Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/2371 K.2026/438

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/04/2025 tarihli ve 2024/... Esas- 2025/... Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalının gümrük müşaviri sıfatıyla adına işlem yaptığı dava dışı [TCKN] vergi kimlik numaralı ...isimli şahıs şirketi adına tescilli 06/09/2022 tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameli 550 adet karton kutu içerisindeki "diamond saw blade (elmas testere bıçağı)" emtiası; müvekkili liman işletmesinin işletmekte olduğu ...

Limanı'na 09/09/2022 tarihinde ulaştığını, müvekkilince emtiaya yönelik olarak 09/09/2022 - 05/12/2022 tarihleri arasında ardiye, terminal ve gümrük muayene hizmetleri verilmiş, söz konusu hizmetlere istinaden, müvekkili liman işletmesince yayımlanan tarife uyarınca hesaplanan ve işbu dilekçemiz ekinde sunulan ... No'lu 15/12/2022 tarihli ve 267.433,80-TL tutarlı fatura düzenlendiğini, ancak müvekkili liman işletmesine herhangi bir ödeme yapılmadığını, dava konusu emtiaya ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan alınan talimat üzerine ... Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü tarafından 14/11/2022 tarihinde el konulduğunu, ... 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2022/... D. İş kararı ile söz konusu el koyma kararı onanarak, emtia ... Limanı içerisinde yer alan 6 No'lu Ambar'da beklemeye alındığı ve 05/12/2022 tarihinde söz konusu ambardan çıkartılarak ...

Tasfiye İşletme Müdürlüğü'ne aynı tarihte teslim edildiğini, davalı yan ile çeşitli yazışmalar yapılmış, düzenlenen faturadaki miktar yerine emtiaya resmi olarak el konulmadan önce (09/09/2022 - 13/11/2022 tarihleri arasında) müvekkili liman işletmesince verilen hizmetlerin karşılığı olarak 189.022,13-TL hesaplandığı belirtildiğini, bu miktardan da davalı tarafından daha önce yatırılan depozito tutarı olan 47.529,09-TL düşüldüğünde toplam 141.493,04-TL tutarın ödenmesi talep edildiğini, ancak davalı yanın tamamen haksız ve hukuka aykırı bir biçimde, emtianın ...

Limanı'na geldiği 09/09/2022 tarihinden itibaren emtia üzerinde iradeleri dışında tasarruf edemediklerini, el koymanın resmiyette 14/11/2022 tarihinde, ancak fiilen limana geliş tarihinde gerçekleştiğini, davalının ödeme yapmaması üzerine ... 2. İcra Müdürlüğü 2023/...

Esas sayılı dosya ile takip başlatıldığını, bu nedenle müvekkil liman işletmesinin vermiş olduğu ardiye, terminal ve gümrük muayene hizmetlerinden doğan borçlardan hiçbir şekilde sorumlu olmadıklarını, bu nedenlerle haksız itirazın iptalini, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gümrük müşavirleri ilgili mevzuat hükümleri gereğince dolaylı temsilci sıfatı ile yaptıkları işlemlere ilişkin olarak sadece gümrük idaresine karşı vergi yönünden sorumlu kılındığı kabul anlamına gelmemekle birlikte gümrük müşavirinin, şirkete ilişkin kesilmesi gereken ardiye, terminal, gümrük muayene hizmetleri vb. masraflardan sorumlu tutulabilmesi kanunen söz konusu olamayacağını, bu sebeple huzurdaki davanın tarafı müvekkili olamayacağından davanın husumet yönünden reddi gerektiğini,

bu sebeplerle öncelikle müvekkilin sadece dolaylı temsilci sıfatı ile vekaleten işlem yapması sebebiyle husumet yokluğundan davanın usulden reddinin gerektiği, akabinde dava konu olaya ilişkin 09/09/2022 - 05/12/2022 tarihleri arasında eşyanın, ... Gümrük Müdürlüğü ve ...

Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünün işlemleri, tespit ve muayeneleri sebebiyle bırakılmadığı hatta müvekkili tarafından dolaylı temsilci olarak eşyalara ilişkin işlemlerin devam etmesinin istenmesine rağmen bu talebin dikkate alınmadığı bu sebeple eşyalar üzerinde ne müvekkilinin ne de 3. Kişi olan firmanın tasarruf yetkisi ve iradesinin bulunmadığı izahtan vareste olduğundan huzurdaki haksız davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Konuya ilişkin TTK, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği ve sair ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda dosyada mevcut kayıtların incelenmesinde. Konşimento ve yük teslim talimat formu Alıcı, ...isimli şahıs şirketi adına düzenlendiği ve eşyanın tasarruf hakkının ...isimli şahıs şirketine geçtiği, ... Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş.

Gemi Acentası tarafından düzenlenen yük teslim talimat formu ...şahıs şirketine teslim edilmesine müteakip, Konteyner içerisindeki eşyaların tasarruf hakkının ...şahıs şirketine geçtiği, Gemi Acentası özet beyana müteakip yük teslim talimat formunu konşimentoda belirtilen alıcıya teslim ettiğinde Gemi Acentasının eşya üzerindeki sorumluluğunun biteceği ve eşyaların tasarruf hakkı alıcıya geçeceği anlaşılmıştır.

Davalı tarafın itirazlarına ilişkin olarak dosya kapsamındaki belgeler incelendiğinde; davalı ... Güm.

Kom.Nak.Gıda Tar.İnş.Teks.Hayv.San.ve Tic.Ltd.Şti. firmasının asıl borçlu olmadığı, bu şirketin asıl eşya sahibi dava dışı ...isimli firmanın kendisine vermiş olduğu Ömerli Noterliğinin 06.09.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesi ile sınırlı sadece MİP ve Gümrük İdaresinde dolaylı temsilci statüsünde işlemleri takip ettiği ve bu şirketin asıl eşya sahibi dava dışı ...adına hizmet ödemelerini yaptığı görülmüştür.

Hal böyle olunca eldeki davada dolaylı temsilci sıfatıyla hareket edip üzerine düşen yükümlülükleri yerine getiren davalının pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d, 115/1-2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir" gerekçesiyle "Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine,..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dolaylı temsilci olduğu gerekçesiyle pasif husumet yokluğundan dolayı davanın red edildiğini oysa uyuşmazlık doğrudan davalı ile davacı arasındaki ticari ilişkinden kaynaklanmadığını, davalı şirket düzenlenen fatura ve talep formalarında açıkça taraf olarak gösterildiği ve faturayı 8 gün içinde itiraz etmediğini, bu nedenle fatura içeriği kabul edilmiş sayılması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuki nitelendirme yaptığını çelişkili ve yetersiz olmasına rağmen yeni bilirkişi incelemesi yaptırılmadığını,

gümrük mevzuatındaki dolaylı temsil kavramının somut olaya uygun olmadığını, faiz başlangıcının temerrüt değerlendirmesi de hatalı olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılması talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi'nce pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından, davanın gümrük müşaviri sıfatıyla işlem yaptığı davadışı ...isimli şahıs şirketi adına tescilli 06.09.2022 tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameli 550 adet karton kutu içerisindeki emtiaya ilişkin olarak ardiye, terminal ve muayene hizmetleri verildiği ve bu hizmetler nedeniyle alacaklı oldukları bakiye tutarın ödenmediği,

alacağın tahsili amacıyla başlattıkları icra takibinin davalının itirazı üzerine durdurulduğu iddiasıyla itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiş ise de, uyuşmazlık konusu alacağın davadışı üçüncü kişiye ait emtia için verildiği ileri sürülen hizmet bedelinden kaynaklandığı, davalı şirketin emtianın maliki olmadığı ve gümrük müşaviri sıfatıyla davadışı emtia sahibini vekaletnamesindeki yetkilerle sınırlı şekilde temsil ettiği, buna göre davacının alacağının dayandırdığı hizmet bedeli ödeme borcundan davalı şirketin bizzat sorumlu olmadığı,

sözkonusu borcun davadışı emtia sahibi üzerinde doğabileceği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve esas bakımından hukuka uygun bulunmuş, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır