Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1725 K.2023/1368

Tasarımın Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 09/06/2021 tarih ve 2020/27 E. - 2021/217 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin ambalaj, koli ve mukavva sektöründe Türkiye’nin önde gelen firmalarından biri olduğunu, müvekkili firmanın çanta tipi kutu için 29.05.2012 başvuru tarihli 2012 03721 tescil numaralı tasarımını tescil ettirdiğini ve tasarım korumasının halen devam ettiğini, dava konusu tasarım başvurusunun tescil edilebilirlik şartlarını taşımadığını, müvekkilinin davaya mesnet tasarım tescili karşısında yeni ve ayırt edici olmadığını, dava konusu tasarım başvurusunun kötüniyetli olduğunu,

davalı yanın iş bu davaya konu tasarım başvurusundan önce müvekkili tasarımının birebir kopyası niteliğindeki 2019 03375 sayılı tasarım başvurusunda bulunduğunu, YİDK kararının iptali talebiyle Ankara 2. FSHHM’nin 2020/23 E. sayılı dosyasının açıldığını, davalının kötüniyetle aynı ürüne aynı görsellere ilişkin birebir aynı tasarım için tekrar 2019/03604 sayılı başvuruyu yaptığını, bahsi geçen dosya ile iş bu davanın konusu olan tasarımın birebir aynı olduğundan, davaların bağlantılı olması nedeniyle her iki dosyanın birleştirilerek görülmesini talep ettiklerini, müvekkili tasarımı ile davalı tasarımının materyali, geometrik şekli, rengi,

kulp şekli ve kulbun konumlandırılması, tasarımın yüzey ve yan yüzey formları, kıvrımları ve genel görünümlerinin aynı olduğunu, bilgilenmiş kullanıcı tarafından bile birbirinden ayırt edilebilmesinin mümkün olmadığını, yine davalı yanın aynı tasarımı için 2012 yılında da başvuru yaptığını ve söz konusu başvurusunun yapılan itiraz üzerine iptal edildiğini, dava konusu edilen kararıyla daha önce davalı şirket tarafından aynı tasarım müvekkilinin itirazı üzerine iptal etmişken bu defa farklı bir karar verilerek kararlar arasındaki birliğin ve yeknesanlığın korunması ilkesine aykırı davranıldığını, kararlar arasında çelişki bulunduğunu,

müvekkilinin kartondan mamül kulplu çanta tasarımını 29.05.2012 tarihinde tescil ettirdiğini, davalı şirketin ise müvekkili tescilinden yaklaşık 4 ay sonra 19.09.2012 tarihinde aynı tasarım için başvuruda bulunduğunu, tarafların her ikisinin de İstanbul’da birbirine yakın sayılabilecek lokasyonda ve aynı sektörde ticari faaliyet gösterdiğini, dolayısıyla davalının müvekkili tasarımından üretiminden ve satışından haberdar olmamasının mümkün olamayacağını ileri sürerek 2019-T-977 sayılı YİDK kararının iptali ile tescil edilmesi halinde 2019/03604 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili Kurum YİDK’nın diğer davalıya ait ve davaya konu 2019 03604/1 sıra numaralı tekli tasarımın genel izlenimi ile davacı tarafından itiraza mesnet gösterilen 2012 03721/1 sıra numaralı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle farklı olduğunu, dolayısıyla başvurunun itiraza mesnet tasarıma nazaran yeni ve ayırt edici olduğunu ve bu nedenle diğer davalının tasarımının tescil işlemlerinin devamı gerektiğine karar verdiğini, YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Şirket vekili, dava konusu kargo kutusunun genel hatlarıyla düşünüldüğünde, Avrupa Oluklu Mukavva Üreticileri Derneği ...’nun belirlemiş olduğu ve tüm üreticilerin kullanımına açık olan fefco759 kodlu ürün olduğunu, davacı şirketin bu ürüne yalnızca hiçbir yaratıcılık gerektirmeyen bir kulp ekleyerek endüstriyel tasarım patenti aldığını, müvekkili şirketin iş bu kargo kutusunu endüstriyel tasarım çalışmaları ile geliştirdiğini, kutunun her üç kenarından çıkan kilitlerin karşı kenarların içine girmek suretiyle kargo kutusunun taşıma esnasında açılmasını engelleyerek sağlamlığının arttırıldığını,

kilitlerin karşı kenar içine yerleştirildikten sonra kutunun tek tarafından çıkarılan kulp ile kutunun diğer tarafına açılan boşluktan bu kulpun geçirilerek kilit sisteminin oluşturulduğunu, müvekkili şirket tarafından tasarlanan kargo kutusunun seçenek özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini de savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu tasarım ürünlerinin seçenek özgürlüğü bağlamında içerdikleri teknik zorunluluklar da dikkate alındığında, davalı tasarımı ve mesnet tasarımı arasındaki benzerlik ve farklılıkların, davalı tasarımının yeni ve bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edicilik niteliğini sağlayan, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde, genel izlenim itibariyle, bu tasarımın itiraza mesnet 2019 03375-1 sayılı tasarımdan farklı bir tasarım olduğu, dava konusu tasarımın mutlak anlamda yeniliğini öldüren önceki tarihli herhangi bir tasarım görseline rastlanmadığı,

bu nedenle dava konusu tasarımın mutlak anlamda yeni olduğunun belirlendiği, davaya konu tasarımın kötüniyetle başvuruya konu olduğunun söylenemeyeceği, zira karşılaştırılan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karışıklık oluşturmayacağının tespit edildiği, davalının önceki tarihli 2012 06039 sayılı çoklu tasarımının, davacının redde mesnet tasarımı nedeniyle iptal edilmesinin iş bu dava konusu tasarım başvurusu bakımından davalı şirketin kötüniyetli olduğu yönünde yorumlanamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dosyada mevcut iki ayrı heyetten alınan bilirkişi raporlarının hükme esas teşkil edemeyeceğini, bilirkişi raporlarına karşı itirazların göz önüne alınmadan, hatalı raporlara dayalı ve eksik inceleme sonucu karar tesis edildiğini, uyuşmazlığın eksik ve hatalı bir şekilde değerlendirildiğini, kulp yapısına ilişkin kıyaslanan özelliklerin görsel farklılıktan çok fonksiyonel farklılık yarattığını, fonksiyonel farklılık da tasarım tescilinin konusu olamayacağını, tasarımların genel izlenimleri aynı olup bilgilenmiş kullanıcı tarafından bile birbirinden ayırt edilmesinin mümkün bulunmadığını,

bilirkişilerin sadece "kulp" olarak seçenek özgürlüğünün mevcut olduğu yönündeki değerlendirmesinin hem kendi beyanlarıyla çelişkili olduğunu hem de haksız bulunduğunu, müvekkilinin tasarımının sıradan bir kutu olmadığını, yerel mahkemenin davalının kötüniyetine ilişkin değerledirmesinin de haksız ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarımla ilgili Kurum kararının iptali ve tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece alınan bilirkişi raporlarında, davalının dava konusu edilen tasarımının davacının itirazına mesnet tasarımı karşısında yeni ve bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edicilik niteliğini sağlayan farklı bir tasarım olduğu, diğer yandan dava konusu tasarımın mutlak anlamda yeniliğini kaldıran önceki tarihli herhangi bir tasarım görseline rastlanmadığının belirlendiği, bu itibarla da dava konusu tasarımın mutlak anlamda yeni olduğu, davaya konu tasarım başvurusunun kötüniyetle yapılmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/11/2023

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...