Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1141 K.2025/2285

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/01/2025 tarih, 2025/617 Esas ve 2025/50 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin yurt içinde ve yurt dışında her türlü taşımacılık hizmetlerini de içerecek şekilde ..., koli, kargo ve lojistik hizmetleri, bankalara destek hizmeti, parasal ... hizmeti, ödeme hizmetleri, elektronik sertifika hizmet sağlayıcılığı, elektronik ortam dahil her türlü tebligat ve telgraf hizmetine ilişkin faaliyetler ile esas sözleşmesinde belirlenen diğer faaliyetleri yürütmekte olduğunu, müvekkili şirketin muhtelif şirketlerle yaptığı hizmet alım sözleşmelerinin önemli düzeyde gerçekleştirdiği hizmetlerin bir kamu hizmeti olduğunun açık olduğu, müvekkil şirketi ile davalı ... taşımacılık Paz. ve Tic.

Ltd. Şti arasında 13/12/2013 tarihli ... Taşıma Hizmetine ait sözleşme ve şartname (... ... Hattı) 17/03/2017 tarihli ... Taşıma Hizmetine ait Sözleşme ve Şartname (... ... Hattı) 13/12/2013 tarihli ... Taşıma Hizmetine Ait Sözleşme ve Şartname (... ...

Hattı)'nın akdedildiğini, müvekkil şirketlerince 3065 sayılı KI)V kanununun 9.maddesi ve KDV Genel Uygulama Tebliğinin (I/C.2.1.3.2.5.) bölümü uyarınca söz konusu sözleşmelere istinaden anılan şirkete yaptığı ödemelerden KDV tutarının 9/10'unun sorumlu sıfatıyla tevkif edip kendi vergi dairesine ödenmesi gerekmekle birlikte KDV tutarının tamamının anılan şirkete ödendiğini, akabinde ise KDV mevzuatından kaynanlanan zorunlulukların gereği olarak 9/10 oranındaki tevkif KDV'yi 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 371.maddesi hükümlerine göre pişmanlıkla vergi dairesine beyan ederek ödemek durumunda kaldığını,

müvekkili şirketin davalının 9/10 oranındaki KDV'sini hem vergi dairesine hem de şirkete ödediğini bu nedenle mükerrer ödeme olduğunu, KDV tutarının vergi dairesine yatırılması üzerine davalı şirkete yazılar yazılarak davalıya sebepsiz zenginleşme yaratan bu durum karşısında kendisine fuzulen ve fazladan ödenen tutarların 30 gün içinde şirketlerine iade edilmesinin ihtar edildiğini, kendisi KDV beyanlarını düzeltebileceği ve bu suretle vergi dairesine ödediği bir KDV varsa da iade/düzeltme konusu edebileceğinin hatırlatılmış olmasına rağmen davalı tarafından bugüne kadar söz konusu alacakları konusunda ödeme yapılmadığını,

müvekkili şirketin alacağının yüksek meblağlı oluşu ve her geçen gün alacağına kavuşamaması sebebiyle artan mali külfetin de dikkate alındığında davalı şirkete ait menkul ve gayrimenkul malvarlığı ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczinin gerektiğini, davalı şirketten ... iline ilişkin 123.265,78 TL olan alacakları için adı geçene 25/02/2021 tarihinde yazılan ve 15/03/2021 tarihinde teslim edildiği tarihten itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte yasal yoldan tahsili için ticari dava şartı olan Arabuluculuk işlemleri başlatıldığını, dosyanın ...

Arabuluculuk Bürosu'nun ... arabuluculuk dosya numarasını aldığını ve arabuluculuk son tutanak aslını dilekçe ekinde sunduklarını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle davalı şirketin taşınır, taşınmaz bankadaki mevduatları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında şimdilik 123.265,78 TL'lik ihtiyati haciz kararı verilmesini ve 123.265,78 TL'nin temerrüt tarihi olan 15/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin merkezinin Gaziantep ili olduğunu, söz konusu uyuşmazlığa ilişkin davada yetkili Gaziantep Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, dava dilekçesindeki talepler müvekkili bakımından zaman aşımına uğradığını, davacının dava dilekçesinde talep ettiği tutarların detayları anlaşılmadığını, davacının hangi düzeltmeyi hangi faturaya ilişkin olarak hangi kalemden hesapladığı belli olmadığını, davacı davadaki taleplerini denetime elverişli bir şekilde açıklaması gerektiğini,

müvekkilinin düzenlediği faturalarda yer alan KDV tevkifata tabi olmadığını, müvekkili şirket, davacının talimatlarına uygun davranmış olması sebebiyle kusurlandırılamayacağını, kaldı ki emsal yargı kararından da görüleceği üzere davacının halihazırda yapmış olduğu tevkifat uygulamasının hukuki olup olmadığı tartışmalı olduğunu, davacı da bu konuda tereddüt ettiğini ve dava konusu dönemde tevkifat uygulanmayacağını müvekkiline açıkça bildirildiğini, müvekkili şirket, davacıya düzenlemiş olduğu faturalarda hesapladığı katma değer vergisinin tamamını vergi dairesine beyan etmiş ve nakden veya mahsuben tamamını ödemdiğini,

davacının kendisinin tevkifat yapmak zorunda olduğu halde yapılan ödemelerden kesinti yapmamış olması nedeniyle düzeltme beyannamesi verme hakkı ve yetkisi olmadığını, davacının talebinin çelişkili olduğunu, davacının yapmış olduğu işlem katma değer vergisi uygulama genel tebliğine aykırı olduğunu, davacı hakkında müvekkili şirketin düzenlemiş olduğu faturalarda yer alan katma değer vergisini beyan etmediğini veya eksik beyan ettiğini ispatlamadan kendi kendine cezalı tarhiyata muhatap olacağı düşüncesinin temeli olmadığını, Davacının tevkifat yapmamış olması nedeniyle müvekkili şirketin mamelekinde haksız bir artış olmadığını,

arz olunan nedenlerle davanın usulden reddine, usulden red sebeplerinin kabul edilmemesi halinde davanın esastan reddine, davacı tarafın aynı dönem ve aynı konuya ilişkin müvekkil şirkete karşı .... Ticaret Mahkemesi 2022/189 E. sayılı derdest dava dosyası bulunduğunu, davaların birleştirilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/01/2025 tarih, 2025/617 Esas ve 2025/50 Karar sayılı kararında, dava konusu hizmet ifası kural olarak KDV'ye tabi olup yükümlüsünün de davalı olduğu, KDV ödemelerinin de süresinde davalıdan tahsil edildiği görülmüş, davacı kurumun, davalı tarafından KDV ödemelerinin zamanında ödenmesinden sonra, 15/12/2021 tarihli uzman görüşü de nazara alınarak, davalı tarafından daha önce ödenen ve davacının borçlu olmadığı KDV tutarlarını devlet hazinesine mükerrer olarak ödediği, bu durumda zenginleşmenin davalı lehine olmadığı,

davacının vergi ödemesini mükerrer yapması nedeniyle davalının herhangi bir zenginleşmesinin olmadığı, sebepsiz zenginleşenin Maliye Hazinesi olduğu, davacının kendi mevzuatından kaynaklı yapmak istediği düzenlemelerin bu dava yolu ile gidermesinde hukuki yararı bulunmadığı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 77/1. ve 78.maddeleri uyarınca zenginleşmeyi iade etmesi gereken kişinin malvarlığını alan kişi olduğu, bu durumda davacı tarafından davalıya ödenen haksız bir bedel olmadığı gibi, mükerrer ödemenin hazine lehine olduğu, dolayısıyla davalının bu dava bakımından pasif dava ehliyeti bulunmadığı anlaşılarak,

davanın 6100 sayılı yasanın 114/1-d ve 115/2.maddeleri gereği usulden reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; şirket (davalı) tarafından beyan edilerek ödenmesi gereken vergi Şirketi tarafından iki kez ödenmiş olduğundan firmanın mamelekinde haksız 1.220.444,16.TL artış olduğunu, Şirketin, bahis konusu sözleşmelerden kaynaklı faturalara ilişkin olarak, söz konusu bedelleri haksız olarak uhdesinde tuttuğunu ve mamelekindeki haksız artış durumu;

mükellefi olduğu vergi miktarlarım hazinenin kasasına intikal ettirip ettirmediği hususunun Gelir İdaresi Başkanlığından sorulması neticesinde ortaya çıkarılabileceğini, tacir olan taraflar arasındaki özel hukuk münasebetini düzenleyen sözleşme ve şartnamelerin maddeler gereğince, söz konusu verginin ödenmesinden adı geçen yüklenici durumundaki şirketin sorumlu olduğu taraflar arasında kararlaştırılmış olup, istirdat talep edilen meblağlardan şirketin (davalının) sorumlu olduğunu, dolayısıyla anılan şirketin (davalı) sebepsiz yere zenginleştiğini, şirket,

dosyaya sunulan fatura örneklerinden de görüleceği üzere faturalarını KDV tevkifatını göstermeksizin düzenlemiş olup KDV Genel Uygulama Tebliğine göre beyan ve ödeme yükümlülüğüne aykırı davranmış olduğunu ve sözleşme/şartnameye göre mevzuattan kaynaklı yükümlülüğünü ihlal ettiğini, adı geçen şirket mevzuattan kaynaklı yükümlülüğünü ihlal ettiği gibi, şirketin bu aykırılıktan dolayı ödemek durumunda kaldığını vergiyi iade etmemek suretiyle KDV Kanunu hükümlerinin yanısıra sözleşmenin rücuyu öngören maddelerine de aykırı davrandığını, Şirket ile ...

Taşımacılık arasında var olan sözleşme gereği Şirket tarafından fazladan ödenen 123.265,78.TL KDV tutarının tahsili amacıyla, adı geçen Şirket aleyhine ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin E.2022/617 sayılı dosyası üzerinden açılan alacak davası için Mahkemenin 16/01/2025 tarihinde pasif husumet dava şartı yokluğu nedeni ile davanın reddine yönelik verdiği kararının kaldırılarak, açılan davanın müvekkili şirket yönünden tamamen kabülüne ve istinaf giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etimiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/01/2025 tarih, 2025/617 Esas ve 2025/50 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı ile ...

Taşıma Hizmetine Ait Sözleşmeler ve Şartnameler imzalandığını, davacının söz konusu sözleşmelere istinaden davalı şirkete yaptığı ödemelerden KDV tutarının 9/10 sorumlu sıfatıyla kendi vergi dairesine tevkif edip kendi vergi dairesine ödemesi gerekirken KDV tutarının tamamını davalı şirkete ödediğini, akabinde KDV mevzuatından kaynaklı zorunlulukları gereği 9/10 oranındaki tevkif KDV yi vergi dairesine ödemek durumunda kaldığını, davalıya fazladan ödenen tutarların iadesi için ihtarname gönderildiğini ancak davalının ödeme yapmadığını,

davalının sebepsiz zenginleştiğini belirterek 123.265,78 TL nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili davalının düzenlediği faturalarda yer alan KDV nin tevkifata tabi olmadığını, faturaların davacının talimatlarına uygun düzenlendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

.... Vergi Mahkemesinin vermiş olduğu 30.03.2023 tarih ve 2022/1910 Esas,

2023/427 Karar sayılı kararında özetle; “ Olayda ... A.Ş. tarafından her ne kadar davacı

şirketle imzalanan sözleşmeler içeriği işin iş gücü temini olduğundan bahisle KDV Genel

Uygulama Tebliği doğrultusunda davacı şirkete2015/1 ile2019/10 dönemleri boyunca teslim edilen hizmetler karşılığı yapılan hak ediş ödemeleri üzerinden kesilmesi gereken KDV

kesilmediğinden bahisle, söz konusu dönemlere ilişkin sorumlu sıfatıyla verilen 2 nolu

beyannamelerde 03.11.2020 tarihinde düzeltme yapılarak toplam 10.063.920,64 TL KDV ve

pişmanlık zammı tahakkuk ettirilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve eki

teknik şartnamelerde çalıştırılan personele ilişkin sorumlulukların davacı şirkette

bulunmasına ve çalıştırılan personelin çalışma düzeninin davacı şirket tarafından

belirlenmesine ve davacı şirket tarafından kontrolüne ilişkin hükümler dikkatte alındığından,

davacı şirket tarafından yüklenilen işin tamamen kendi sorumluluğunda ve kendi

elemanları tarafından sağlandığı, işçilerin sevk ve idaresinin davacı şirkette olduğu

sonucuna varıldığından, mevzuda hata yapılarak davacı şirket ile ... A.Ş. arasında

imzalanan sözleşmelerde dolayı yapılan hak ediş ödemeleri üzerinde KDV tevkifatının hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu zımmen ret işleminin

iptaline” karar verilmiştir. verilen kararın eldeki davada ilk derece mahkemesinin karar tarihi itibariyle henüz kesinleşmediği görülmektedir.

Somut uyuşmazlıkta Davacının, davalıyla imzalanan sözleşmeler kapsamında davalının hakedişlerinin KDV tevfikatı yapılmadan ödendiğini, oysa davalıya yapılan ödemeler nedeniyle 9/10 oranında tevkifat yapılması gerektiğini, bu nedenle ilgili vergi dairesine düzeltme beyannamesi verilerek ödeme yapıldığını, vergi dairesine ödenen bedelin davalıdan talep edildiğini, ancak davalının sözkonusu bedeli ödemediğini ileri sürerek alacak talebinde bulunduğu, taraflar arasında yapılan dava konusu sözleşmeler uyarınca KDV tevkifatı yapılması gerekip gerekmediği,

davacı tarafından vergi dairesine mükerrer ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılıp, mükerrer ödeme yapılmış ise vergi dairesince iade edilip edilmediğinin belirlenmesi, ayrıca .... Vergi Mahkemesinin 2022/1933 Esas sayılı dosyasının kesinleşmesi beklenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır