Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/654 K.2026/722

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/01/2021 tarih, 2020/534 Esas, 2021/9 Kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava hukuki niteliği itibarıyla kooperatif üyeliğinden kaynaklı tapu iptali ve tescil talebine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, dava konusu meskenin davacının üyesi olduğu S.S. ... Yapı Kooperatifi tarafından inşa edildiğini, ancak daha sonra yapımı tamamlanmamış diğer konutların inşaat faaliyeti devam ederken söz konusu kooperatifin ... Belediyesi'ne 26.05.2005 tarihinde devredildiğini, davacının taşınmazdan doğan her hangi bir borcu bulunmadığını, kooperatifçe verilmiş borcu yoktur yazısı verildiğini buna rağmen tapusunun verilmediğinden bahisle tapu iptal ve tescil talebinde bulunmuş, davalı vekili davanın reddini savunmuş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.

Yerel mahkemece; davacının üyesi olduğu S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin, ... Belediye Meclisi'nin 16/12/2005 tarihli kararıyla davalı belediyeye devredildiği, davacının taşınmazın satışına ilişkin tüm ödemeleri dava dışı S.S. ... Yapı Kooperatifi'ne yaptığı, davaya konu ... ili, ... İlçesi, ... mahallesinde bulunan 7557 ada 3 parsel sayılı taşınmazın davalı adına tapuya kayıtlı olduğu, zira davalı belediye tarafından açılan davalar sonucunda vefa hakkı şerhinin ve kat irtifakının iptal edilerek taşınmazın davalı belediye adına arsa vasfıyla tapuya tescil edildiği, bu suretle davacının tapu iptal ve tescil talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar yerel mahkemece davanın reddine karar verilmişse de, davacılar tarafından sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde; devralan davalı ... Belediyesi ile devrolunan SS ...

Yapı Kooperatifi arasında akdolunan 01.12.2005 tarihli ve "ön devir protokolü" başlıklı adi yazılı protokolün konusunun "vefa davaları sonucu davalı belediye adına tescil edilen arsalar üzerinde konut inşaatı yapan koperatifin davalı belediyeye devri hususunda varılan anlaşmaya" ilişkin olduğu; protokolün 1. maddesinde "söz konusu kooperatifin yaptırmış olduğu inşaatların 7531 ada 1, 7557 ada 1 ve 7555 ada 1 parsellerde bulunduğu".

2. maddesinde "kooperatifin üye adedinin 610 olduğu" 4. maddesinde "kooperatifin bitmiş ve sahiplerine teslim edilen konut adedinin 212, kaba inşaat seviyesinde olan konut adedinin 24 olduğu ve 12 konutun kaba inşaat halinde teslim edildiği, diğer konutlarının da farklı seviyelerde inşaat halinde olduğu".

6-b maddesinde "kooperatifçe daha önce bitirilmiş ve üyelere teslim edilmiş konutların tapularının hak sahiplerine Belediyece intikal ettirileceği" kararlaştırılmış olup, buna ilaveten kooperatifçe ve/veya inşaatın yüklenicisi dava dışı şirketçe bir kısım davacılar adına muhtelif zamanlarda düzenlenen adi yazılı belgelerde de "bir kısım davacıların şirkete ve/veya kooperatife borcu bulunmadığının" belirtildiği ve bir kısım davacılar adına bağımsız bölümlere ilişkin kat irtifak tapularının düzenlendiği görülmüştür.

Davacının talebi; kooperatif üyesi olarak yerine getirdiği yükümlülükler sebebiyle kendisine teslim edilen bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile adına tescili istemine ilişkin olup, bu kapsamda iddialarının ispatına yönelik deliller sundukları ve celbi gereken delillerini de gösterdikleri gözetildiğinde, mahkemece yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan, gösterilen deliller toplanılmadan davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş; davacının sunduğu kat irtifak tapu senedi örnekleri, davalıya devrolunan kooperatif ve/veya yüklenici şirketçe verildiği iddiasıyla örnekleri sunulan adi yazılı belgeler ve borcu yoktur belgeleri, taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, SS ...

Yapı Kooperatifine ait üye kayıt defteri, davacının talep ettiği bağımsız bölümün açıkça belirtilmesi suretiyle dosyaya celbi gereken tüm tapu kayıtlarının geldi, gittileri ile birlikte tedavüllü örneği, tahsilat makbuzu ve senetler, dava konusu taşınmazı kapsayan protokol, devir ve diğer belediye kayıtları, davacının ödediğini iddia ettiği emlak vergisi ödemelerine dair belediye kayıtları, devrolunan kooperatif kayıtları ve ticaret sicil kayıtları birlikte taraflarca gösterilen ve celbi istenen tüm deliller birlikte değerlendirilerek,

gerektiğinde mahallinde keşif ile kooperatifler konusunda uzman ve hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan heyete bilirkişi incelemesi de yaptırılarak, davacının kooperatif üyesi olarak kooperatife karşı edimlerini yerine getirip getirmediğinin tespiti, davalı tarafça davacının hak sahibi olmadığı savunması da gözetilerek yapılacak araştırma ve sonucuna uygun karar vermekten ibarettir.

Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 10.02.2022 tarih 2021/6161 Esas 2022/729 Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu husus yönünden kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır