Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1475 K.2024/254

Yukarıda ilk derece mahkemesi ve dosya numarası yazılı hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi.

DAVA

Davacı, yüklenici ...

İnşaat Turizm San.ve Tic.A.Ş. ile 05.03.2008 tarihinde düzenledikleri sözleşme ile ... parsel sayılı taşınmazdaki 42 numaralı bağımsız bölümü 46.000€ bedelle edindiğini, bedeli 17.03.2008 ve 05.05.2008 tarihlerinde ödediğini, yüklenicinin iflas erteleme sürecinde atanan kayyumun talebi üzerine 35.000€ daha ödeyip 05.02.2010 tarihli sözleşmenin tanzim edildiğini, taşınmazda yüklenicinin kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği eksik bıraktığı işlerin tamamlanması amacıyla 3.000€ daha ödediğini, dava konusu taşınmazın tarafına 30.10.2009 tarihinde teslim edilmesi gerekirken ekim 2013 tarihinde teslim aldığını,

taşınmazın 5/11 payının davalı arsa maliki ..., 6/11 payının ise davalı arsa maliki ...’ın payını edinen davalı ... adına tescil edildiğini, ...’ün bu payı 06.08.2007 tarihli temlik sözleşmesine dayanarak tescilini sağlattırdığını, ...’ın malik olduğu 5/11 pay da davalı ...’ya muvazaalı olarak devredildiğinden edinimin iyiniyetli olmadığını, tarafına eksik olarak teslim edilen bağımsız bölümü tamamladığını ve faydalı masraflar yaptığını ileri sürerek, taşınmazın takyidatlarından ari adına tescilini veya rayiç değerinden şimdilik 10.000TL bedelin 30.10.2009 tarihinden itibaren işleyen faiziyle birlikte davalı ...

İnşaat Turizm San.ve Tic.A.Ş’den alınmasını ve faydalı masraflar için şimdilik 1.000TL bedelin temerrüt tarihinden itibaren işleyen ticari faiziyle birlikte davalı ... ile ...’dan alınmasını istemiştir.

25.04.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile de taşınmaz rayiç değerini 443.126,31TL’ye; faydalı giderleri 31.629,11TL’ye yükseltmiştir. Birleştirilen Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/814 Esas 2020/ 783 Karar sayılı dosyasında davacı, davalı ... İnş.Turz.San. ve Tic.A.Ş’ye husumet yöneltmiştir. Birleştirilen Kayseri 11.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/176 Esas 2022/234 Karar sayılı dosyasında davacı, davalı ...’a husumet yöneltmiştir.

YANIT

Davalı ... vekili, asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, davacı ile hukuki ilişkisinin bulunmadığını, tapuya güven ilkesi ve iyiniyetle taşınmazı edindiğini, davacının davalı yükleniciden talepte bulunabileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, 05.03.2008 tarihli sözleşme uyarınca bağımsız bölümü temlik aldığını, zamanaşımı süresinin geçtiğini, davacının alacak davası açarak alacağını iflas masasına kaydettirebileceğini, iyiniyetle bağımsız bölümü edindiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... İnş.Turz.San. ve Tic.A.Ş. vekili, iflas kararının kesinleştiğini, davacının alacağını iflas masasına kaydettirebileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, temlik akdinin tarafı olmadığını, ... İnş.Turz.San. ve Tic.A.Ş. ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlediklerini, yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, tarafına ödenmesi gereken bedelin ödenmediğini, zamanaşımı süresinin geçtiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

MAHKEME

Kayseri 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce tüketici mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle dava usulden reddedilmiştir.

Kayseri 2.Tüketici Mahkemesi’nin 01.02.2019 tarihli ve 2018/466 Esas 2019/37 Karar sayılı kararıyla davalı yüklenicinin iflası ile davanın kayıt kabul davasına dönüştüğünden ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine dair kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi’nin 18.04.2019 tarihli ve 2019/536 Esas 2019/559 Karar sayılı kararı ile terditli talep olarak ileri sürülen faydalı giderlerin rayiç değer içerisinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği araştırılarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereği karar kaldırılmıştır.

Kayseri 2.Tüketici Mahkemesi’nin 24.12.2019 tarihli ve 2019/153 Esas 2019/533 Karar sayılı kararıyla bu defa; davalı ... İnş.Turz.San. ve Tic.A.Ş. yönünden davanın tefrikine, davalılar ... ve ... yönünden faydalı masraflara ilişkin uyuşmazlığın giderilmesinde asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine dair kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna getirilmiştir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesi’nin 11.09.2020 tarihli ve 2020/671 Esas 2020/741 Karar sayılı kararı ile terditli talep olarak ileri sürülen faydalı giderlerin rayiç değer içerisinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği araştırılarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereği kaldırma kararı verilmiştir.

Kayseri 2.Tüketici Mahkemesi’nce 16.10.2020 tarihli ve 2020/501 Esas 2020/343 Karar sayılı kararı ile ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine dair hüküm kurulmuştur.

Bu defa ilk derece mahkemesince; asıl davada tapu iptali ve tescil isteminin reddi ile faydalı giderlerin davalılar ... ve ...’ten müştereken ve müteselsilen alınmasına; birleştirilen Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/814 Esas 2020/ 783 Karar sayılı dosyasında davalı ... İnş.Turz.San. ve Tic.A.Ş. iflas idaresinden 443.126,31TL bedelin 31.12.2010 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle tahsiline; birleştirilen Kayseri 11.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/176 Esas 2022/234 Karar sayılı davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, davalı ... ile davalı ...’nın iyiniyetle malik olmadıkları, davalı arsa maliki ...’ın kötüniyetli hareket ettiği, bilirkişi raporu uyarınca tapu iptali ve tescil isteminin kabulü gerektiği, yargılama giderinin hatalı hesaplandığı;

Davalı ... vekili, davacının iyiniyetli zilyet olmadığı, davacının isteminin zamanaşımına uğradığı, davacının faydalı gider yaptığını kanıtlayamadığı, hüküm ile mükerrer tahsilata neden olunduğu, davacının isteminin terditli talep olmadığı, yararına vekalet ücreti takdiri gerektiği;

Davalı ... vekili, faydalı ve zorunlu gider isteminin reddi gerektiği, davacının bağımsız bölümde fuzuli şagil olduğu, faydalı ve zorunlu giderlerin yapıldığı davacı tarafından kanıtlanamadığı, zamanaşımı süresinin geçtiği ve yararına vekalet ücreti takdiri gerektiği;

gerekçeleriyle istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün temlik alındığı iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat ile zorunlu ve faydalı giderlerin tahsili istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 06.05.2009 tarih ve 2009/14-124 Esas 2009/158 Karar sayılı kararında da değinildiği üzere, müflis ile iflastan önce yapılan ve müflisin temlik borçlusu olduğu sözleşmenin masadan aynen ifasının istenebilmesi için sözleşme ile kazanılan şahsi hakkın 2644 sayılı Tapu Kanunun 26.maddesinden yaralanılarak tapu siciline şerh verilmesi, başka bir deyişle kuvvetlendirilmiş kişisel hakkın bulunması gerekir.

Adi yazılı temlik işlemi alacağın temliki bakımından hüküm ve sonuç meydana getirir ise de, bu nitelikteki sözleşmenin tapuya şerh olanağı bulunmadığında, başka bir anlatımla sözleşmeden doğan kişisel hak güçlendirilmediğinde, iflas masasından taşınmazın tescili istenemez. Ayın talebinin yerini temlik işlemine konu taşınmazın iflas anında saptanacak değeri olan para alacağı alır ve dava da sıra cetveline kayıt kabul davası olarak değerlendirilir.

Somut uyuşmazlıkta, Kayseri 1.Noterliğinde 20.09.2006 tarihinde davalı müflis ... İnş.Turz.San. ve Tic.A.Ş. ile arsa malikleri arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi tanzim edilmiştir. Bu sözleşmeye dayalı olarak davalı müflis ... İnş.Turz.San. ve Tic.A.Ş. dava konusu bağımsız bölümü 05.03.2008 tarihli temlik sözleşmesiyle davacıya temlik etmiştir. Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 20.03.2014 tarihli kararı ile davalı yüklenici ... İnş.Turz.

San. ve Tic.A.Ş’nin iflasına karar verilmiştir. Dava konusu taşınmazın tapu kaydına davacının dayandığı temlik sözleşmesi şerh edilmemiştir. Dolayısıyla, davacı taşınmazın aynına ilişkin bir talep ileri süremeyeceğinden ilk derece mahkemesinin tapu iptali ve tescil isteminin reddi kararı yerindedir. Bu durumda davacının tapu iptali ve tescile ilişkin istinaf istemi yerinde görülmemiştir. Ancak, yargılama giderlerine dair istinafı şimdilik incelenmemiştir.

Davacı ikinci kademede çekişme konusu taşınmaza yaptığı zorunlu ve faydalı giderlerin davalılar ... ile ...’dan tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince, istinaf kanun yoluna taşınmayan birleştirilen Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/814 Esas 2020/ 783 Karar sayılı dosyasında taşınmazın saptanan rayiç değeri iflas idaresinden tahsili hüküm altına alınmıştır. Davacı ile davalı yüklenici ...

İnş.Turz.San. ve Tic.A.Ş. arasında tanzim edilen temlik sözleşmesinden taşınmazın mahal listesinde gösterilen biçimde tamamlanarak mülkiyetin nakledileceği anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava tarihinde taşınmazın bitmiş haldeki güncel değeri belirlenmelidir. İlk derece mahkemesince asıl dava tarihindeki belirlenen güncel değeri hüküm altına alınmıştır.

Ancak, Dairemizin kaldırma kararlarında ısrarla üzerinde durduğu davacının talep ettiği zorunlu ve faydalı giderlerin rayiç değer içerisinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu irdelenmemiştir.

Bu nedenle ilk derece mahkemesince yapılması gereken iş, davacının talep ettiği zorunlu ve faydalı giderlerin taşınmaz rayiç değer içerisinde belirlenip belirlenmediği başka bir anlatımla davacının dayandığı temlik sözleşmesinde gösterilen biçimdeki rayiç değerinin mi yoksa şimdiki durumu gözetilerek güncel değerinin mi belirlendiği hususu bilirkişi raporlarından anlaşılmadığından bu olguyu açıklayan konusunda uzman inşaat mühendisi, mimar ve taşınmaz değerleme bilirkişilerinden rapor alınmalı, davacının talep ettiği zorunlu ve faydalı giderlerin hüküm altına alınan rayiç değer içerisinde belirlenip belirlenmediği mükerrer tahsile neden tahsile olmayacak biçimde irdelenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince kaldırma kararlarında belirtilen husus yerine getirilmeden mükerrer tahsilata neden olabilecek biçimde yetersiz inceleme ve araştırmaya dayalı yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

Hal böyle olunca, davacı vekili ile davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın yukarıda belirtilen gerekçeler ile esaslı deliller toplanmadan ve delil değerlendirmesi yapılmadan verilmiş olması nedeniyle HMK’nın 353/1-a-6 bendi gereğince kaldırılarak dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 14/02/2024

Başkan

E-imzalıdır

Üye

E-imzalıdır

Üye

E-imzalıdır

Katip

E-imzalıdır

¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-imza ile imzalanmıştır. ¸