Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1483 K.2024/1276

Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesince; HSK 1. Dairesi'nin söz konusu kararının 3 nolu bendi (19/10/2005 tarihli ve 5411 Sayılı Bankacılık Kanununda 142.maddesinde düzenlenenler hariç), ile düzenlendiği üzere iş bu davanın açıldığı tarih itibari ile finans mahkemesi olarak belirlenen Ankara 6., 7. ve 8 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından görülmesi gerektiği, belirtilen davalar bakımından anılan numaralı ticaret mahkemeleri ile diğer ticaret ticaret mahkemeleri arasında görev ilişkisi doğduğu, iş bu dava bakımından mahkememizin görevsiz olduğu kabul edilerek dosyanın Ankara 6, 7 ve 8. Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne tevzi edilmek üzere tevzi müdürlüğüne gönderilmesine karar vrilmiştir.

Ankara 8.Asliye Ticaret Mahkemesi ise; davanın dava tarihinde kayıt kabul davası niteliğinde olduğunu, her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesi gerektiği, kayıt kabul davalarında görevli mahkeme Ankara Asliye 1-2-3. Ticaret Mahkemeleri olup, işbu davada Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nin 2022/452 esasına tevzi edildiğinden ilk mahkemeye gönderme kararı verilmiştir.

İki mahkemenin de görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması durumunda, 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesinde davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacak hâller arasında sayılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 22/2. maddesi uyarınca da, "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.

Aynı nitelikte farklı Bölge Adliye Mahkemeler arasındaki kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin talep üzerine. Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 2022/7830-2022/14067 EK sayılı ve 17.10.2022 tarihli kararında "HSK 1. Dairesinin 03.04.2018 tarihli, 538 sayılı kararıyla belirlenen 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri’nin belirlenmesi mahkemeler arasındaki iş bölümüne ilişkindir.

HSK 1. Dairesi anılan kararı uyarınca ihtisas mahkemelerini belirlemiştir. HSK 1. Dairesi’nin 538 sayılı kararı gereğince belirlenen mahkemeler iş bölümü itibari ile yetkili kılınmıştır. Yani kanunla düzenlenmesi gereken görev ve yetki kararı niteliğinde değildir. Somut uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından verilen yetkisizlik kararları da gerçek anlamda yetkisizlik kararı olmayıp iş bölümü itibari ile devir kararı niteliğindedir" şeklinde karar verilmiştir.

Bu nedenle, Ankara 1.Asliye Ticaret ve Ankara 8.Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ihtilâf değerlendirildiğinde, gerçek anlamda (HMK m. 20) bir görev mevcut olmayıp, "iş bölümü" ilişkisi bulunduğu anlaşıldığından, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmamaktadır.