Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2026/184 K.2026/291

Yerel mahkemesince yukarıda tarih ve numarası yazılı davada verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla; dosyadaki tüm kayıtlar okunup gereği düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı şirketin, araç kiralama alanında faaliyet gösteren davacı şirketten 3 adet aracın kiraladığını, ödemesi yapılmayan 3 araca ilişkin birer fatura alacağı bulunduğunu, şirkete ait araçlar ..., ... ve ... plakalı araçlar olduğunu, araç kiralama işlemlerinde tip sözleşmeler kullanıldığını, birinci sözleşmenin taraflar arasında imzalanan 21.07.2021 tarihli ... plakalı ...

2020 model araç olduğunu, aracın sözleşmeye göre 36 ay olarak kiraya verildiğini, kiraya verildiğinde aracın kilometresi 26.750 km'de bulunduğunu, sözleşmenin 2.8. maddesine göre aracın en fazla yılda 45.000,00 km kullanılmasının kararlaştırıldığını, belirlenen kilometrenin aşılması halinde ise kilometre başına KDV dahil 0,80 TL ödenmesinin kararlaştırıldığını, aracın 24.12.2021 tarihinde iade edildiğini, yani sözleşmeye göre 36 ay kiralama müddeti olan bu sözleşmede kiracının, aracı sadece 171 gün kullandığını ve iade ettiğini, aracın yıllık kullanım sınırının 45.000 km olarak sınırlandırıldığından;

kullanım fazlası bulunup bulunmadığının gün sayısına göre hesaplandığını, buna göre 45.000,00 km/ 365 gün = 123,29 km günlük kullanım hakkı bulunduğunu, bu durumda elde tutulan 171 gün boyunca kullanması gereken azami km tutarının ise (123,29 x 171 gün =) 21.083,00 km olduğunu, her km için 0,80 TL ödeme yapması gerektiğini, bu hali ile ilave olarak ödenmesi gereken tutarın (13.425,00 KM x 0,80 TL =) 10.740,00 TL olduğunu, davacı şirket tarafından 18.02.2025 tarihli fatura ile şirkete KDV dahil 10.906,00 TL olacak şekilde fatura kesildiğini,bu faturanın kilometre aşımı sebebiyle aracın daha fazla yıpranmasına yönelik bir fatura olduğunu,

ikinci sözleşmenin taraflar arasında imzalanan 10.06.2021 tarihli ... plakalı ...

2020 model araç için olduğunu, aracın sözleşmeye göre 36 ay olarak kiraya verildiğini, kiraya verildiğinde aracın kilometresinin 10,00 km'de bulunduğunu, sözleşmenin 2.8. maddesine göre aracın en fazla yılda 50.000,00 km kullanılmasının kararlaştırıldığını, belirlenen kilometrenin aşılması halinde ise kilometre başına KDV dahil 1,00 TL ödenmesinin kararlaştırıldığını, aracın 25.12.2021 tarihinde iade edildiğini, yani sözleşmeye göre 36 ay kiralama müddeti olan bu sözleşmede kiracının aracı sadece 199 gün kullandığını ve iade ettiğini, aracın yıllık kullanım sınırı 50.000 km olarak sınırlandırıldığından;

kullanım fazlası bulunup bulunmadığının gün sayısına göre hesaplandığını, buna göre 50.000,00 km/ 365 gün = 136,99 km günlük kullanım hakkı bulunduğunu, bu durumda elde tutulan 199 gün boyunca kullanması gereken azami km tutarının ise (136,99 x 199 gün =) 27.261,00 km olduğunu, oysa davalı şirketin sözleşme aşımı fazla kullanımın ( 35.278 Km - 27.261 km =) 8.017 km olduğunun görüldüğünü, buna göre her km için 1,00 TL ödeme yapması gerektiğini, bu hali ile ilave olarak ödenmesi gereken tutarın (8.017 KM x 1,00 TL =) 8.017 TL olup,davacı şirketin 18.02.2025 tarihli fatura ile şirkete KDV dahil 8.204,00 TL olacak şekilde fatura kestiğini,

taraflar arasında imzalanan üçüncü sözleşmenin 25.12.2020 tarihli ... plakalı ...

2020 model araca ilişkin olup, km aşımı nedeniyle 18.02.2025 tarihli fatura ile KDV dahil 3.030,00 TL talep edildiğini, davalı tarafın kilometre aşımından kaynaklı ücretleri ödememesi üzerine; davalı hakkında Ankara 4. İcra Müdürlüğünün 2022/9838 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibi ile esasen davalı şirketin temerrüde düşmüş olduğunu, müvekkili şirket tarafından kilometre aşımı gerekçesi ile kesilen.

18.02.2025 tarih, ACE2025000000003 seri nolu 10.906,00 TL tutarlı, 18.02.2025 tarih, ACE2025000000004 seri nolu 8.204,00 TL tutarlı, 18.02.2025 tarih, ACE2025000000005 seri nolu 3.030,00 TL tutarlı faturalardan kaynaklı olarak meydana gelen alacaklarından şimdilik 21.254,00 TL'sine dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Ankara Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF KANUN YOLUNA BAŞVURAN

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, tensip zaptı düzenlenmeden ve ön inceleme yapılmaksızın görevsizlik kararı verilmesinin hukuki dinlenilme hakkını ve adil yargılanma hakkını ihlal niteliğinde olduğunu, usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, huzurdaki uyuşmazlık konusunun mutlak ticari dava olduğunu, Asliye Hukuk Mahkemelerinin davaya bakmaya görevli olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIK VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Uyuşmazlık; taşınır kira sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. (HMK 1. m.) Nitekim Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesi görevi dava şartları arasında saymıştır. Bu itibarla görev kuralları tarafların ileri sürmesine gerek olmaksızın hâkim tarafından ve yargılamanın her aşamasında resen gözetilir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Somut olayda dava; taraflar arasında düzenlenen araç kira sözleşmelerinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı anlaşıldığından görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Görev, dava şartı olup, kamu düzenine ilişkindir, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözönüne alınması gerekir.

Her ne kadar dava dilekçesi tebliğ edilmeden görevsizlik kararı verilmemesi doğru değil ise de, uyuşmazlığın niteliği itibariyle görevli mahkemenin tereddüte yol açmayacak şekilde açık olması ve usul ekonomisi de dikkate alınarak bu husus kaldırma konusu yapılmamıştır.

Bu durumda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olup Ticaret Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilmesinde bir usulsüzlük bulunmaması nedeniyle davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvuru isteminin esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 22/01/2026

Başkan Üye Üye Katip