Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/551 K.2025/717

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/01/2025 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili adına kayıtlı ...'a ait çek defterinin boş olarak 6 adet, imzalı olarak 1 adet çek yaprağı olmak üzere toplamda 7 sayfalık çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiğini, çeklerin müvekkilin şirket uhdesindeyken kaybolduğunu, zayi olan çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkili şirketin mağdur olacağını, bu nedenle kötüniyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması adına ilgili çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/01/2025 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; 6102 sayılı TTK' nın 780. maddesinde çekin unsurları düzenlenmiş olup, 781. maddeye göre imzasız boş çek yapraklarının çek vasfında olmadığını, keşideci imzası bulunmadığı için kambiyo senedi (çek) vasfında olmayan boş çek yapraklarının iptali de talep edilemeyeceğini, aynı zamanda davacının keşideci olduğu çek defterini boş olarak kaybettiği anlaşıldığından davacının davasının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkilinin işbu davayı açmasında hukuki yararının bulunduğunu, mahkeme tarafından müvekkilinden iş işten geçtikten ve zarara uğradıktan sonra hukuki yollara başvurmasının istenmesi hak arama hürriyetini kısıtlayıcı nitelikte olduğunu, mahkemece işbu çeklerin tamamı boşmuş gibi bir değerlendirme yapılmışsa da bu değerlendirmenin hatalı olduğunu, tarafça bu çeklerin arasında imzalı bir tanesinin de bulunduğu hususunun mahkemeye defaatçe bildirildiğini, TTK m.757 hükmününün mahkeme önündeki dosyada kıyasen uygulanması gerektiğini, İstinaf istemlerimizin kabulüne karar verilerek ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02.01.2025 tarih ... esas ... karar sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilmesine, 7 adet çekin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ... - ... şubesine müzekkere yazılmasına, ara kararla Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan akabinde söz konusu çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, çek iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, uhdesinde bulunan 7 adet çekin kaybolduğu iddia edilerek, çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep edilmiş, İlk Derece Mahkemesi'nce yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK' nun 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757 maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 651. maddesi ve yine TTK'nun 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 780. maddesinde çekin unsurları düzenlenmiş olup, 781. maddeye göre imzasız boş çek yaprakları çek vasfında değildir. Keşideci imzası bulunmadığı için kambiyo senedi (çek) vasfında olmayan boş çek yapraklarının iptali de talep edilemeyecektir.

Somut olayda, davacı tarafından, 6 adet çekin keşide edilmediği beyan edildiğinden söz konusu 6 adet çekin imzasız boş çek olduğunun anlaşıldığı, boş çek yapraklarının çek vasfında olmadığı, kambiyo senedi vasfı bulunmayan boş çek yapraklarının iptalinin talep edilemeyeceği, kaldı ki, davacının keşideci olup, söz konusu tüm çeklerin yetkili hamili de olmadığı, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı, mahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından HMK'nin 353/1-b.1 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır