Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2026/269 K.2026/761

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2025 tarihli ve 2025/462 Esas- 2025/915 Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin 30/11/2021 tarihinde resen terkin edilerek kapatıldığını, müvekkili şirkete ait defterlerin mayıs ayında gerçekleşen aşağı yağışlar nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini, defterlerin zayi olduğunu, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından şirket yetkilisi ... hakkında 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesi uyarınca “Defter ve Belge İbraz Etmeme Suçu”nu işlediği gerekçesi ile soruşturma başlatılması ve eşinin emniyet görevlilerince 02/06/2025 tarihinde ifadeye çağırmasıyla öğrenildiğini belirterek müvekkili şirkete ait yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, damga vergisi defteri,yönetim kurulu karar defteri,

pay defteri, müdürler kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... davaya konusu belgenin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı, afet ya da hırsızlık sebebiyle zıyaa uğraması gerektiği, dava konusu defterlerin TTK'nun 82/7. Maddesinde bahsedilen sebeplerden biri neticesinde kaybolmadığı, davacının basiretli tacir gibi davranmadığı ve kanunda sayılan sebepler olarak "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle" olarak sınırlı şekilde belirtilen sebepler dışındaki sebeplere dayanarak karar defterlerinin zayı olduğu ileri sürüldüğünden davanın reddine dair aşağıda yazılı olduğu, Davanın Reddine, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece afet kavaramın dar yorumlandığını, oysa aşırı yağış ve su baskını da bu kapsamda olması gerektiğini, kanundaki gibi ifadesinin örnekleyici ve sınırlayıcı olmadığını, meteorolojik verilen fiziki koşullar ve tanıklar araştırılması gerektiğini, süre içinde dava açıldığı halde mahkeme bunu değerlendirilmediğini, olağanüstü bir doğa olayı karşısında kusur yüklenmemesi gerektiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibarıyla Zayi Belgesi Verilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Yine TTK’nın 18/2. maddesinde tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili tarafından verilen 13.06.2025 tarihli dava dilekçesiyle, müvekkili şirketin 30.1.2021 tarihinde re'sen terkin edildiği, şirkete ait ticari defterlerin Mayıs ayında gerçekleşen aşırı yağışlar nedeniyle kullanılamaz hale geldiği,

müvekkili şirketin yetkilisinin defterlerin zayi olduğunu, hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359.maddesi uyarınca "Defter ve Belge İbraz Etmeme Suçunu" işlediğinden bahisle başlatılan soruşturma sebebiyle ifade vermeye çağrılmasıyla öğrendiği ileri sürülerek şirkete ait ticari defterler hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, dosya arasına getirtilen kayıt belgelerden Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ...

Denetim Daire Başkanlığı'nca davacı şirket hakkında muhtelif tarihlerde inceleme için kendisinden talep edildiği halde ticari defterlerini ibraz etmemesi sebebiyle Vergi İnceleme Raporu ve Vergi Suçu Raporu düzenlenmiş olduğu, bu raporlardan 09.09.2024, 05.02.2025, 11.02.2025 ve 13.02.2025 tarihli olanların davacının defterlerinin zayi olmasının sebebi olarak aşırı yağışın gerçekleştiğini iddia ettiği Mayıs-2025 ayından önceki tarihlere isabet ettiği, bu itibarla davacı tarafından ticari defterlerinin 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde belirtilen sebeplerle zayi olduğuna yönelik kesin ve inandırıcı delil ibraz edilemediği anlaşılmakla,

ilk derece mahkemesince yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Katip · ... · ¸