Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1129 K.2025/1185

Av. ... ... DAVALI : ... -... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)|İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 11/06/2025

KARARIN YAZILDIĞI

TARİH : 11/06/2025

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/02/2025 tarihli 2024/942 Esas sayılı ara kararı aleyhine davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu çekin kaybolması nedeniyle ilgili çekin iptali talebiyle açmış olduğu Mersin 1. Asliye ticaret mahkemesi 2024/676 esas sayılı dava dosyasının 26/07/2024 tarihli tensip zaptı ara kararı ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, ilgili çekin, müvekkili şirket muhasebe şefi ... tarafından çalınmış olma şüphesiyle davacı tarafça ... hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, suç duyurusu üzerine hakkında yakalama kararı olan ... yakalandığı ve ifadesi alındığını, Mersin CBS 2024/49971 soruşturma numaralı dosya üzerinden alınan ifadesinde,

... üzerine atılı suçlamaları kabul ettiği ve dava konusu 1.250.000,000-Tl bedelli çeki kendi borcu için kullandığını itiraf ettiğini, davacı Mersin CBS 2024/49971 soruşturma dosyasına ... numaralı şikayete konu çekin ibrazı halinde banka tarafından çeke el konulması ve şüphelilerin nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamında cezalandırılması talep ettiğini, ... 'nin 25.09.2024 tarihli Mersin CBS'ye vermiş olduğu cevapta ... seri numaralı 06/09/2024 tarihli 1.250.000,00 tutarındaki çekin ...'na ibraz edildiği ve çekin muhafaza altına alındığını, Mersin CBS tarafından gerçekleştirilen soruşturma tamamlandığını,

... hakkında Mersin 14. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2024/817 E. sayılı dosyası ile görülen ceza davası açıldığını, dava konusu çekin, müvekkili şirket hamilindeyken şirket muhasebe şefi ... tarafından çalındığı hususu sabit olduğunu, Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/676 esas sayılı dosyasının 26/07/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararı ve Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının el koyma kararına rağmen çekin ibraz edilmesi üzerine ... tarafından karşılıksızdır işlemi gerçekleştirildiğini, karşılıksız işlemi nedeniyle banka tarafından müvekkiline çek karnesi verilmemekte olduğunu, müvekkili yasaklı duruma düştüğünü,

çeki elinde bulunduran ile müvekkili şirket arasında herhangi bir borç ilişkisi bulunmadığını, müvekkilin hesabında para bulundurma yükümlülüğü de olmadığını, arz ve izah edilen ve mahkememizce re'sen dikkate alınacak sebeplerle; dava konusu çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmaması/karşılıksızdır işlemi yapıldı ise bu işlemin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "...

Yapılan incelemede davacı vekili tarafından söz konusu çek hakkında banka tarafından karşılıksızdır işlemi yapılmaması / karşılıksızdır işlemi yapılmış ise kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuş olup bankadan gelen yazı cevabına göre dava konusu çek ile ilgili karşılıksızdır işleminin yapıldığı, bu haliyle çek hakkında banka tarafından karşılıksızdır işlemi yapılmaması yönündeki talebin konusuz kaldığı, ihtiyati tedbirin yalnızca dava konusu hakkında uygulanabileceği, dava konusunun çekten kaynaklı olarak davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu,

kambiyo hukukuna ilişkin sonuçlar doğuran çeklerin karşılıksızdır işlemine tabi tutulmaması veya bu yöne etkisi olabilecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceği gibi tedbirin yalnızca uyuşmazlığın taraflara etkisi olacak şekilde verilebileceği, karşılıksızdır işleminin banka tarafından yapımdığı, bu anlamda söz konusu çek ile ilgili yapılan karşılıksızdır işleminin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği nazara alınarak talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin çek ile ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmaması yönündeki ihtiyati tedbir talebi hakkında konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACILAR VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, çekin çalınmış olduğunu, bu soruşturma ile sabit olduğunu, çek hakkında Mersin CBS'nin soruşturma dosyasında yazılan yazıya cevaben çekin ibraz edildiği ve muhafaza altına alındığının bildirildiğini, karşılıksız işlemi nedeniyle müvekkil şirket yasaklı duruma düştüğünü, mağduriyetin söz konusu olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibariyle menfi tespit istemine, istinaf konusu uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili tarafından UYAP sistemi üzerinden 28.01.2025 tarihinde verilen dilekçeyle, davaya konu çek hakkında "karşılıksızdır" işlemi yapılmaması, bu işlem yapılmış ise kaldırılması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiği, İlk Derece Mahkemesi'nin 14.02.2025 tarihli ara kararı ile çekin ibraz edildiği banka tarafından "karşılıksızdır" işlemi yapılmış olduğundan bu işlemin yapılmamasına yönelik ihtiyati tedbir talebi konusuz kaldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, "karşılıksızdır" işleminin kaldırılmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, işbu ara karara karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Geçici hukuki koruma türlerinden olan İhtiyati Tedbir, 6100 sayılı HMK'nın 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 390. maddesinde ihtiyati tedbir talebi, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usule yer verilmiştir.

HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin şartları; "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da tamamen imkansız hale gelmesi veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğmasından endişe edilmesi" olarak açıklanmıştır. Ayrıca tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği belirtilmiştir. Yine aynı Yasa'nın 390/3. maddesinde haklılığın yaklaşık olarak ispat edilmesi zorunluluğu koşulu aranmıştır.

Somut olayda, davacılar vekili tarafından, grup şirketleri olan müvekkillerinden birinin diğeri emrine keşide ettiği çekin lehtar ve hamil olan şirkette bulunduğu sırada şirketin davadışı muhasebecisi tarafından çalındığı, şikayet üzerine açılan soruşturmada muhasebecinin çeki kendi borcu için kullandığını ve suçunu itiraf ettiği, davalı ile müvekkili şirketler arasında ticari ilişki bulunmadığı ileri sürülerek davaya konu ...- ne ait 06.09.2024 keşide tarihli ve 1.250.000,00 TL bedelli ... seri no'lu çek sebebiyle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin talep edildiği,

davalı vekilince müvekkilinin meşru ve iyiniyetli hamil olduğu savunularak davanın reddinin istenildiği anlaşılmakta olup, tarafların iddia ve savunmaları yargılamayı gerektirdiği gibi çekler hakkında kambiyo hukukuna ilişkin sonuçlar doğuran sonuçlar doğuran "karşılıksızdır" işleminin önlenmesinin bu sonuçlara etkili olacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, "karşılıksızdır" işlemi davadışı banka tarafından yapıldığından davanın taraflarından olmayan bankaya etkili olabilecek nitelikte de ihtiyati tedbire karar verilemeyeceği,

sonuç olarak ilk derece mahkemesince yazılı şekilde davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacılar vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Katip · ... · ¸