Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/196 K.2025/546

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; konkordato davası olup, çekişmeye konu olay ise "çeklere 'Karşılıksızdır.' şerhi yazılmasının ihtiyati tedbiren önlenmesi ile ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere 'Konkordato tedbiri' şerhinin yazılmasına" yönündeki tedbir talebinin reddine dair kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

Davacı vekili ;konkordato sürecinde bankaların ibraz edilen çeklerin arkasına konkordato ilan eden kişi ve kurumlar ile ilgili olarak "borçlunun konkordato sürecinde bulunması nedeniyle komiserler onayı bulunmadığından işlem yapılamamıştır." yönünde şerh düşülmesi gerekmekteyken müvekkil aleyhine çeklerin arkasına "Karşılıksızdır." ibaresi düşülmemesi adına konkordato talep etmiş bulunmasına karşın yine de bu sorunla yüzleşmek zorunda kaldığını, bu nedenlerle "5941 sayılı Çek Kanununun 5. maddesi gereğince,

üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında "Karşılıksızdır." şerhi yazılmasının "ihtiyati tedbiren önlenmesine" ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere "Konkordato tedbiri" şerhinin yazılmasına," şeklinde ara karar kurularak bankalara gönderilmesine karar verilmesini talep etmiş, mahkeme tarafından ise;

ara kararın, çeklerin kambiyo senedi olma vasfını etkileyeceğinden ve çeklerin arkasının yazılması sonucu davacı keşidecinin Merkez Bankası nezdinde tutulan listeye kaydedilmesinin olumsuz sonuçlarının da geçici mühlete ilişkin ara kararının ilgili bankalara ibrazı suretiyle giderilmesi mümkün olduğundan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Geçici mühlet başlığını taşıyan 287/1. Fıkrada, mahkemenin konkordato talebi üzerine 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhal geçici mühlet kararı vereceği ve 297’nci maddenin ikinci fıkrasındaki haller de dahil olmak üzere borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alacağı düzenlenmiştir. Konkordato talebi üzerine, kanunda öngörülmeyen ancak mahkemece verilebilecek ihtiyati tedbirlerin amacı, yukarıda ifade edildiği üzere, konkordato talep eden borçlunun malvarlığını veya işletmenin bütünlüğünün korunması ve konkordatonun amacına ulaşmasının sağlanmasıdır.

Diğer yandan, İİK'nun 288/1. fıkrasında, geçici mühletin, kesin mühletin sonuçlarını doğuracağına yer verilmiş, İİK 294. maddesinde, kesin mühletin alacaklılar bakımından sonuçları, 297. maddesinde ise, kesin mühletin borçlu bakımından sonuçlarına ilişkin düzenleme yer almıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından, yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen şekilde, geçici mühlet kararı ile birlikte doğru olarak yasada yer alan tedbirlere karar verilmiştir.

Diğer yandan, borçlunun konkordato mühleti içinde bazı istisnai alacaklar dışında, alacaklıların takiplerinden ve malvarlığının korunmasına dair diğer bütün tedbirlerin, konkordatonun amacının öngördüğü zorunlu bir sonuç olduğunu kabul etmek kaçınılmazdır. Zira, konkordato talep eden borçlunun, konkordato işlemlerini gerçekleştireceği bu süreç içinde, icra ve iflas takiplerine muhatap kılınması ve bir kısım tedbirlerin alınmaması malvarlığının tümüyle elinden çıkmasına yol açabilir. Oysa konkordatoda temel ilke borçlunun malvarlığının başında bulunması ve işletmesini yeniden sağlam bir yapıya kavuşturmasıdır. Bu dönemde, borçlunun tedbirlerin alınmaması sonucunda malvarlığının tasfiye edilmesi durumu ile karşılaşması hali, konkordato kurumunun amacı ile bağdaşmayacaktır.

Farklı nedenlerle, nakit döngüsünde ciddi sıkıntılar yaşayan, mali yönden ödeme güçlüğü içinde olan ve bu sebeple konkordato talebinde bulunan borçlu şirketin, ticari hayatının devamında önemli yer tutan keşide ettiği çeklerin bankaya ibrazında "karşılıksızdır" şerhi yazılması, yukarıda ayrıntılı şekilde ifade edildiği üzere, çek kanunu kapsamında karşılaşacağı yaptırımlar ve özellikle, adli para cezası, elindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankaya iade etmekle yükümlü olması,

yeni çek hesabı açılamayacağı, mevcut olan organ üyelikleri görev sürelerinin sonuna kadar devam etse dahi, yasaklılık süresi içinde sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamamaları halleri gözetildiğinde, proje kapsamında borçlarını ödemek suretiyle alacaklıların İflas tasfiyesine göre daha iyi bir şekilde ve eşit koşullar altında tatmin etmeye yönelik konkordato ile ulaşılması öngörülen hedefe uygun düşeceğinin kabulü mümkün görülmemektedir.

Açıklanan nedenlerle ve özellikle 2004 sayılı İİK 287. maddedeki mahkemenin borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır düzenlemesi de göz önünde bulundurularak, konkordatonun amacı ile aykırı düşmeyecek olan, borçlu şirketin keşide etmiş olduğu çeklerin muhatap bankaya ibrazı ve karşılığının olmaması halinde “karşılıksızdır" şerhi düşülmemesi ile ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere 'Konkordato tedbiri' şerhinin yazılması yönünde ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, buna ilişkin talebin reddi isabetli görülmemiştir.

Ancak, kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına ve davacı şirket tarafından keşide edilen çekler üzerinde "karşılıksızdır şerhi uygulanmaması/çeklerin işleme alınmaması ile ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere 'Konkordato tedbiri' şerhinin yazılmasına" yönünde tedbir kararı vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · ... · ... ¸e-imzalıdır