Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1792 K.2023/1732

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 30/06/2021 tarih ve 2019/419 Esas - 2021/268 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalılar ..., ... Anonim Şirketi tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı Şirketin 2018 04846 sayılı çoklu tasarım başvurusuna yaptıkları itirazlarının dava konusu YİDK kararı ile reddedildiğini, oysa dava konusu tasarımların itirazına mesnet tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olmadıklarını ileri sürerek, 2019/T-694 sayılı YİDK kararının iptaline, ve davalı şirkete ait 2018 04846 sayılı çoklu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu tasarımlar ile davacının itirazına mesnet tasarımlar arasında belirgin farklılıkların bulunduğunu, tasarıma konu soğutucu/dondurucu dolap ürünlerinde seçenek özgürlüğünün yüksek olmamasının ve tüm ürünlerin belli geometrik şekillerde üretilmesi zorunluluğunun dikkate alınması gerektiğini, dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olduğunu, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı Şirket vekili, dava konusu tasarımlarının davacının itirazına mesnet tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, içinde üniversitelerin endüstriyel ürün tasarım bölümünde görevli iki akademisyenin de bulunduğu 26/04/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda, ilk ve ikinci bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin karşılaştırıldığı, bu iki rapor arasında yer alan çelişkinin taraf ve mahkeme denetimine elverişli olarak giderildiği, buna göre dava konusu 2018 04846 /1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 16 sıra numaralı tasarımların mesnet tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıdığı,

re’sen yapılan araştırma sonucu da bahsi geçen dava konusu tasarımların yenilik niteliklerini ortadan kaldıran herhangi bir dokümana rastlanmadığı, dava konusu 2018 04846/ 12, 14, 15 sıra numaralı tasarımların ise tasarım korumasından yararlanamayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 2018 04846-12, 14, 15 sayılı tasarımlar bakımından 2019/T-694 sayılı YİDK kararının iptaline dava konusu 2018 04846-12, 14, 15 numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, anılan raporda gerek dosyaya sunulmuş görseller ve katalogların, gerekse delil listesinde sunulan internet linklerinin incelenemediğini, değerlendirmenin sadece mesnet gösterilen tasarımlar üzerinden yapıldığını, dava konusu 16 no'lu tasarımın sandık tipi derin dondurucularda kullanılan sepet tasarımına ilişkin olduğunu, internette bu sepetin bulunduğu bir çok derin dondurucu tanıtımı bulunduğunu, bunların bir kısmının da dava konusu 2018 04846/16 no'lu tasarımın tescil başvuru tarihinden çok daha önce olduğunu,

delil listelerinde yer verilen verilen 6 Aralık 2013 tarihli Vestel marka derin dondurucu tanıtım videosu'nun 9. saniyesinde görülen sepetin, dava konusu 16 no'lu sepetle birebir aynı olduğunu, yine 17 Eylül 2015 tarihinde yayınlanan Arçelik 2537D model derin dondurucunun tanıtıldığı videonun 26. saniyesinde yer alan sepetin dava konusu sepet ile aynı bulunduğunu, 12,14 ve 15 sayılı tasarımlar dışında kalan dava konusu tasarımların mesnet tasarımların karşısında yeni ve ayırt edici bulunmadığını, diğer yandan dosyada mübrez ilk raporda da tespit edildiği üzere dava konusu 2018 04846/ 7 ve 8 numaralı tasarımların birbirinin aynısı olduğunu,

birbirinin aynısı iki tasarımın ayrı ayrı tescilinin de mümkün bulunmadığını, 8 numaralı tasarımın başkaca tasarımlar nedeni ile olmasa dahi 7 numaralı dava konusu tasarım nedeniyle yeni ve ayırt edici olmadığının tartışmasız bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı Şirket vekili, 2018 04846/12 sıra numaralı tasarımın 6769 sayılı SMK'nın 58/2 kapsamında teknik zorunluluktan kaynaklandığı, tüm özellikleri itibariyle de mutat unsurlar taşıdığı ve fonksiyonel bir yapıya sahip olduğuna kanaat getirilerek,

tescilinin iptaline karar verilmiş ise de işbu tasarımın soğutucu dolaplarda kullanılan separatör tasarımı olup dosya kapsamındaki bilirkişi heyetlerinin görüşünün aksine teknik zorunluluktan kaynaklanan şekilde tasarlanmadığını, separatörün teknik zorunluluğunun sadece soğutucu içerisine takılmasını sağlayan "tırnak" veya buna benzer bir parçadan kaynakladığını, bunların dışında teknik bir zorunluluk bulunmadığını, 2018 04846/12,

14 ve 15 sıra numaralı tasarımların da 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu madde 56/2–b kapsamında korunmasının mümkün olmadığı kabul edilmişse de işbu tasarımların da birleşik ürünün parçası olduğunu ve birleşik ürüne takıldığında birleşik ürünün normal kullanımında görünür bulunduklarını görünür durumda olan özellikleri dikkate alındığında da yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını sağladıklarını ileri sürerek, ilk derece mahkemesinin kısmi kabul kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu 2018 04846/12 sıra numaralı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünden 2010 00806/5 ve 6 sıra numaralı mesnet tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olduğu tespit edildiği halde bahsi geçen davalı tasarımının SMK 58/2 kapsamında korunamayacağı tespitine yer verilmesinin çelişkili olduğunu, teknik zorunluluktan kaynaklanan bir tasarımdaki özelliklerini itiraza mesnet tasarımlarda da aynı şekilde olması beklenirken dava konusu tasarımın itiraza mesnet tasarımlara göre yeni ve ayırt edici olmasısının rapordaki çelişkiyi gösterdiğini,

yine aynı raporda bilirkişiler tarafından tasarımın ne amaçla kullanıldığı tanımlanmadığı halde varsayımsal bir değerlendirme yapılarak, tasarımların SMK 56/2-b maddesi uyarınca korunabilir olmayacağı kanaatine varıldığını, açıklanan nedenlerle mahkemece bahsi geçen raporun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, soğutucu/dondurucu dolap ürünündeki seçenek özgürlüğünün geni bulunmadığı ve tüm ürünlerin belli geometrik şekillerde de üretilmesi zorunlu olduğu dikkate alınarak verilen dava konusu YİDK kararının tüm tasarımlar açısından hukuka uygun bulunduğunu ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve tasarım hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece alınan birinci ve ikinci bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi gideren ve aralarında tasarım uzmanı öğretim üyelerinin de bulunduğu bilirkişilerden alınan 26/04/2021 tarihli üçüncü bilirkişi raporunda,

birbirleriyle kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilerek ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınarak yapılan karşılaştırmada, dava konusu 2018 04846 /1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 16 sıra numaralı tasarımların mesnet tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edici olduğunun, 2018 2018 04846/12, 14, 15 numaralı tasarımların ise tasarım korunmasından yaralanamayacağının belirlendiği, anılan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunduğu,

esasen mahkemece alınan ilk ve ikinci bilirkişi raporu arasında çelişkinin sadece 8 numaralı tasarımdan kaynaklandığı, bunun dışındaki tüm tasarımlar yönünden her üç bilirkişi raporunda da aynı sonuca varıldığı, yine her üç bilirkişi raporunda da mutlak yenilik kriteri çerçevesinde , mesnet tasarımlarla bağlı kalınmaksızın yapılan res'en incelemede, dava konusu 2018 04846 /1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 16 sıra numaralı tasarımların yenililiğini ve ayırt ediciliğini kaldıran herhangi tasarıma rastlanılmadığının açıklandığı,

bu duruma göre mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/01/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.