Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2024/995 K.2024/1598

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile dava dışı ... İnş. Emlak Paz. Ltd.

Şti arasında 16/03/2018 tarihli İşyeri Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesi imzalandığını, dava dışı şirketin sözleşme konusu inşaatı devam ettirememesi nedeniyle mevcut hali ile 12/04/2018 tarihinde davalı şirkete devredildiğini, müvekkili ile dava dışı şirket arasında yapılan sözleşmede teslim tarihinin 31/12/2018 olarak belirlendiğini, davalı tarafa gönderdikleri ihtarname ile işyerinin müvekkiline teslim edilmesi ve kalan bakiyeyi davalının bildireceği IBAN numarasına yatıracaklarını bildirdiklerini, ancak davalı tarafından bir geri dönüş yapılmadığını,

sözleşmede teslim edilecek ... yeri numarası ... olarak belirlenmiş ise de Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nde yapılan tespit ile taşınmazın kapı numarasının ... olarak belirlendiğini, satış bedeli olarak 650.000,00 TL olarak belirlendiğini, 130.000,00 TL'nin ön peşinat olarak müvekkili tarafından ödendiğini, kalan miktarın taşınmazın teslim tarihinde ödeneceğini, ancak taşınmaz teslim edilmediğinden bakiye tutar ödenmediğini, kalan bakiyenin davalı tarafa ödenmesi için çekilen ihtarnameye davalının cevap vermediğini,

sözleşmenin 3.maddesi ile belirlenen tarihte teslim edilmemesi halinde teslim tarihinden itibaren 6 aylık süreden sonra gecikilen her ay için emsal kira bedelinin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili ile yapılan sözleşme her ne kadar taşınmaz satış vaadi sözleşmesi başlığı altında düzenlenmiş olsa da sözleşmenin alacağın temliki hükmünde olduğunu, sözleşmenin yapıldığı tarihte kat irtifakı kurulmadığından müvekkilinin adi yazılı sözleşmeyi imzaladığını belirterek dava konusu taşınmazın müvekkili lehine tapu tesciline ve HMK md 107 hükmü gereğince ileride artırılmak üzere 500,00 TL ecrimisil kira alacağına karar verilmesine,

mahkeme aksi kanaatte ise müvekkilinin mağdur olmaması için dava konusu taşınmazın rayiç bedelinin teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, mahkeme rayiç bedel yönünden aksi kanaatte olması durumunda müvekkili tarafından ödenmiş olan bedelin ödenme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu sözleşmenin müvekkili tarafından devralındığı ve dava dışı şirket ile bu yönde protokol yapıldığına dair delilin davacı tarafından ibraz edilemediğini, müvekkilinin davaya dayanak yapılan sözleşmenin tarafı olmadığını, tapulu bir taşınmazın haricen satışının sözleşmeye konu edildiğini, bu sözleşmenin hüküm doğurmasına imkan bulunmadığını, kanun hükümlerinin ön gördüğü biçimde yapılmayan sözleşmelerin hukuken geçersiz olduğunu, sözleşmenin tarafları dışında üçüncü kişiler nezdinde hak doğurmayacağını, davacı tarafından müvekkiline taşınmaz bedeline ilişkin bir ödeme yapılmadığını,

davacının edimini tam ve gerektiği gibi ifa etmediğini, müvekkilinin kötü niyet ortaya koymadığını, ecrimisil tazminatına hüküm verilmesine hukuken imkan bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde;"...,Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili müvekkilinin 16.03.2018 tarihli sözleşme ile dava dışı ... İnş. Emlak Paz. Ltd. Şti.'den ...Mah. ... ... Bulvarı ... Ada .. Parselde kayıtlı .. numaralı ... bölümde bulunan 224 metre kare işyerini satın aldığını, 130.000,00 TL peşinat ödendiğini ve sözleşme bedelinin 650.000,00 TL olduğunu beyan etmiş ve söz konusu taşınmazın tapusunun iptali ile müvekkili adına tescilini talep etmiştir.

Davacının tapu iptali ve tescil davası yönünden yapılan değerlendirmede. TMK'nin 706.maddesi "Taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olması, resmî şekilde düzenlenmiş bulunmalarına bağlıdır." şeklinde düzenlenmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin adi yazılı şekilde olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla beraber taraflar arasındaki sözleşmede taşınmazın blok numarası, kat numarası gibi ayırt edici özellikleri bulunmamaktadır. ... bölüm numarası olarak .. numara gösterilmiş ise de, davacı vekili 31.03.2023 tarihli dilekçesi ile ... bölüm numarasını .. olarak belirtmiştir. Mahkememizce ...Mah. ... ... Bulvarı ... Ada ... Parsel ... Blok .... numaralı ... Bölümün tapu kayıtları dosya arasına alındığında söz konusu ... yerinin dava dışı "... Gayrimenkul Hizmetleri Ltd.

Şti. adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili söz konusu taşınmazdaki inşaatın, dava dışı ve taraflar arasındaki sözleşmenin tarafı olan ... İnş. Emlak Paz. Ltd. Şti. tarafından yapılmakta olduğunu ancak inşaatın devam ettirilememesi nedeniyle ... Oto. Paz. San. Ltd. Şti.'ye devredildiğini, bu nedenle alacağın temliki hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiğini ve işyerinin teslim edilmemesi nedeniyle ödenmeyen 520.000,00 TL'yi depo etmeye hazır olduklarını beyan etmiştir.

Mahkememizce dava dışı ... İnş. Emlak Paz. Ltd. Şti. İle davalı şirket arasındaki devir sözleşmesinin dosya arasına alınması için davalı kuruma müzekkere yazılmış ancak bu süreç içerisinde müzekkereye cevap verilmemesi üzerine, müzekkerenin tekit edildiği süreçte davacı tarafından bu devir sözleşmesi 07.06.2023 tarihinde sunulmuştur. "Fesih protoklü ve ibraname" başlıklı sözleşmede, davalı arsa sahibi, dava dışı ... İnş. Emlak Paz. Ltd.

Şti. ise müteahhit olarak nitelendirilmiştir. Bu sözleşmenin 8.maddesinde müteahhit ile yapılan anlaşmalara ilişkin "alıcıların müteahhite ödemiş olduğu bedellerin arsa sahibi tarafından alıcılara ödeneceği" kararlaştırılmış ve bu sözleşmenin ekinde müteahhit tarafından satışı yapılan taşınmazlar belirtilmiştir. Ek-4'te satışı yapılan taşınmazların listesi ve müşterilerin adı bulunmaktadır.

Bu listede davacı şirketin yetkilisi ... tarafından 650.000,00 TL bedelle dükkan alındığı ve 130.000,00 TL tutarında ödemenin yapıldığı kayıtlıdır. Bu devir protokolünün ekindeki satışı yapılan listede davacı şirketin tüzel kişiliği adına satış yapıldığına dair bir kayıt bulunmadığından davacı şirketin tapu iptali ve tescil ile taşınmazın rayiç bedelinin tahsili davalarının aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili terditli olarak açtığı davasında, tapu iptali ve tescil ile taşınmazın rayiç bedelinin tahsili davalarının kabul edilmemesi halinde sözleşme kapsamında ödenen bedelin tahsilini talep etmiştir. Mahkememizce verilen sürede davacı tarafından 130.000,00 TL tutarındaki ödemeye ilişkin sunulan dekontta, göndericinin davacı şirket olduğu ve alıcının ise dava dışı ... İnş. Emlak Paz. Ltd. Şti. olduğu tespit edilmiştir. Davalı şirket ile dava dışı ... İnş. Emlak Paz. Ltd.

Şti. Arasında düzenlenen fesih protoklü ve ibraname başlıklı sözleşmede her ne kadar dava dışı ... İnş. Emlak Paz. Ltd. Şti. tarafından tahsil edilen tutarların, davalı şirkete devredildiği belirtilmiş ise de, ek listede satılan taşınmazların ve tahsil edilen tutarların olduğu sayfada davacı şirketin adının bulunmaması ve talep edilen bedelin dava dışı ... İnş. Emlak Paz. Ltd.

Şti.'nin hesabına aktarılması nedeniyle bu davanın da pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davacının tapu iptali tescil ve taşınmazın rayiç bedelinin tahsili davalarının dava şartı (aktif husumet) yokluğu nedeniyle reddine, 2-Davacının ödenen bedelin iadesi davasının dava şartı (pasif husumet) yokluğu nedeniyle reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, taşınmazın şirket tarafından kullanılma amacının araştırılması neticesinde, ilgili evrakta şirket yetkilisinin ödeme işlemini şirket tüzel kişiliği adına gerçekleştirdiğini, mahkemece ilgili hususlar araştırılmadan eksik değerlendirme ile hüküm kurulduğunu, kendilerine gönderilen ihtarname de işbu madde hükmünce teyit mektubu mahiyetinde olduğunu, davalı firmaya gönderdikleri ihtarnameye sekiz gün içinde herhangi bir itirazda bulunulmadığı,

ihtarnamede bildirilmesini istenilen banka iban numarasını paylaşmadıklarını, kendilerince gönderilmiş olan ihtarname ile dava konusu olayın davalı firmaca itiraz edilmeyerek teyidinin gerçekleştiğinin dikkate alınmasını talep ettiklerini, sözleşmenin yapıldığı tarihte kat irtifakı kurulmamış olması nedeniyle müvekkilinin işbu adi yazılı sözleşmeyi imzaladığını, müvekkiline sözleşmenin icra edileceğine dair güven verildiği ve dosyada davalı olarak bahsi geçen tarafın yapmış olduğu sözleşmede borçtan ve ifasından bahsederek,

varlığını kabul ettiğini, müvekkilinin bu güvene dayanarak borçlu olduğu edimleri ifa etmiş ve kendisine teslim ve tescil olmamasına rağmen yükümlü olduğu diğer edimleri de ifa etmek için ihtarname yoluna başvurduğunu, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; tapu iptal ve tescil, ecrimisil, taşınmaz rayiç bedelinin, ödenen tutarın istirdatına ilişkin olarak açılan terditli davadır. İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle, davacının husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş olup vaki karar, süresi içinde davacı tarafça istinaf edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonunda, dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dosya içeriğinde bulunan, davalı şirket ile dava dışı ... Tic. Ltd.

Şti. arasında imzalanan fesih protokolü - ibraname ve ekindeki listede, 130.000,00-TL ödeme yaptığı anlaşılan ...'ın, davacı şirketi temsile yetkili / şirket müdürü ve yine davacı şirketin ortaklarından olduğunun Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığının bila tarihli yazısından anlaşıldığı, davacı tarafça dosyaya sunulan 13.09.2017 tarihli ... Bankası dekontunda da davacı şirket nam ve hesabına, dava dışı ... Ltd.

Şti'ye "dükkan bedeli kaporası" açıklamasıyla ilgili ödemenin yapıldığının anlaşıldığı, bu haliyle davacı şirketin ... bu davada husumetinin olduğu gibi Mahkemece yapılacak ...; uyuşmazlığın esasına girilerek, taraflarca bildirilen tüm delillerin toplanıp keşif ve harca tabi değer belirlenip harç eksikliği tamamlanarak usulüne uygun surette bildirilip toplanılan tüm deliller ile birlikte yeniden bir karar verilmesi gerekeceğinden,

HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf itirazının kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.