Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1091 K.2024/1269

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 24/06/2021 tarih ve 2019/159 E. - 2021/243 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin bilgisayar yazılımı alanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu ve ... isimli bilgisayar programının eser sahibi olduğunu, yine “...” ibaresinin ... nezdinde müvekkili adına marka olarak tescil edildiğini, müvekkilinin sahip olduğu programların kullanılması, işlenmesi, tersine mühendislik işlemine tabi tutulması konularında hiç kimseye izin ya da yetki vermediğini, İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2017/39 D.

İş dosyası kapsamında yapılan tespit sonucunda alınan bilirkişi raporunda davalılara ait bilgisayarda mali hakları müvekkiline ait ...modüllerinin bilgisayarda kurulu ve aktif olarak çalışır durumda olduğunu, ayrıca müvekkili şirket programları kullanılarak proje üretildiğinin tespit edildiğini, davalı şahıs hakkında.....

Sayılı ceza davası açıldığını, davalıların herhangi bir sözleşme ve izne tabi olmaksızın, şifre kırmak suretiyle bilgisayarında kullandığı, davalıların işi ve faaliyet alanı gereği bu programlardan haksız kazanç elde ettiğinin açıkça ortaya çıktığını, programları lisanssız olarak kullanan davalıların müvekkilinin mali haklarını açıkça ihlal ettiğini, bu kapsamda FSEK md.68/2 uyarınca sözleşme olması halinde belirlenecek mutad bedelin 3 katı tazminat talep etmekte olduklarını fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik 10.000 TL maddi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, ... aleyhine açılan davada taraf sıfatı bulunmadığını, tespit yapılan bilgisayarın müvekkili şirketin eski çalışanına ait olduğunu, bilgisayar çalışanın ceza evine girmesi sebebiyle müvekkili şirkette kaldığını, söz konusu bilgisayarın müvekkili şirketin iş ve işlemlerinde kullanılmadığını, FSEK 66/2. madde kapsamında dava açılabilmesi için müvekkiline ait işin ifası sırasında müvekkilinin çalışanı tarafından davacıya ait yazılımın kullanılması gerektiğini, İstanbul Anadolu 1. FSHHM 2017/39 D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespitin usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin görevsiz ve yetkisiz olduğunu,

sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu,yine sadece müşteki avukarı ve bilirkişi tarafından şirket yetkilisinin bulunmadığı bir yerde tespit yapılmasının geçersiz olduğunu, işlemin 5271 sayılı CMK’ya aykırı olduğunu, davacıya ait yazılımın bulunduğu bilgisayarın müvekkiline ait olmadığını, müvekkili şirkete ait envanter defteri ve demirbaş listesinde bu bilgisayarın olmadığının görüldüğünü, bilgisayarın ... isimli şahsa ait olduğunu, söz konusu eski çalışana ait bilgisayarın müvekkili şirkette bulunması sebebinin eski çalışanın bilgisayarını şirkette unutması ve sonrasında yaşadığı bir olay sebebiyle cezaevine girmesi olduğunu,

davacının tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, ceza dosyasında bilirkişi raporu alınmadığından dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin faaliyette bulunduğu iş yerinde, delil tespitine dayalı olarak yapılan inceleme sonucunda, bir adet bilgisayarda ... programının kurulu olduğunun belirlendiği, bilirkişi heyetince sunulan raporda, bilgisayarında kurulu bulunan ... programının ilim ve edebiyat eseri niteliğinde bulunduğu, davacının söz konusu programın mali haklarını kullanma yetkisine sahip olduğu, ...

5.1. programı ile modüllerin çalışır durumda olduklarının açıklandığı, bir eserin herhangi bir şekilde çoğaltılması hakkı münhasıran eser sahibine ait olup, çoğaltma hakkının, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsadığı, davalı iş yerindeki 1 adet bilgisayarda da ...

5.1 programı ile yan modüllerinin yüklü ve çalışır vaziyette bulunduklarının tespit edildiği, davacıyla sözleşme yapılmadan veya davacının izni olmadan gerçekleşen bu eylem ile davacının çoğaltma hakkının ihlal olunduğu, söz konusu bilgisayarın davalı Şirketin faaliyette bulunduğu iş yerinde olduğu, gerçek kişi davalının da davalı ... temsile yetkili kişi olarak sorumluluğun bulunduğu,

bilgisayar programının izinsiz depolanmasının dahi eser sahibinin çoğaltma hakkını ihlal ettiği, alınan ek bilirkişi raporunda, programın yüklendiği yıl olan 2016 yılı fiyat listesinin dikkate alınacağı, davalı iş yerinde tespiti yapılan yazılımın güncel sürüm olmadığı, yazılım ürünlerinde genel uygulama olarak yeni versiyon çıktığında eski sürümün satışının durdurulduğu, eski sürümün daha uygun fiyata satışı gibi bir yöntemin izlenmediği, tespitin yapıldığı yıl olan 2016 yılında dava konusu programın satışını gösteren bir faturanın bulunmadığı,

2016 yılına göre ürünlerin liste fiyatları ile uygulanan ortalama iskonto rakamlarına ve kanuni defter incelemelerine göre belirlenen tutarın bildirildiği, alınan raporda belirlenen miktarın dosya kapsamı ile uyumlu bulunduğu gerekçesi ile 5846 sayılı yasanın 68/2 md gereğince 17.826,60-TL telif tazminatının haksız fiilin başlangıç tarihi olan (programın yüklendiği tarih) 29/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, yazılımın bulunduğu bilgisayarın müvekkili şirkete ait olmadığını, yazılımın şirkete ait diğer hiçbir bilgisayarda olmadığını, yazılımın şirket işlerinde kullanılabilecek bir yazılım olmadığını, bu hususların hükme esas alınan bilirkişi raporunda dikkate alınmadığını, incelenen bilgisayarın çalışanın şahsi bilgisayarı olduğunu, müvekkilinin yetkilisi bulunduğu şirketin yapmış olduğu işin niteliği gereği de söz konusu yazılımı kullanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

tespitin görevsiz ve yetkisiz mahkeme tarafından verilen karar üzerine hakim bulunmaksızın sadece ve sadece müşteki avukatı ile bilirkişi tarafından müvekkil şirket yetkilisinin gıyabında yapılmış olup geçersiz olduğunu, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın fahiş olduğunu, ticari faydası ve kullanım alanları düşünüldüğünde belirlenen fiyatın hakkaniyete aykırı olduğunu, söz konusu tazminattan müvekkili ...'nun da sorumlu tutulmasının hukuka usule ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, fikir ve sanat eserleri sahipliğinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı tarafın bilgisayarında kurulu olan ... programının ilim ve edebiyat eseri niteliğinde bulunduğu, davacının söz konusu programın mali haklarını kullanma yetkisine sahip olduğu, ...

5.1. programı ile modüllerin çalışır durumda olduklarının açıklandığı, davacıyla sözleşme yapılmadan veya davacının izni olmadan gerçekleşen bu eylem ile davacının çoğaltma hakkının ihlal olunduğu, söz konusu bilgisayarın davalı Şirketin faaliyette bulunduğu iş yerinde olduğu, gerçek kişi davalının da davalı ... temsile yetkili kişi olarak sorumluluğun bulunduğu, belirlenen tutarın dosya kapsamı ile uyumlu bulunduğu anlaşılmakla, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...