Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/994 K.2024/1636

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/02/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; alacaklısının müvekkili ..., borçlusunun ... olan 10.08.2022 ödeme tarihli, 30.07.2022 tanzim tarihli ve 760.000,00.TL tutarlı bono'nun ... Bankasından tahsil işlemleri sırasında bankanın uhdesindeyken kargo aracının yanması nedeniyle zayi olduğunu, işbu senet borcu sebebi ile de müvekkilinin alacağını tahsil etmek amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun 28.11.2022 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı borçlunun müvekkilini bugüne kadar ödeme vaadiyle oyaladığını ancak ödeme yapmadığını, bu nedenlerle müvekkiline borcu bulunan ve haksız yere takibe itiraz eden davalı borçlunun yapmış olduğu haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davanın konusunun kambiyo senetlerinden olan bonoya dayalı alacak talebi olduğunu ve bu davaların mutlak ticari davalar olduğunu ve bu nedenlerle eldeki davada görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bono'nun zayi olduğunu iddia eden davacı tarafın kesinleşmiş zayi kararı getirmek zorunda olduğunu, kambiyo senedinin zayi olup olmadığının henüz belirsizken zayi olduğundan bahisle açılan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; dava tarihinde zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesine göre, itirazın iptali davası açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması gerektiğini, yasal düzenleme dikkate alındığında söz konusu dava şartının noksanlığının sonradan giderilebilecek nitelikte olmadığını, davanın 16/12/2022 tarihinde açılmış olduğunu, davacı vekili tarafından dava açıldıktan sonra 26/04/2023 tarihinde arabuluculuğa başvurduğu,

bu nedenle davanın 6100 Sayılı HMK'nın 115/1 ve 114/2 maddeleri ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5/A maddesi hükümleri gözetilerek 6100 sayılı HMk'nın 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle. Davanın açıldığı önceki dönem uygulamalarına bakıldığında.

Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış bir davanın ticari bir dava olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi halinde, dosyanın görevli Ticaret Mahkemesi'ne intikal ettirilmesi sürecinde arabuluculuk prosedürünün tamamlanmasının mümkün olduğunu, bazı Bölge Adliye Mahkemeleri ve Yargıtay Dairelerince kabul edildiğini, bazı dairelerin ise aksi görüşte olduğunu, bu durumun ciddi bir belirsizlik durumu yarattığını, Temyiz ve içtihat mercii olan Yargıtay 9 HD'sinin “Aynı konu hakkında farklı görüş ve kararlar varsa; o içtihatlara güvenerek dava açan, davasını yürütenlerde uyandırdığı güveni zedelemeden.

Hukuki belirlilik, güvenlik, öngörülebilirlik çerçevesinde, adli yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkına uygun olarak Sürpriz karar sonucu doğurmayacak şekilde yapılmalıdır.” dediğini, 01/09/2023 öncesi arabuluculuğa baş vurulmadığı gerekçesiyle hem yerel hem de yüksek mahkemeler arasındaki görüş farklılığı dikkate alınmadan, hakkın varlığı yokluğu araştırılmadan verilen yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, alacaklısının ..., borçlusunun ... olan 10.08.2022 ödeme tarihli, 30.07.2022 tanzim tarihli ve 760.000,00.TL tutarlı bono'nun ... Bankasında tahsil işlemleri sırasında bankanın uhdesindeyken kargo aracının yanması nedeniyle zayi olduğunu, iş bu senet borcu sebebi ile de davacının alacağını tahsil etmek amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun 28.11.2022 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğu iddia edilmiş, mahkemece, davanın Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına girdiğinden bahisle görevsizlik kararı vermiş, ....Asliye Ticaret Mahkemesi ise, davanın zorunlu arabulucuya tabi olduğu ve arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğinden bahisle, davanın usulden reddine karar vermiştir.

Karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. Maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olmak üzere yapılmıştır.

Davanın, itirazın iptali davası olup, 16/12/2022 tarihinde açılan davada çözümlenmesi gereken sorunun, arabulculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir dava şartı olup olmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Kanun'un 5/A. maddesinde "dava şartı olarak arabuluculuk" başlığı ile; "Bu Kanun'un 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi uyarınca, 2.fıkrası son cümlesine göre ise; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.

Davanın ticari nitelikte ve dava tarihi itibariyle zorunlu arabulucuya tabi dava olduğu sabit olup, davacı tarafından her ne kadar, görevsizlik kararından sonra arabuluculuğa başvurulmuş ise de, Ticaret Mahkemesindeki davanın, görevsizlik kararı veren Asliye Hukuk Mahkemesindeki davanın devamı niteliğinde olduğu, davacı tarafından, dava tarihi olan 16/12/2022 tarihinden önce arabuluculuğa başvurulmadığı, ancak, arabuluculuğun dava tarihinde yerine getirilmesi gereken bir dava şartı olup, sonradan tamamlanabilir ve giderilebilir şartlardan olmadığı (Benzer mahiyetteki Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 27.05.2024 tarih ve 2023/1047 Esas 2024/4340 Karar sayılı ilamı), mahkemece verilen, davanın usulden reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... ¸e-imzalıdır