Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/2781 K.2025/2763

... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 25/12/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/12/2025

Adana 2. Asliye Ticaret Mahekemesi'nin 29/08/2025 tarihli 2025/... Esas ve 2025/... Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... olan ... Bankası Mardın/Kızıltepe şubesine ait 20/08/2025 keşide tarihli, ... çek seri numaralı 536.000,00-TL bedelli çekin davalının elinde olduğunu, davalının çeki kötü niyetli bir şekilde iktisap ettiğini belirterek, keşidecisi ... olan ... Bankası Mardın/Kızıltepe şubesine ait 20/08/2025 keşide tarihli, ... çek seri numaralı 536.000,00-TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Davanın, 7155 Sayılı yasanın 20. maddesi ile 6102 sy.

TTK'ya eklenen 5/A maddesi kapsamına girdiği ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olarak düzenlendiği, 7155 sayılı kanunun 23. maddesi ile 6325 sayılı HUAK'a eklenen 18/A-2 maddesi gereğince; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesinin zorunlu olduğu, davacı vekiline 28/08/2025 tarihli tensip tutanağının 15 nolu ara kararı gereğince arabuluculuk son tutanağın ibrazı için kesin süre verildiği;

ancak 28/08/2025 tarihli talep dilekçesinde çek istirdat davalarında arabulucuya başvurulmasının dava şartı arabuluculuk kapsamında bulunmadığının beyan ettiğinin görüldüğü; davacı vekilince arabuluculu sürecinin sona ermeden mahkememizde istirdat davası açıldığı anlaşılmakla,

davacı tarafça arabuluculuk süreci sonuçlandıktan sonra ve en geç dava tarihi ile aynı tarihte düzenlenmiş arabuluculuk anlaşamama tutanağı ile dava ikame edilmesi gerekirken işbu dava şartının dava açıldıktan sonra tamamlanması mümkün olmadığından 6325 sy. kanunun 18/A-2 maddesi yollamasıyla HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davalı vekili tarafından vekaletname ibraz edilmiş ise de; vekaletnamenin dosya karara çıktıktan sonra gerekçeli karar yazımı aşamasında dosyaya ibraz edildiği ve karar anında davalı yönünden dosyaya ibraz olunmuş vekaletname bulunmadığı anlaşılmakla davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın ara buluculuğa tabii olmadığını, arabulucuğunu para alacağı ve tazminat için zorunlu olduğunu, çekin istirdadı davacı ara buluculuğa tabi olmadığını, asıl talep çekin iadesi olduğunu, para talebinin feri'i olduğunu , asıl talebin çekin geri verilmesi gerektiğini, eğer para tahsil edildiyse bedelin iadesini talep ettiğini, mahkemenin asıl talebinin hiç incelemeden doğrudan paraya bakarak davanın red edildiğini, davacının hiç kimseden para istemediğini, sadece çekini geri istediğini bu nedenle TTK 5/A maddesinin uygulanamayacağını, menfi tespit davalarında arabuluculuğa tabi olmadığını iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından, arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesinde "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmü yer almaktadır. Söz konusu kanun hükmü 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, işbu dava ise bu tarihten sonra açılmıştır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinde ise "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafından dava konusu çekin davalıdan istirdadı talep edilmiş ise de, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi uyarınca işbu çek istirdadı davası, aynı zamanda menfi tespit istemini de içerdiğinden, davanın arabuluculuğa tabi olduğu, davacı tarafından dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığı, bu nedenle mahkemece, davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır