Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1399 K.2025/1496

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/03/2025 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine davalı ... Gübre vekili Tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin T. C. Tarım ve Orman Bakanlığı ''Çiftçi Kayıt Sistemi'ne'' 25.10.2021 tarihinde başvurarak kaydolmuş bir çiftçi olduğunu, müvekkilinin 2022 üretim yılı içinde maliki olduğu aynı zamanda ÇKS'ye kayıtlı olan Adana ili ... ilçesi ... Mh. ... ada 7 numaralı 55107 metre karelik taşınmaza, Adana İli ... ilçesi ... Mh. ... ada 6 numaralı 12388 metre karelik taşınmaza, Adana ili ... ilçesi ...

Mh. ... ada 3 numaralı 32502 metre karelik taşınmaza, Adana İli ... ilçesi ...

Mh. ... ada 2 numaralı 8890 metre karelik taşınmaza okunuşu ... marka olan Dane Mısırı tohumu ektiğini, her 5,5 dönüme 1.5 torba mısır kullandığını, müvekkilinin yukarıda belirtilen taşınmazlara, 2022 yılı şubat-mart ayları arasında önce gübreleme, gübrelemeye müteakip sırt işlemi (dönüm başına 20 dakika kadar sürmekte) yaptığını, 2 gün bekledikten sonra tapan işlemi yaptırdığını (dönüm başına 15 dakika sürmekte), 1 gün beklendikten sonra mibzer (tohum ekimi) işini yaptırdığını, müvekkilinin gübreleme işinde ilk kez bu sene ...

Gübre Tarım Anonim Şirketi’nin ürettiği ... Jeneratör Elektrik Makine Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin kendisine satış işlemini yaptığı ''... Katkılı Organominaral Gübre. 11-21-5+(10so3)+me%15organik Madde %7.h.f '' gübreyi kullandığını, müvekkilinin gübrenin kendisine teslimini müteakip ... Jeneratör...Ltd. Şti. yetkililerine gübrenin taşlaşmış olduğu, mısırın gelişmediği ve komşu tarladaki mısırların daha canlı olduğu gibi hususlarda şikayette bulunsa da ...

Jeneratör...Ltd Şti yetkilileri tarafından müvekkiline dişe dokunur bir dönüş sağlanmadığını, müvekkilinin zararını tazmin etmek amacıyla her iki borçlu ve sorumlu şirket aleyhine .... Genel İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyası ile genel haciz yoluyla takip başlattığını, davalıların icra takibine itirazlarda bulunduklarını, davanın kabulü ile itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzre davalılar aleyhine ayrı ayrı icra inkar tazminatına hükmedilmesine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere her borçlu yönünden ayrı olmak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, borçluların mallarını kaçırma kastının olması sebebiyle borçluların malları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... Gübre vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlık, ticari satımdan kaynaklı itirazın iptali davasına ilişkindir. ...

Vergi Dairesi'nden gelen 20.02.2025 günlü yazı cevabında ''davacı ...'nın menkul sermaye iradından dolayı 2015 yılında gelir vergisi mükellefiyetinin olduğu, haricen gelir vergisi mükellefiyetinin bulunmadığı'' bildirildiğinden taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde kabul edilemeyeceği, uyuşmazlık konusunun 6102 sayılı TTK'dan düzenlenen işlerden olmadığından mutlak ticari iş niteliğinde de olmadığı, sonuç olarak 6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 11.maddesinin 2. fıkrasındaki düzenlemeler nazara alındığında taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı,

uyuşmazlığın çözümünde 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla davanın HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, görevli ve yetkili mahkemenin Adana Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 Sayılı Hmk.nın 115/2 Maddesi Gereğince Davanın Mahkememizin Görevsizliği Nedeniyle Dava Şartı Yokluğundan Usulden Reddine, 6100 sayılı HMK.nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak,

dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili Adana Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine Gönderilmesine..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının 2015 yılında gelir vergisi mükellefiyetinin olduğu görülmüş ise de davacının tacir olmadığının tespit edilerek görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu yönünde karar verilmiş ise de davacını tacir olduğu esnaf faaliyeti sınırını aşar şekilde faaliyette bulunduğu görüldüğünden davanın görev ve çözümünde ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce görevsizlik kararı karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirileceği belirlenmiş, anılan kanunun 5.maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekir. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmıştır. Bu davaların taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1.bendinde veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir.

Somut olayda, davacı vekili tarafından, müvekkilinin maliki olduğu taşınmazlara 2022 üretim yılında ekimini yaptığı mısır bitkilerinin gübrelenmesi işinde kullanılmak üzere davalı ... Jeneratör Elektrik Makine Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden satın aldığı "... Katkılı Organominaral Gübre. 11-21-5+(10so3)+me%15organik Madde %7.h.f.'' gübreyi kullandığı, diğer davalı ...

Gübre Tarım Anonim Şirketi’nin gübrenin üreticisi olduğu, gübre kullanımından sonra gübrenin taşlaşmış olduğu, mısır bitkisinin gelişmediği ve komşu tarladaki mısırların daha canlı olduğu hususlarında davalı satıcıya şikayette bulunulduğu, gübreden kaynaklı zararlarının tespiti için açılan ....Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında müvekkilinin zararının 533.999,41 TL olduğunun tespit edildiği, sözkonusu tutarın davalılardan tahsili için başlatılan ....

Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibinin davalıların itirazı nedeniyle durdurulduğu ileri sürülerek itirazın iptaline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Ticari şirket niteliğindeki davalılar tacirdir.

Uyuşmazlık konusu alacağın miktarı dikkate alındığında, ticari şirket ortağı ve yöneticisi olup menkul sermaye iradı üzerinden vergiye tabi davacının emeğinden çok sermayesi ile faaliyetlerini sürdürmekte olduğu, dolayısıyla tarafların 6102 Sayılı TTK’nın 15.maddesi kapsamında yukarıda zikredilen koşullardan "ekonomik faaliyetin sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanma" koşulunu gerçekleştirmediğinden esnaf ve çiftçi değil, tacir olduğunun kabulü gerekir.

Davaya konu uyuşmazlığın, tacir olan tarafların ticari işletmesi ile ilgili ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nın 4. maddesi uyarınca nispi ticari dava niteliğinde olduğu ve Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğu halde mahkemece görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, davalı ... Gübre Tarım A.Ş. vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür. Yukarıda açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlık bakımından Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle,davalı ... Gübre Tarım A.Ş. vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır