Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1325 K.2023/1278

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29/04/2021 Tarih ve 2020/285 Esas - 2021/182 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ile davalı .... A.Ş. ve davalı... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin "..." olarak adlandırılan "..." deseninin ilk olarak 1924 yılında tasarlandığını, müvekkilinin ürünlerini, Türkiye’de de tescilli olan şekil markaları da dahil olmak üzere, çeşitli markalar ve özellikle de "... ... +şekil" markası altında piyasada imal ettiğini, pazarladığını ve sattığını, müvekkilinin “...+şekil" markalarına ilişkin 08.10.1996 başvuru tarihli ve 176460 sayılı, 13.06.2000 başvuru tarihli ve 2000/11722 (Uluslararası Tescil No: 732879), 21.01.2002 başvuru tarihli ve 2002/00917 sayılı, 11.09.2002 başvuru tarihli ve 2002/22888 (Uluslararası Tescil No: 785098) sayılı,

11.09.2002 tarihli ve 2008/43714 sayılı, 07.04.2010 başvuru tarihli ve 2010/65736 (Uluslararası Tescil No: 1050179), 05.04.2011 başvuru tarihli ve 2011/70148 (Uluslararası Tescil No: 1085596) sayılı ve 18.07.2011 başvuru tarihli 2011/107401 (Uluslararası Tescil No: 1096493) sayılı marka tescillerinin sahibi olduğunu, davalının 2019/05614 sayılı tasarım başvurusuna, müvekkilinin desen taklidi olması nedeniyle ... nezdinde süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak itiraz edildiğini, itirazlarının YİDK tarafından süresi içerisinde yapılmadığı belirtilerek reddedildiğini, oysa bu durumun sistemsel bir hatadan kaynaklandığını, 2019/05614-1,

2 ve 3 sıra numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edici niteliği haiz olmadığını, YİDK’nın 2020/T-364 sayılı kararının iptalinin gerektiğini, müvekkilinin dava konusu başvuruya itiraz tarihi 06.01.2020 olduğu halde 15 Ocak 2020 tarihi olarak esas alındığını ve bu doğrultuda itirazlarının reddedildiğini, YİDK kararının usule, yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek, ...

YİDK'nin 2020/T-364 sayılı kararının iptaline ve 2019/05614 numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, tasarıma itiraz süresi olan 3 aylık süre içinde gerekçe belirtilmeyen itirazların değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, muterizin, itiraz ücretini ve itiraz formunu 06.01.2020 tarihinde kurum kayıtlarına sokmasına karşın, itiraz gerekçelerini 3 aylık itiraz süresinden sonra 15.01.2020 tarihinde kurum kayıtlarına soktuğunu, EPATS sistemi kapsamında yapılan incelemede muterizin itiraz formunu 06.01.2020 tarihinde kurum kayıtlarına soktuğunun, ancak 06.01.2020 tarihinde kuruma itiraz gerekçelerini sunmadığının,

kurum EPATS sisteminden muterizin "....com.tr" şeklindeki mail adresine 06.01.2020 tarihinde itiraza ilişkin bilgileri içeren cevabi mail yollandığının tespit edildiğini, bu nedenle itirazla ilgili olarak EPATS sisteminde bir hata olmadığının ve sistemin hatasız çalıştığının belirlendiğini, 09.01.2020 tarihine kadar süresi olmasına karşın muterizin bu kalan sürede itiraz gerekçelerini kuruma sunmadığını ve gerekçelerini itiraz süresi geçtikten sonra 15.01.2020 tarihinde kuruma sunduğunu, itiraz süresi geçtikten sonra kuruma sunulan itiraz gerekçelerinin incelemede dikkate alınması mümkün olmadığından,

muterizin itirazının geçersiz olduğunun tespiti ile gerekçesiz itirazın reddine ve 2019/05614-1, 2 ve 3 sıra numaralı tasarım tescilinin devamına karar verildiğini, YİDK tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, davacı yanın usulüne uygun olarak itiraz etmediğini, YİDK’nın da hukuka uygun olarak itirazın reddine karar verdiğini, davacının hukuka aykırı taleplerini kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için davacının taleplerinin hukuka uygun olduğu varsayılsa dahi, mevzuatta tasarımın koruması için verilen maksimum sürenin 25 yıl olduğunu, davacının tasarımının kendi beyanlarına göre yüz yıla yaklaşan bir süredir kullanıldığını,

hem uluslararası hem ulusal mevzuat bakımından davacının beyan ettiği tasarımın korunamayacağının açık olduğunu, müvekkilinin kendine has ve yenilik içeren tasarımlarını tescil ettirdiğini, tasarımları yan yana koyduklarında renklerinin farklı olduğunu, karşı tasarın tasarımlarında kareler kullanılırken müvekkilinin tasarımında dikdörtgen kullanıldığını, şerit sayıları ile kalınlıklarının farklı olduğun, tasarımların farklı sınıflarda tescil edildiğini, tasarımlar arasında hiçbir şekilde bir benzerlik bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalıya ait 2019/05614-1 numaralı tasarımın, davacıya ait 2000/11722 (732879) numaralı marka karşısında yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, davalıya ait 2019/05614-2 numaralı tasarımın, davacıya ait 2000/11722 (732879) numaralı marka karşısında yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, davalıya ait 2019/05614-3 numaralı tasarımın, davacıya ait 2002/22888 (785098) numaralı marka karşısında yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağladığı,

davalıya ait 2019/5614-1 ve 2 numaralı tasarımların, davacıya ait 176460, 2002/00917, 2008/43714 ve 2010/65736 numaralı markalar karşısında yenilik ve ayırt edici nitelik koşullarını sağlamadığı, davalıya ait 2019/05614-3 numaralı tasarımın, davacıya ait 176460, 2002/00917, 2008/43714, 2010/65736, 2011/70148 ve 2011/107401 numaralı markalar karşısında da yenilik ve ayırt edici nitelik koşulunu sağladığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, ...

YİDK'nin 2020/T-364 sayılı kararının 2019/05614-1 ve 2 sıra nolu tasarımlar yönünden iptaline, 2019/05614-1 ve 2 sıra numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin markalarının taklidi olan 2019/05614-1 ve 2019/05614-2 sayılı tasarımlara ilaveten yaratılmış 2019/05614-3 sayılı tasarımın da müvekkilinin "..." markalarının kendine has şekil ve renk diziliminin büyültülmüş/yakın plan şekilde sergilendiği bir taklit tasarım olmaktan öteye geçemediğini, dava konusu tasarımın, müvekkili ile birebir aynı tekstil ürünleri üzerinde kullanılacak olması sebebiyle,

tüketici nezdinde karışıklığa sebebiyet verilmeyeceği ya da başvuru sahibinin müvekkilinin tanınmışlığı ve itibarı üzerinden haksız kazanç sağlamayacağını düşünmenin hayatın olağan akışı içinde mümkün olmadığını ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalıya ait 2019/05614 numaralı tasarımın, davacıya ait 2000/11722 (732879), 17640, 2002/00917, 2008/43714 ve 2010/65736 sayılı tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edicilik koşulları sağladığını, dava konusu tasarım ile davacıya ait mesnet olduğu iddia edilen tasarımların ortak özellikleri ve farklı özellikleri karşılaştırıldığında davalıya ait 2019/05614 sayılı çoklu tasarım başvurusuna konu desen tasarımının farklı özelliklerinin daha çok olması ve farklılıkların belirgin nitelikte olması nedeniyle tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olduğunu ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacı tarafın ... nezdindeki itirazını süresi içinde yapmayarak itiraz hakkını kaybetmişken ilk derece mahkemesince bu hususun dikkate alınmadığını ve kanuna aykırı olarak davacı tarafın süresinde ... nezdinde itirazda bulunmuş gibi değerlendirme ve karar safhalarına geçtiğini, müvekkili şirketin kendine has ve yenilik içeren tasarımlarını tescil ettirdiğini, müvekkili şirket adına tescil edilmiş olan tasarımların her birinin yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığını, tasarımların yan yana konulduğunda renklerinin farklı olduğunun görüldüğünü,

karşı tarafın tasarımında kareler kullanılırken müvekkili şirketin tasarımında diktörtgen kullandığını, davacı şirket ile müvekkili şirketin tasarımları arasında kullanılan şerit sayıları ile kalınlıklarının farklı olduğunu, tarafların tasarımlarının farklı sınıflarda tescil edildiğini ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK tasarım kararı iptali ve hükümsüzlük istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece hükme esas alınan içerisinde tasarım uzmanı bilirkişilerin de bulunduğu denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davalıya ait 2019/5614-1 ve 2 numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik koşullarını sağlamadığı, davalıya ait 2019/05614-3 numaralı tasarımın ise yenilik ve ayırt edicilik koşulunu sağladığı anlaşılmakla, davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair istinaf itirazlarının reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

2) Ancak, SMK'nın 67/2.maddesi uyarınca üçüncü kişiler için yayım tarihinden başlayan üç aylık tasarıma itiraz süresinin 09/01/2020 tarihinde sona erdiği, muterizin, tasarıma itiraz ücretini ve itiraz formunu 06/01/2020 tarihinde kurum kayıtlarına sunmasına karşın, itiraz gerekçelerini 3 aylık itiraz süresinden sonra 15/01/2020 tarihinde sunduğu, 6769 sayılı SMK'nın 67/2. maddesinde üçüncü kişilerin tasarım tescilinin yayım tarihinden itibaren üç ay içinde ücretini ödeyerek ve gerekçelerini ileri sürerek, tescil belgesinin verilmesine yazılı olarak itiraz edebileceklerinin düzenlendiği,

SMK Uygulama Yönetmeliği'nin 64/3. maddesinin de buna paralel düzenleme içerdiği, anılan Yönetmelik'in 64/8.maddesinde ise itiraz gerekçeleri ve ücretinin, itiraz süresi içinde tamamlanabileceğinin, bu süre içinde itiraz gerekçeleri ile itiraz ücretinin ödendiğini gösterir bilginin sunulmaması halinde itirazın yapılmamış sayılacağının ve talep halinde alınan ücretin iade edileceğinin belirtildiği, somut olayda davacının 06/01/2020 tarihli itirazının hiçbir gerekçe içermediği, üç aylık itiraz süresinin 09/01/2020 tarihinde sona erdiği, davacının itiraz gerekçelerini bu süre içerisinde de Kurum'a sunmadığı, bu nedenle ...

YİDK tarafından verilen davacı muhterizin itirazının geçersiz bulunduğunun tespiti ile gerekçesiz itirazın reddine dair kararın yerinde olduğu, davacının sistemsel hataya ilişkin beyanlarının, itiraz formunun gerekçe içermediğinin sabit olması karşısında kabule olanaklı olmadığı anlaşılmaktadır.

HMK.'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmelidir. Diğer bir ifade ile kanun koyucu, temyiz kanun yolunda Yargıtay tarafından verilen yerel mahkeme hükmünün düzeltilerek onanması kararını, istinaf mahkemeleri için öngörmemiş, bu halde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece bu gerekçelerle YİDK iptali davasının reddine, hükümsüzlük davasının kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, Dairemizce davalılar vekillerinin YİDK kararının iptali davasının kısmen kabulü kararına karşı istinaf bavurularının açıklanan nedenlerle kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/10/2023

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.