Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/118 K.2023/134

Taraflar arasındaki davada Ankara 6.Asliye Ticaret ve Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesince; Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 03.04.2018 tarih ve 538 sayılı kararı uyarınca delillerin takdiri ve ifası, ihtisas mahkemesi olan Ankara 1, 2 ve 3 nolu Asliye Ticaret Mahkemelerine ait bulunduğundan, dava dosyasının 1, 2 ve 3 nolu Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna gönderilmesine karar verilmiştir.

Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesince ise; mevcut davadaki talebin sadece tapu iptali ve tescil talebi olduğu, bu kabul çerçevesinde gönderme kararı değerlendirildiğinde İİK 235 maddesi kapsamında masaya sadece alacak taleplerinin kayıt edilebileceği, mahkememizin tapu iptali ve tescil talebinin masaya kayıt etmesinin mümkün olmadığı, dava konusunun taşınır mal olmaması nedeni ile istihkak hükümlerinin de mevcut olaya uygulanmasının mümkün olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde iflas hukukuna ilişkin bir değerlendirmenin de yapılmayacağı, mevcut davanın bir kayıt kabul davası olmadığı ve HSK'nın 03/04/2018 tarih ve 538 sayılı kararı kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle dosyanın Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İki mahkemenin de görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması durumunda, 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesinde davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacak hâller arasında sayılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 22/2. maddesi uyarınca da, "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.

Aynı nitelikte farklı Bölge Adliye Mahkemeler arasındaki kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin talep üzerine. Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 2022/7830- 2022/14067 EK sayılı ve 17.10.2022 tarihli kararında "HSK 1. Dairesinin 03.04.2018 tarihli, 538 sayılı kararıyla belirlenen 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri’nin belirlenmesi mahkemeler arasındaki iş bölümüne ilişkindir.

HSK 1. Dairesi anılan kararı uyarınca ihtisas mahkemelerini belirlemiştir. İİK 308/B maddesi gereğince açılan davalarda HSK 1. Dairesi’nin 538 sayılı kararı gereğince belirlenen mahkemeler iş bölümü itibari ile yetkili kılınmıştır. Yani kanunla düzenlenmesi gereken görev ve yetki kararı niteliğinde değildir.

Somut uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından verilen yetkisizlik kararları da gerçek anlamda yetkisizlik kararı olmayıp iş bölümü itibari ile devir kararı niteliğindedir" şeklinde karar verilmiştir.

Bu nedenle, Ankara 6.Asliye Ticaret ve Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ihtilâf değerlendirildiğinde, gerçek anlamda (HMK m. 20) bir görev ilişkisi mevcut olmayıp, "iş bölümü" ilişkisi bulunduğu anlaşıldığından, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmamaktadır. Somut sorunda geçerli hukuksal nedene dayanan devir kararı verilmiş olmakla, bu anlamda devir kararı görevsizlik niteliğinde değildir. Merci inceleme koşulu, karşılıklı verilmiş olması gerekli 2 (iki) ayrı görevsizlik ya da yetkisizlik kararının bulunmasıdır. Bu nedenle merci tayini koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır.