Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/729 K.2025/1195

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/11/2024 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında Adana 8. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında başlatılan takipte ki dayanak belgelerden üç adet senet altındaki imzalardan yalnızca ... nolu senetteki imzanın müvekkiline ait olduğunu, müvekkilinin yalnızca bu senetten sorumlu olduğunu, müvekkilinin imzası bulunmayan ... ve ... nolu senetler ile birlikte icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin kendi imzasını taşıyan senetteki borcunu ödediğini, bu durumda kendisi hakkındaki takiplerin düşeceğini düşünerek itiraz etmediğini, müvekkilinin davalı kooperatife başvuruda bulunarak borcunu ödediğini ve hacizlerin kaldırılmasını talep ettiğini,

ancak icra takibinde müvekkilinin imzasının olmadığı diğer senetlerden kalan borcun da kapatılmasının talep edildiğini ve kötü niyetli olarak icra takibinin devam ettirildiğini, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun olmadığını belirterek davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görev itirazında bulunarak görevli mahkemenin Adana Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, Adana 8. İcra Müdürlüğü ... E. (Yeni esas Adana 3. Genel İcra Müdürlüğünün ... E.) sayılı dosyasında alacaklının SS ... Kooperatifi olduğunu, dava açılırken davanın SS ... Kooperatifine yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili kooperatifin Adana 8. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında alacaklı olmadığını, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiğini, icra takibinin ilamsız takip olduğunu, takip dayanağı olarak gösterilen senedin kambiyo senedi olmadığını, adi senet olduğunu, icra dosyası SS ... Kooperatifleri birliği ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Somut olayda; davacının Adana 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı 3 adet senet altındaki imzalardan ... nolu senetteki imzanın müvekkiline ait olduğunu, ... ve ... nolu senetler üzerindeki imzaların müvekkiline ait olmadığı ve davalıya da borcunun bulunmadığı ileri sürülerek menfi tespit talebinde bulunduğu, icra dosyasının incelenmesinde alacaklının S.S. ...

Kooperatifi borçluların ..., ..., ... ve ... olduğu, takip dayanağının 30/03/2006, 30/03/2006, 09/06/2006 ve 14/06/2006 tarihli borç senedi olduğu, takip borçlusu davacının S.S. ...

Kooperatifi aleyhine menfi tespit talebinde bulunduğu, davacı tarafından 31/07/2013 tarihinde ödeme yapılarak icra dosyasının infaz edildiği, davacının borçlu olmadığı parayı icra baskısı altında ödemek durumunda kaldığını iddia ettiği, bu bakımdan davanın İİK'nun 72.maddesinde düzenlenen istirdat davası olduğu, ödemenin icra dosyasına veya haricen yapılmış olmasının istirdat davası açmak bakımından önemsiz olduğu, önemli olanın, ödemenin, takibin kesinleşmesinden sonra ve icra tehdidi altında yapılması olduğu,

istirdat davasının, kanunda özel olarak düzenlenmiş bir dava türü olup, İİK.nun 72. maddesinde düzenlenen istirdat davasının, sebepsiz zenginleşme davasının özel bir hali olduğu ve genel düzenlemeye göre öncelikle uygulanması gerektiği, buna göre davanın İİK.nun 72. maddesinde düzenlenen istirdat davası olduğu değerlendirilerek, İİK'nun 72 maddesinde takibe itiraz etmemiş veya itirazın kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı ödemek mecburiyetinde kalan şahsın ödediği tarihten itibaren bir sene içinde umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebileceğinin düzenlendiği,

istirdat davasının ödeme tarihinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerektiği, hak düşürücü sürenin mahkemece resen gözetilmesi gerektiği, davacı tarafından son ödemenin 31/07/2013 tarihinde yapıldığı, iş bu davanın ise 26/03/2024 tarihinde açıldığı, bir yılllık hak düşürücü sürenin dava tarihi itibari ile dolduğu anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine... " şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı müvekkilinin imzası olan senetlerdeki borcu ödemiş olduğu halde imzası bulunmayan senetlerdeki borç yüzünden ilgili icra dosyasında müvekkilin halen borçlu görüldüğünü, imzası bulunmayan ve ödemediği senetlerdeki borç dolayısıyla ilgili icra takip dosyasına artık bir borcu bulunmadığına dair tespit talebiyle açıldığını zira davacı müvekkil imzasız senetlerdeki borcu icra takibinden sonra da ödemediğini, takibe konu 3 adet senetten yalnız birindeki (... nolu senetteki imza davacıya ait olduğunu, diğer senetlerde (... ve ...

Nolu ) birlikte takip yapıldığını, müvekkil hacizlerin kalkacağını düşünerek itiraz ettiğini, borcunu ödemiş ve bu durum 31/07/2013 tarihli yazı ile sabit olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı vekilinin dava dilekçesinde, davalı kooperatif tarafından başlatılan Adana 3. Genel İcra Dairesi'nin ... Esas (eski Adana 8.İcra Dairesi'nin ...

Esas) sayılı icra takibinde müvekkili aleyhine 3 adet senede dayanılarak takip konusu alacağın tahsilinin talep edildiği, müvekkilinin bu senetlerden imzası bulunan ... ve ... no'lu senetlerdeki borcunu ödediği, ancak müvekkilinin imzası bulunmayan ... ve ... no'lu senetlerdeki borçtan sorumlu olmadığı ileri sürülerek müvekkilinin imzasının bulunmadığı senetlerden dolayı davalı kooperatife borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle davacının davası menfi davası niteliğinde olup, ilk derece mahkemesince davanın hatalı değerlendirme ile istirdat davası olarak nitelendirilmesi ve buna bağlı olarak davanın İİK'da istirdat davası için öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.

Yukarıda açıklanan sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun haklı olduğu, İlk Derece Mahkemesi'nin kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama için mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Katip · ... · ¸