Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/2047 K.2025/2039

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2025 tarih, 2025/889 Esas ve 2025/568 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı ... Konteyner isimli şirket arasında ... numaralı konşimento ile konşimento da belirtilen araçları ... nolu konteyner ile ... Limanı'na teslim edilmek üzere konşimento düzenlendiğini, dava konusu konteynerdeki malların davacı şirkete teslim edilmek üzere 09/01/2023 tarihinde yüklendiğini, mal bedelinin peşin ödendiğini, davalı ... Şirketi tarafından davacıya ait konteynerı, teslim yeri olan ...

Limanı yerine diğer davalı olan ... şirketin işletmesinde olan ... limanına indirdiğini, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem sonrası davalı ... ... işletmesinin bulunduğu limanda yangın çıktığını, limanda davacıya ait konteyner ve içerisindeki malların yanarak pert olduğunu, ... numaralı konşimento ile ... nolu konteynerda zarar gören araçların toplam bedelinin 126.471 $ dolar olduğunu, taşıma bedelinin ise 2.850 $ dolar olduğunu, bu şekilde davacının toplamda 129.321,00 $ USD Dolar zararı bulunduğunu, sevkiyatın tam zarar kapsamında yer aldığının davalı şirketlere bildirildiğini, maddi zararın tazmininin talep edildiğini,

ancak ödeme konusunda hiçbir gelişmenin olmadığını, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını, yükle ilgili olarak liman işletmecilerinin, liman işletme faaliyetinden kaynaklanan hukuki sorumluluğunun bulunduğunu, bu noktada Liman Yangın ve Sorumluluk Sigortalarının devreye gireceğini, liman Sigortasının sigortalının liman işletme faaliyetinden kaynaklanan hukuki sorumluluğunun bulunduğu zararları karşıladığını, liman işletmelerinin yükleme-boşaltma, depolama,

kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerinin ifası sırasındaki fiilleri nedeniyle zarara uğrayan yükle ilgili kişilerin uğramış oldukları zararlardan sorumluluğunun haksız fiil hükümleri kapsamında yer aldığını, açtıkları haklı davanın kabulüne, fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 4.167.097,6509 TL (Fiili ödeme tarihindeki 129.321,00 USD karşılığı) (kısmi alacak davası) maddi tazminatın 28/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari reeskont faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ... Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş. (“...”) ile Davacı ... (“...”) 2 adet ..., 1 adet ..., 1 adet ... olmak üzere toplam 4 adet aracın “... Limanı”ndan “... Limanı”na taşınması konusunda anlaştığını, araçların bulunduğu “...” nolu konteynerin 09.01.2023 tarihli ... numaralı taşıma senedi tahtında “...” isimli gemiye yüklendiğini, yük, boşaltma limanı olan ...

Limanında 10.01.2023 ile 31.01.2023 tarihleri arasında yaşanan aşırı yoğunluk nedeniyle geminin boşaltma operasyonu için ... ... Limanına yöneldiğini ve 31.01.2023’te ... Limanında tahliye edildiğini, konteynerin tahliyesinden sonra ... Limanında 06.02.2023’te gerçekleşen deprem ve sonrasında ... ... Limanında çıkan yangın sebebiyle, limanda bulunan yüklerinin zıyaı sonrası ... ve ... ...

Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş.’ye (“...”) karşı işbu davanın ikame edildiğini, sevkiyata ilişkin düzenlenen taşıma senedinin hükümler kısmında yer alan 4 nolu “Uygulanacak Hukuk ve Yargı Yetkisi” başlıklı maddesinde: ''İşbu Konşimentodan doğan her türlü dava, Türk Hukuku’na tabii olup, her türlü uyuşmazlık için İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.'' denmek suretiyle tarafların iradelerini kullanarak yetkili yer tayini yaptığını, huzurdaki davayı görmeye İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, yük ile ilişkisini ortaya koyamayan davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını,

söz konusu yükler ile olan mülkiyet ilişkisini ve aktif husumetini delillendiremeyen davacının davasının usulden reddini talep ettiklerini, davacının yükün zayi olduğuna ilişkin kanıt sun(a)madığını, ispatlanamayan iddia sebebiyle davanın reddi gerektiğini, Davacı tarafından dava dilekçesinin 5 nolu ekinde sunulan 20.03.2023 tarihli Hasar Yazısı, 1 numaralı Davalı ... tarafından düzenlenen bir belge olduğunu, ilgili belgenin konteynerin içindeki yükün yandığına ilişkin yeterli bir delil olmadığını, davacı tarafıdan talep edilen navlun bedelinin sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını, araçların konteynere istifinin imkansız olduğunu, 2 adet ...,

1 adet ... ve 1 adet ... olmak üzere toplam 4 adet aracın 40 feet (ayak) uzunluğunda konteyner içerisine sığmasının mümkün olamdığını, müvekkili ...’un sorumluluğunun tahliye limanında sona erdiğini, free out (tahliye masrafları ve sorumluluğunun taşıyana ait olmadığı) kaydı gereğince taşıyanın sorumluluğunun ... limanına varması ile sona erdiğini, müvekkilinin deniz taşımasını ve yüklerin limana teslimini sorunsuz şekilde gerçekleştirdiğini, taşıma senedi hükümlerinin aktarma ve nakletme hükümleri gereğince, müvekkilinin zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, limanda çıkan yangının mücbir sebep hali olduğunu,

işbu olay nezdinde müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, Mahkememizce aksi kanaatte olunması halinde dahi, müvekkilinin sorumluluğunun 666,67 özel çekme hakkı ile sınırlı olduğunu belirterek davanın müvekkili yönünden reddine, aksi kanaatte ise, müvekkilinin sorumluluğunun 666,67 özel çekme hakkı ile sınırlandırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2025 tarih, 2025/889 Esas ve 2025/568 Kararında, davacı tarafın taşıma sözleşmesinden kaynaklı tazminat talebinde bulunduğunu, davacı ve davalı tarafın tacir olduğunu, HMK' nın 17. maddesi uyarınca sözleşme ile kararlaştırılan yetki anlaşmasının kesin yetki olduğunu, dosya arasında bulunan 09.01.2023 tarihli ... numaralı taşıma senedinin hükümler kısmında yer alan 4 nolu “Uygulanacak Hukuk ve Yargı Yetkisi” başlıklı maddesinde:''İşbu Konşimentodan doğan her türlü dava, Türk Hukuku’na tabii olup, her türlü uyuşmazlık için İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.'' hükmü düzenlendiğini, buna göre İstanbul Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin kesin yetkili olduğu gerekçesi ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Navlun sözleşmesine (konşimentoya) konu yük, liman hizmetlerinin ifası sırasında ... Limanı’nda meydana gelen yangın neticesinde zarar gördüğünü, taşıyıcı konumundaki davalı ... Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş.’nin konşimentoya aykırı olarak yükü ...’a boşaltması ve liman işletmecisi davalı ... ...

Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş.’nin ardiye sözleşmesi kapsamındaki muhafaza yükümlülüklerini ihlal ettiğini, zararın oluşumunda müşterek ve müteselsil sorumluluk doğurduğunu, haksız fiilin ve zararın ... Limanı’nda gerçekleşmesi nedeniyle, HMK madde 16/1 uyarınca haksız fiilin meydana geldiği yer mahkemesi yetkili olup, ...

Asliye Ticaret Mahkemesi bu sıfatla görevli olduğunu, bu nedenle taşıma senedinde ki hükmün söz konusu davanın niteliği ve birden fazla davalının müşterek ve müteselsil sorumluluğu gereği kesin yetki olarak kabul görmemesi gerektiğini, bu bakımdan genel yetki kuralları uygulandığında Navlun sözleşmesine konu yükün liman hizmetlerinin ifası sırasında zarar gördüğünü ve bu haksız fiilin meydana geldiği yer ... mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca, HMK madde 166/1, bağlantılı davaların aynı mahkemede görülmesini öngörerek yargısal birlik ve usul ekonomisi ilkelerini koruduğunu, her iki davalının sorumluluğunun ...

Asliye Ticaret Mahkemesi’nde birlikte değerlendirilmesi, kusur oranlarının adil belirlenmesi, çelişkili kararların önlenmesi ve yargılama etkinliği açısından zorunlu olduğunu, bu sebeplerle, istinaf talebinin kabulüyle, Mahkemenin 23/05/2025 tarihli, 2025/889 Esas sayılı yetkisizlik kararının kaldırılarak ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin yetkili olduğunun kabulüne ve davanın her iki davalı yönünden ...’da görülmesine karar verilmesini vekaleten talep etmişti.

DELİLLER

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2025 tarih, 2025/889 Esas ve 2025/568 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, tazminat istemine ilişkindir

Davacı vekili tarafından, davalı ile konşimento da belirtilen araçların konteyner ile ... Limanı'na teslim edilmek üzere konşimento düzenlendiğini, davalı ... Şirketi tarafından davacıya ait konteynerın, teslim yeri olan ...

Limanı yerine diğer davalı olan ... şirketin işletmesinde olan ... limanına indirdiğini, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem sonrası davalı ... ... işletmesinin bulunduğu limanda yangın çıktığını, limanda davacıya ait konteyner ve içerisindeki malların yanarak pert olduğunu, şimdilik 4.167.097,6509 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ... Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş.

Vekili, İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu savunarak davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davalı ... yönünden dosyanın tefriki ile bu davalı yönünden yazılı gerekçe ile yetkili mahkemenin İstanbul olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan konşimentonun “Uygulanacak Hukuk ve Yargı Yetkisi” başlıklı maddesinde:''İşbu Konşimentodan doğan her türlü dava, Türk Hukuku’na tabii olup, her türlü uyuşmazlık için İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.'' şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

6100 sayılı HMK 17. maddesinde “Tacirler bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle kararlaştırılan bu mahkemelerde açılır.” hükmü yer almaktadır.

Yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçerlidir. Yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 19. maddesinin 2. bendi “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmünü içermektedir.

Somut olayda, konşimentodan doğan her türlü dava için için İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı, yetki sözleşmesinin tarafları tacir olup HMK'nın 17. maddesi gereğince davalı ...

Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş. hakkındaki davanın sözleşmede kararlaştırılan yerde açılması gerektiği, HMK'nın 17. Maddesi gereğince eldeki davada İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince yetkisizlik kararı verilmesinde usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekili tarafından davaların birlikte görülmesi gerektiğini savunmuş ise de, davalıların sorumlulukları aynı sebepten kaynaklanmayıp aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından davalılar hakkında açılan davanın birlikte görülmesi zorunlu olmadığından mahkemece davalı ...

Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş. yönünden dosya tefrik edilerek bu davalı yönünden yazılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır