Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/552 K.2025/705

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

06.08.2021 tarihinde Selçuklu/Konya’da, ...’a ait ve sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ...... plakalı araç ile davacı ... ......'un sigortalısı ......’e ait ve kendisinin sevk ve idaresindeki ...... yabancı plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, trafik kazası tespit tutanağına ve tramer kayıtlarına göre, kazanın meydana gelmesinde davalı taraf tamamen kusurlu olduğunu, davacı şirket sigortalısının kusursuz olduğunu, kaza nedeniyle davacı şirket sigortalısının aracında hasar meydana geldiğini, 07.12.2021 görevlendirme tarihli expertiz raporuna göre araçta 2.096,66 Euro hasar meydana geldiğini,

davacı şirket sigortalısı aracını tamir ettirdiğini, 14.02.2022 tarihli faturaya göre 2.096,66 Euro masraf yapmak zorunda kaldığını, davacı şirket, kaza sonucu oluşan 2.096,66 Euro zararı, 28.02.2022 tarihli ibraname ile sigortalısına ödeyerek, sigortalısını tazmin ettirdiğini, davacı şirketin zararının 2.096,66 Euro olduğunu, davalı tarafın aracı, ......

A.Ş. tarafından, ...... numaralı, 23.03.2021 başlangıç tarihli Z.M.S. sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalandığını, dava açılmadan önce davalı ... şirketine KEP adresleri üzerinden başvuruda bulunulduğunu, başvuru dilekçesinin davalı ... şirketine 21.02.2023 tarihinde teslim edildiğini, davalı ... şirketinin ödeme yapmadığını,

2.096,66.-€ tazminatın fiili tahsil tarihinde aynen Euro olarak ve davacı şirketin ödeme yaptığı tarih olan 28.02.2022 tarihinden itibaren T.C.M.B. ‘nın bir yıllık döviz mevduatına yürütüleceğini bildirdiği en yüksek faiz işletilerek sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

(davalı ... için faizin başlangıç tarihi 09.03.2023 tarihi dikkate alınarak) tazminatın aynen tahsili mümkün olmadığı takdirde fiili tahsil tarihindeki T.C.M.B. ‘nın efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilerek ve davacı şirketin sigortalısına ödeme tarihi olan 28.02.2022 tarihinden itibaren T.C.M.B. ‘nın bir yıllık döviz mevduatına yürütüleceğini bildirdiği en yüksek faiz işletilerek sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,(davalı ... için faizin başlangıç tarihi 09.03.2023 tarihi dikkate alınarak),

yargılama sonucunda hükmolunacak tazminatın temini açısından davalıların taşınır, taşınmaz tüm mal varlığı üzerinde borca yeter tutarda öncelikle teminatsız, olmadığı takdirde mahkemenizin belirleyeceği teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının yabancılık teminatını depo etmesi gerektiği, davacının dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurusunun gerçekleşmediğini, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, davacı taraf dosyaya bir kısım fotokopi belgeler sunmuş olup aracın maliki olduğu, sürücü belgesi sahibi olduğu,

bu araçla ilgili Fransa’da herhangi bir sigorta şirketinden (kasko sigortası gibi) ödeme almadığı hususlarını Noterden yada konsolosluktan onaylı Türkçe tercümeli ve apostil şerhi havi belgelerle ispat etmekle mükellef olduğunu, kusurun tamamının davalı şirket sigortalısına atfedilmesinin doğru olmadığını, diğer taraftan, davalının sorumluluğu haksız fiile dayanmadığından,

döviz cinsinden ve döviz mevduatına uygulanan faizle sorumluluğu söz konusu olamayacağını, kaza tarihi itibariyle zarar (kabul anlamına gelmemek kaydıyla) 10.11 x 2.096.66-€ = 21.197.23-TL olup davalı şirket en fazla bu tutardan ve ferilerden sorumlu olabileceğini, kaza tarihi itibariyle poliçe limiti de 43.000 TL ile sınırlı bulunduğunu, davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle. "Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede.

06.08.2021 tarihinde Konya’da, ...’a ait ve sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ...... plakalı araç ile davacı ... ......'un sigortalısı ......’e ait ve kendisinin sevk ve idaresindeki ...... yabancı plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiği, 17/08/2024 tarihli raporda; ...... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın % 100 oranında kusurlu olduğu, ...... plaka sayılı aracın sürücüsü ......'in ise kural ihlali ve kusurunun bulunmadığının belirtildiği, davacının aracının yurt dışında tamir ettirdiği,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 06/04/2016 tarih 2014/17-703 esas, 2016/497 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere araç malikinin, aracını Türkiye’de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, Araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullandığı anlaşılmakla, yurt dışı tamirine ilişkin gerçek hasar bedeli bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup, davalı ... ile sigortalısı arasında yapılan sözleşmenin de Türk Lirası üzerinden yapılmış olması gözetilerek,

bu bedelin ödeme tarihi olan 28/02/2022 tarihindeki efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde davanın kısmen kabulü ile 32.547,5015 TL (2.096,66 EURO ödeme tarihi olan 28/02/2022 tarihindeki efektif satış kuru 15.5235 üzerinden çevrilerek) alacağın 28/02/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalılardan (sigorta şirketi açısından teminat limitii ile sınırlşı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sigortalısını Euro cinsinden tazmin ettiğini, bu nedenle davaya konu trafik kazası nedeniyle müvekkili şirketin zararının Euro olduğunu, ödeme günündeki kur üzerinden Türk Lirasına çevrilmesinin hatalı olduğunu, yerleşik içtihatlarda da gerçek zararın tazmin edilmesi amacıyla yabancı para cinsinden meydana gelen bir zararın aynen euro olarak tahsiline, aynen euro mümkün olmadığı takdirde ise fiili ödeme günündeki kur üzerinden türk lirasına çevrilerek ödenmesi gerektiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

TBK 99. Maddesinde "konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.

Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi yer almaktadır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacının, aracının yabancı plakalı olduğu, kaza sonrası ikamet ettiği fransaya dönerek aracındaki hasarı burada tespit ettirdiği, davacı tarafından sunulan hasara ilişkin ekspertiz raporu ile davacı aracındaki hasar onarım bedellerinin fransadaki karşılığının belgelendiği, Hukuk Genel Kurulu'nun 2014/17-28 E.- 2015/1745 K. sayılı ve 24.06.2015 tarihli ilamında da belirtildiği üzere;

geçici süreyle geldiği Türkiye'de aracı hasara uğrayan davacının, tamirin yapılacağı yeri belirleme konusunda seçim hakkının bulunduğu ve aracını Türkiye'de tamire zorlanamayacağı, yabancı ülkede tamiri seçmiş olması halinde ise o ülkedeki tamir bedellerinin tahsilini talep etme hakkının bulunduğu,

davacının zararının yabancı para birimi üzerinden karşılanmasını talep edebilecek olmasına göre, yabancı para birimi üzerinden (Türk parasına uygulanan faiz oranları üzerinden karar verilemeyeceğinden ötürü) 3095 sayılı yasanın 4-a maddesi uyarınca yabancı para borcunun faizi üzerinden karar verilmesi gerekirken tl üzerinden karar verilmesi yanlıştır.

Nitekim Yargıtay 4 HD'nin 2023/386 esas 2023/11623 karar sayılı ilamı.

Ancak sigorta açısından ilgili poliçe kapsamında davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup bu miktar poliçeye göre 43.000,00 TL'dir. Bu halde davalı ... şirketinin poliçe limiti sınırlı olacak şekilde sorumlu tutulması ve euro üzerinden hesap yapılarak poliçe limitinin aşılmasına sebep olacak şekilde hüküm kurulması ve faize de 3095 sayılı Kanun'a göre hükmedilmesi mümkün olmadığından, sigorta yönünden önceki gibi karar verilmelidir.

Nitekim Yargıtay 11 HD'nin 2023/3820 esas 2024/6121karar sayılı ilamı.

HMK'nin 355. maddesinde, “ İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.” 353. maddesinde, “ (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; ... b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1)..., 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, ... duruşma yapılmadan karar verilir.” düzenlemelerini içermektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, ilk derece mahkemesinin kararında yukarıda belirtilenler dışında HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden herhangi bir yanlışlığın da bulunmadığı gözetilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.