Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2026/584 K.2026/749

Av. ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 02/04/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 02/04/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, geniş kapsamlı ev sigorta poliçesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait evin ... tarihinden itibaren üst üste 5 yıl davalı sigorta şirketi tarafından muhtelif tarihli ev sigorta poliçeleri ile bina ve eşya yangınlarını da kapsayacak şekilde sigortalandığını, sigortalı evde ... tarihinde meydana gelen yangın sırasında da geçerli bir poliçenin bulunduğunu, yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından hasarın teminat kapsamında olduğu kabul edilerek davacıya davadan önce 129.675,67.TL ödeme yapıldığını, ancak ödemenin eksik olduğunu,

meydana gelen hasar miktarının daha fazla olduğunu belirterek hesaplanacak tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup, davalı taraf ise davaya cevap vermemiş, davalı vekili aşamalarda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Neticede mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine Dairemizin ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararında sonra yapılan yargılama neticesinde yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup, işbu karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Sigorta sözleşmesi kurulurken sigortalıya yüklenen doğru bilgi verme (ihbar) yükümlülüğünü düzenleyen 6102 sayılı TTK'nın 1435. maddesinde, "Sigorta ettiren sözleşmenin yapıldığı sırada bildiği veya bilmesi gereken tüm hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür, sigortacıya bildirilmeyen eksik veya yanlış bildirilen hususlar sözleşmenin yapılmamasını veya değişik şartlarda yapılmasını gerektirecek nitelikte ise önemli kabul edilir. Sigortacı tarafından yazılı veya sözlü olarak sorulan hususlar, aksi ispat edilinceye kadar önemli sayılır" hükmü düzenlenmiştir.

TTK'nın 1439. ve 1440. maddelerinde sigortacı için önemli bir husus bildirilmediği veya yanlış bildirildiği taktirde sigortacının 15 gün içinde cayma hakkının bulunduğu, rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigorta ettirenin ihmali ile beyan yükümlülüğü ihlal edildiği takdirde bu ihlal tazminatın veya bedelin miktarına veya rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise ihmalin derecesine göre tazminattan indirim yapılacağı, sigorta ettirenin kusuru kast derecesinde ise beyan yükümlülüğünün ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacının tazminat veya bedel ödeme borcunun ortadan kalkacağı, bağlantı yoksa, sigortacının ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini ödeyeceği düzenlenmiştir.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, poliçe tanzimi esnasında davacı-sigortalı tarafından sigortalı binanın yapı tarzının gerçeğe aykırı olarak betonarme karkas şeklinde beyan edildiği, oysa sigortalı binanın yığma ahşap yapı niteliğinde olduğu,

dava konusu sigorta poliçesinin "Yapı Tarzı Klozu"na ilişkin bölümünde de "Rizikonun gerçekleşmesi halinde, binanın bildirilmeyen inşa tarzına doğrudan bağlı olarak ortaya çıkan rizikonun bu nedenle ağırlaşmasına hasar miktarınca tazminattan indirim yapılır" hükmünün bulunduğu,

mahkemece sigortalının beyan yükümlülüğüne aykırı davranışı sebebiyle TTK'nın 1439/2 maddesi uyarınca proporsiyon hesabı yapılarak alınan bilirkişi raporu ve ek rapor doğrultusunda davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde oy çokluğu ile karar verilmiştir.

AZLIK OYU

Bilindiği gibi 6102 sayılı TTK'nın 1438. maddesinde "Bildirilmeyen veya yanlış bildirilen bir hususun ya da olgunun gerçek durumu sigortacı tarafından biliniyorsa, sigortacı beyan yükümlülüğünün ihlal edilmiş olduğunu ileri sürerek sözleşmeden cayamaz. İspat yükü sigorta ettirene aittir" hükmü yer almaktadır. Dava konusu villa ... yılından itibaren üst üste 5 yıl davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış olup, sigorta poliçelerinin "Yapı Tarzı Klozu"na ilişkin bölümünde "Bu poliçede yer alan riziko BETONARME KARKAS bina olarak sigorta kapsamındadır.

Bina inşa tarzının poliçede kayıtlı olandan farklı olduğunun tespiti halinde, sigorta devresinde riziko gerçekleşmeden önce bu durumun sigortacı tarafından öğrenilmesi halinde sigortacı inşa tarzına bağlı olarak değişiklik gösterecek teminat kapsamında sözleşmeden cayma, düzenleme yapma, gerekiyorsa ek prim talep etme hakkına sahip olacaktır.

Sigortacı durumu öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde poliçeden caymaz, teminat kapsamı ve prim konusunda değişikliklerini hazırlayıp sigorta ettirene sunmaz ise sözleşme başlangıçtaki haliyle inşa tarzına ilişkin durumun kapsama etkisi olmaksızın aynen devam edecektir.

Sigortacı sözleşmeden cayma yerine teminat kapsamına ilişkin değişiklik yapar ve ilave prim tahakkuk ettirirse sigorta ettirine kendisine bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde prim farkını ödemez ise sözleşmeden ayılmış olduğu kabul edilecektir. İşlemeyen günlere ait prim iade olunacaktır.

Rizikonun gerçekleşmesi halinde, binanın bildirilmeyen inşa tarzına doğrudan bağlı olarak ortaya çıkan rizikonun bu nedenle ağırlaşmasına hasar miktarınca tazminattan indirim yapılır" hükmü yer almaktadır.

Somut olayda; dava konusu sigorta poliçesini ve önceki tüm poliçeleri düzenleyen dava dışı sigorta acentesi olan .... tarafından mahkemeye sunulan ... tarihli beyan dilekçesinde "...poliçelerin düzenlenmesi aşamasında, tüm başvuru evrakları tarafımızca çekilen binaya dair fotoğraflar kendilerine sunularak, teklifimiz Bölge Müdürlüğünce onaylanmak suretiyle poliçelerin düzenlendiği" beyan edilmiştir.

Yine poliçelerin incelenmesinde ilk yıl teminat kapsamına alınmayan villa içerisindeki hamam ve saunanın ikinci yıldan itibaren teminat kapsamına alındığı, ayrıca hasar dosyasında ekspertiz işlemi yapan .... tarafından gönderilen hasar belgeleri ve ekindeki fotoğraflar incelendiğinde sigortalı evin hasar öncesi resimlerinin de hasar dosyasında bulunduğu anlaşılmıştır.

Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı binanın yığma ahşap yapı olduğunun baştan bu yana bilindiği, zira acente tarafından poliçe tanzimi sırasında bina fotoğraflarının sigorta şirketinin bölge müdürlüğüne iletildiği,

bu sebeple davalı sigorta şirketinin, davacı-sigortalının beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığı savunmasına itibar edilemeyeceği, ayrıca poliçelerin "Yapı Tarzı Klozu"na ilişkin bölümünde sigortacının binanın yapı tarzına ilişkin gerçek durumu öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde poliçeden caymaz, teminat kapsamı ve prim konusunda değişikliklerini hazırlayıp sigorta ettirene sunmaz ise sözleşmenin başlangıçtaki haliyle inşa tarzına ilişkin durumun kapsama etkisi olmaksızın aynen devam edeceğinin düzenlendiği, bu haliyle davalının savunmasının poliçe hükümlerine ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğu,

poliçeye göre sözleşmenin başlangıçtaki haliyle inşa tarzına ilişkin durumun kapsama etkisi olmaksızın aynen devam edeceği, bu sebeple bilirkişiler tarafından belirlenen tazminattan proporsiyon indirimi yapılamayacağı, ancak dava konusu poliçenin "Yapı Tarzı Klozu"na ilişkin bölümünde rizikonun gerçekleşmesi halinde, binanın bildirilmeyen inşa tarzına doğrudan bağlı olarak ortaya çıkan rizikonun bu nedenle ağırlaşmasına hasar miktarınca tazminattan indirim yapılacağının düzenlendiği,

mahkemece işbu kloz nazara alınarak rizikonun sigortalı binanın mevcut yapı tarzına doğrudan bağlı olarak gerçekleşip gerçekleşmediği ve yapı tarzının rizikonun ağırlaşmasına sebep olup olmadığı, şayet böyle bir durum var ise poliçeye göre yapılacak indirim oranı hususunda bilirkişilerden ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği ve Dairemizce bu doğrultuda taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.

Üye · e-imzalıdır