

MÜDAHİL : T.C. ... BANKASI A.Ş. -

VEKİLİ

MÜDAHİL : ... ENERJİ VE SANAYİ TESİSLERİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU

İflas (Doğrudan Alacaklı Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 177))

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 13/12/2024

YAZIM TARİHİ : 13/12/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/02/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyaları ile icra takibi yapıldığını, ancak davalının işbu takipler nedeniyle aradan geçen uzun zamana rağmen herhangi bir ödeme yapmadığını, icra takiplerinde yapılan işlemler sonucunda da müvekkilinin davalıdan olan alacaklarını tahsil etmesinin mümkün olmadığını, davalının müvekkili tarafından yapılan icrai işlemlere sürekli itirazda bulunarak takiplerin sonuçsuz kalmasını sağlamaya çalıştığını, müvekkili dışında pek çok alacaklı tarafından da davalı aleyhine icra takibi açıldığını, bu alacaklıların da davalıdan olan alacaklarını alamadığını, davalının "... ili ... ilçesi ...

Mah./köyü" sınırları içerisinde bir adet hidroelektrik santrali inşası için müvekkiline ve diğer alacaklılara borçlandığını, bu hidroelektrik santralinin halen çalıştığını, bu santralin kurulumu için davalının ... Bankası'ndan kredi çektiğini ve bu kredi için baraj sahasındaki menkulleri ipotek verdiği gibi özellikle bu barajdan ürettiği elektriği sattığı ...'daki hak edişlerini de ... Bankası'na temlik ettiğini, bu nedenle davalının hak edişlerinin tamamının ...

Bankası ... ... Şubesi'ne geldiğini, bu hak edişlerin bankaya olan taksit borçlarına yetmemesi üzerine banka tarafından takibe geçildiğini, davalı şirketin ...'tan gelen hak edişi dışında başka bir malvarlığı olmadığını, İİK'nun 179.maddesi kapsamında davalı borçlunun aktifleri ve mal varlığının borçlarını karşılamaya yetmediğini belirterek, davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'nin iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin elektrik üretimi ile iştigal eden bir firma olduğunu, davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine başlatılan icra takiplerine itiraz ettiklerini, davacının alacaklarını tahsil etme gayesiyle davranmadığını, müvekkilinin hidroelektrik santralinde üretimi durdurarak müvekkiline zarar verme çabasıyla kötü niyetli olarak hareket ettiğini, ...

İcra Müdürlüğü'nün icra takip dosyalarından müvekkilinin adına kayıtlı elektrik üretim santralinde haciz, muhafaza ve satış yapılması yönünde karar alındığını, işbu karara istinaden hacizlere gidildiğini ve muhafaza işlemlerinin gerçekleştirildiğini, bu icrai işlemlerin yasaya ve usule aykırılık teşkil etmesi nedeniyle işbu işlemlerin iptalinin istendiğini, takibi sonuçsuz bırakma niyetlerinin olmadığını, işbu davanın ikame edilebilmesi için öncelikli koşulun borçlunun borca batık olma şartının gerçekleşmesi olduğunu, müvekkilinin borca batık olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine,

davacının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Müdahil Tasfiye Halinde ... Yapı İnş. ... Ltd.Şti. vekili; davalı şirketin müvekkili şirkete cari hesaba, ticari defterlere ve 25/05/2015 günlü ... seri nolu 179.000,00.TL ve 20/05/2015 günlü ... seri nolu 179.000,00.TL'lik iki adet çeke ilişkin ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas nolu kambiyo takibi sonucu borcu bulunduğunu belirterek, müdahale taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Müdahil ... Enerji ve San. A.Ş. vekili; ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davalı şirket hakkında icra takibi başlattıklarını, takibin kesinleştiğini, ancak dosyada herhangi bir tahsilat yapılamadığını belirterek, müdahale taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Müdahil T.C.... Bankası A.Ş. vekili; müvekkili bankanın ... ... Şubesi tarafından davalı şirkete kredi kullandırıldığını, kredi taksitlerinin ödenmemesi üzerine kredi alacağına muacceliyet verildiğini ve davalı hakkında yasal takip başlatıldığını belirterek, müdahale taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; davalı şirket hakkında birçok icra takibinin bulunduğunu, davalının bu takiplerden sadece T.C. ... Bankası A.Ş.'nin alacaklı olduğu ... . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına 367.660.677,00.TL borcu olmasına rağmen, sadece 370.233,55.TL ödeme yaptığı diğer icra takip dosyalarından hiçbirine ödeme yapılmadığını, davalı şirketin aktifinin pasifini karşılama oranının %58 olması nedeniyle borca batık olduğunu, İİK'nın 179. maddesi uyarınca davalı şirketin iflasına karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine mükerrer takip yapılması nedeniyle .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında şikayet yoluna başvurduklarını, bu dava da verilecek karar beklenmeden müvekkili şirketin iflasının açılmasına karar verildiğini, kararın doğru olmadığını, zira, bu davada verilecek kararla birlikte müvekkil şirket aleyhine mükerrer takip yapılmış olduğu,

hesaplamada mükerrer takipte itfa edilecek borçların müvekkil şirket açısından ikinci kez borç olarak kaydedilmiş olacağının açıkça ortaya çıkacağının gözden kaçırıldığını, 06.02.2024 tarihli dilekçe ile talep edilen bilgi ve belgelersı dosyaya sunulmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, davalı müvekkilinin borçlarını ödemeye devam ettiğini, müvekkilinin ödemelerini tatil ettiğine karine teşkil edecek herhangi açık veya zamni iradesi bulunmadığını, işletme faaliyetlerine devam ettiğini, yalnızca rayiç bedeli hesaplanan hidroelektrik santralinin dahi tek başına şirketin pasiflerini karşılayabilecek durumda olduğunu,

bu durumun raporda dikkate alınmadığını, şirketin aktif değerinin hatalı hesaplandığını, yeniden rapor düzenlenmesi gerektiğini, eksik inceleme sonucu hatalı hüküm verildiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Müdahil ... Bankası vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verildiğini verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin kullandırılan kredilerin ödenmemesi nedeniyle icra takibi yaptıklarını, ... A.Ş’nin iflasının talep edildiği işbu davada, malvarlığı alacaklıların alacağını karşılamayan firmanın elektrik satışından elde ettiği gelirlerine tedbir konulması gerektiğini, ...

A.Ş’nin elektrik santralinden ürettiği elektrik gelirlerini alacaklılardan mal kaçırmak maksadı ile YEKDEM kapsamında devletin alım garantisi verdiği tutarlardan daha düşük fiyata, elektrik piyasasında ikili anlaşmalar ile özel şirketlere satmakta olduğunu, bu durumun ... cevabından açıkça görüldüğünü, davalı firmaca elektrik gelirlerinden yüksek miktarda gelir elde edilmesine rağmen alacaklılara borç ödenmemekte ve alacaklılardan mal kaçırmaya devam edilmekte olduğunu, mahafaza tedbirlerine iflas davasına bakan ticaret mahkemesinin karar verdiğini, bu konuda baka bir merciin karar vermesinin mümkün olmadığını, ....

Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasından verilen 13.04.2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının reddine ilişkin kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir ya da muhafaza kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, İİK 177. Maddesi yollamasıyla İİK 179.maddesi kapsamında davalı borçlunun aktifleri ve mal varlığının borçlarını karşılamaya yetmediğinden doğrudan doğruya iflas davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2004 sayılı İİK'nın 177.maddesinde, "Doğrudan Doğruya İflas Halleri" üst başlığı altında, "Evvelce takibe hacet kalmaksızın İflas, Alacaklının talebi" düzenlenmiştir. 177/1.fıkrada, aşağıdaki hallerde alacaklının evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebileceği ifade edilmiştir. Yasada belirtilen 4 bent ise sırasıyla;

1-Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla kaçar, alacaklıların haklarını ihlal eden hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoluyla yapılan takip sırasında mallarını saklarsa;

2-Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa;

3-308 inci maddede ki hal varsa;

4-İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse,..” şeklinde sayılmıştır. Buna göre İİK'nın 177/1. maddesi uyarınca borçlunun iflasa tabi şahıslardan olması ve doğrudan doğruya iflas sebeplerinden birinin mevcut olması halinde mahkeme, borçlunun iflasına resen karar verebilecektir.

Ancak bu madde uyarınca iflas kararı verilebilmesi için 177/4. maddesi amir hükmü gereği iflas kararı verilmeden önce Türkiye’de bir yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlunun dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağrılarak dinlenmesi gerekir. Aynı madde İİK 179 maddesi kapsamındaki doğrudan doğruya iflas talepleri için de geçerlidir. Somut olayda İİK 177/4 madde hükmünün yerine getirilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Davalı şirket yetkilisinin mahkemeye usulüne uygun olarak çağrılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. (Benzer mahiyette Yargıtay 6. HD 2021/5773 E. 2022/4207 K. , Yargıtay 6. HD 2021/4039 E. 2022/1002 K. , Yargıtay 6. HD 2021/5850 E. 2022/28 K. , Yargıtay 6. HD 2022/3626 E. 2023/865 K. , Yargıtay 6. HD 2022/3164 E. 2022/5114 K. , Yargıtay 6. HD 2022/883 E. 2022/4292 K.)

Açıklanan nedenlerle, davalı şirket yetkilisinin mahkemeye çağrılarak dinlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan taraf vekillerinin istinaf başvurusunun sair hususlar incelenmeksizin kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır