Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/195 K.2024/437

Taraflar arasında görülen davada Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 02/11/2021 Tarih ve 2021/438 Esas - 2021/731 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ile feri müdahil tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı sigortalı ...

Limited Şirketi arasında, "Nakliyat Abonman Bağlı Kati Sigorta Poliçesi" düzenlendiğini, sigorta sözleşmesine konu emtianın, 17.07.2018 tarihinde davalı sürücü ...'nın sevk ve idaresinde bulunan ve mülkiyeti diğer davalı ...'ya ait ... plaka sayılı araçla nakli sırasında trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline sigortalı emtianın hasar ve zarar gördüğünü, müvekkili tarafından açılan hasar dosyası ve alınan ekspertiz raporuna istinaden dava dışı sigortalı ...

Limited Şirketine 52.010,59 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin, TTK'nın 1472 ve devamı maddeleri gereğince kendi sigortalısının yasal haklarına halef olduğunu, her ne kadar kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Poliçesi bulunsa dahi, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın SRC sürücü belgesinin bulunmadığını, bu nedenle ... plaka sayılı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Poliçesi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun dışında ... plaka sayılı aracın istiap haddinin üzerinde yük taşıdığını,

kazanın oluşumunda SRC sürücü belgesiz olarak araç kullanan ve istiap haddini aşmak suretiyle yükleme yapan ... plaka sayılı araç sürücüsü ve malikinin kusurlu olduklarını, müvekkilin yapmış olduğu ödemelerin tahsili hususunda davalı borçlu taraf aleyhine Ankara 4. İcra Dairesinin 2020/1377 esas sayılı dosyası üzerinden genel haciz yolu ile icra takibi başlattıklarını, kendilerine usulüne uygun ödeme emri tebliğ edilen davalı borçlu tarafın süresi içinde takibe itirazı sonucu icra takibinin durdurulduğunu, davalı borçlu tarafın icra takibine yapmış olduğu itirazın haksız ve yersiz olduğunu,

bu nedenle davalı borçlu tarafın icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline ve icra takibine haksız olarak itiraz eden davalı borçlu tarafın %20 oranından aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, öncelikle usule ilişkin olarak, müvekkillerinin Sivas'ta ikamet ettiklerini, HMK'nın 6. maddesi gereğince yetkili mahkemenin, Sivas Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, esasa ilişkin olarak ise, davacı tarafa sigortalı emtianın usulüne uygun şekilde yüklendiğini, istiap haddinin aşılmadığını, müvekkili sürücünün kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, SRC sürücü belgesiz araç kullanmanın, başlı başına kusura etken bir durum olmadığını, davacı tarafın Trafik Sigortası Genel Şartlarının B.4.a maddesi gereğince müvekkillere rücu imkanının bulunmadığını, dava dışı sigortalı ... Limited Şirketinin de, kazada kusur veya sorumluluğunun bulunup bulunmadığının araştırılmasının zorunlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, usule ilişkin olarak, müvekkillerinin Sivas'ta ikamet ettiklerini, HMK'nın 6.maddesi gereğince yetkili mahkemenin, Sivas Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, esasa ilişkin olarak ise, davacı tarafa sigortalı emtianın usulüne uygun şekilde yüklendiğini, istiap haddinin aşılmadığını, müvekkili sürücünün kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, SRC sürücü belgesiz araç kullanmanın, başlı başına kusura etken bir durum olmadığını, davacı tarafın Trafik Sigortası Genel Şartlarının B.4.a maddesi gereğince müvekkillere rücu imkanının bulunmadığını, dava dışı sigortalı ... Limited Şirketinin de, kazada kusur veya sorumluluğunun bulunup bulunmadığının araştırılmasının zorunlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulü ile, davalının Ankara 4. İcra Müdürlüğünün 2020/1377 Esas sayılı takip dosyasında yaptığı itirazın 52.010,59 TL asıl alacak, 6.809,82 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 58.820,41 TL üzerinden iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, alacağın yargılama gerektirdiği anlaşılmakla, icra inkar tazminatı talebinin reddine, alacaklı takibinde haklı olduğundan kötüniyet tazminat yasal koşulları oluşmadığından davalılar tarafın bu hususa yönelik istemlerinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davanın yetkisiz mahkeme nezdinde görülüp karara bağlandığını, cevap dilekçesinde ilk itiraz olan yetki itirazını ileri sürülmüş ise de, itirazın mahkemece hatalı ve haksız bir şekilde reddedildiğini, davanın niteliği gereği "İtirazın İptali" davası olduğunu, itirazın iptali davasının nerede açılacağı hususunda İİK özel bir yetki kuralına yer vermediğini, itirazın iptali davalarında yetkili mahkemenin HMK'da yer alan yetki kurallarına göre belirleneceğini, MK'da yer alan yetki kuralları göz önüne alındığında,

iş bu davadaki yetkili mahkemenin "davalının ya da davalılardan birinin ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi" olduğunu, müvekkili ... ve diğer davalı ...'nın yerleşim yerinin SİVAS olduğunu, bu sebeple HMK'nın 6 ve devamı maddeleri uyarınca itirazın iptali davasında Sivas mahkemelerinin yetkili olduğunu, bilirkişi raporuna itirazlar hakkında kabul veya ret yönünde herhangi bir ara karar kurulmaksızın rapor doğrultusunda hüküm tesisine gidilmesinin usule açıkça aykırı olduğunu, yerel mahkemece kurulan hükmün hatalı olduğunu, eksik inceleme ve yanlış değerlendirmeler ile varılan sonucun yasaya,

usule ve hukuka açık aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davanın yetkisiz mahkeme nezdinde görülüp karara bağlandığını, cevap dilekçesinde ilk itiraz olan yetki itirazını ileri sürülmüş ise de itirazın mahkemece hatalı ve haksız bir şekilde reddedildiğini, davanın niteliği gereği "İtirazın İptali" davası olduğunu, itirazın iptali davasının nerede açılacağı hususunda İİK özel bir yetki kuralına yer vermediğini, itirazın iptali davalarında yetkili mahkeme HMK'da yer alan yetki kurallarına göre belirleneceğini,

MK'da yer alan yetki kuralları göz önüne alındığında iş bu davadaki yetkili mahkemenin "davalının ya da davalılardan birinin ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi" olduğunu, müvekkili ... ve diğer davalı ...'nın yerleşim yerinin SİVAS olduğunu, bu sebeple HMK 6 ve devamı maddeleri uyarınca itirazın iptali davasında Sivas mahkemelerinin yetkili olduğunu, bilirkişi raporuna itirazlar hakkında kabul veya ret yönünde herhangi bir ara karar kurulmaksızın rapor doğrultusunda hüküm tesisine gidilmesinin usule açıkça aykırı olduğunu, yerel mahkemece kurulan hükmün hatalı olduğunu, eksik inceleme ve yanlış değerlendirmeler ile varılan sonucun yasaya,

usule ve hukuka açık aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Feri müdahil vekili istinaf başvuru dilekçesinde, genel yetki kuralına göre, davanın şirketin İstanbul Adliyesi yetki çevresinde yer aldığı gözetilerek mahkemenin yetkisizliğine ve İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğuna karar verilmesi gerektiğini, sigortalının, TTK'nın m.1446/1 gereği riziko gerçekleştikten sonra öğrenir öğrenmez gecikmeksizin ihbar külfetini yerine getirdiğini ispatla mükellef olduğunu, riziko ihbar külfetinin yerine getirilmediğini, davalı ... ve ...'nın bildirim yükümlülüğünü ihlal etmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan,

ağırlaşan rizikodan ve tüm yargılama giderlerinden müvekkili sigorta şirketinin sorumlu olmayacağını, rücu talebinin zamanaşımına uğradığını, hasarın teminat dışı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda, davacı vekili tarafından icra takibinin Ankara 4. İcra Müdürlüğü nezdinde başlatıldığı, davanın Ankara Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/275 Esas Numaralı Dosyası Kapsamında, görevsizlik kararı sonrasında davanın Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/438 Esas sayılı dosyası kapsamında görüldüğü anlaşılmaktadır.

Davalılarca Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesinde yargılamasına başlanan dava dosyasında süresinde sunulan cevap dilekçesinde yetkiye ilişkin ilk itiraza yer verildiği, bahse konu itirazların Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesince 2020/275 Esas sayılı dosya kapsamında yapılan 18/02/2021 tarihli 1 nolu ön inceleme duruşmasında İİK'nın 50. maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

Somut dava niteliği gereği "İtirazın İptali" davası olup, itirazın iptali davasının nerede açılacağı hususunda İİK özel bir yetki kuralına yer vermemiştir. Bu durumda da itirazın iptali davalarında yetkili mahkeme HMK'da yer alan yetki kurallarına göre belirlenecektir.

HMK'da bulunan yetkiye dair hükümler göz önüne alındığında, iş bu davadaki yetkili mahkemenin, HMK'nın 6. Maddesi uyarınca, "davalının ya da davalılardan birinin ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi" olduğu, davalılar ... ve ...'nın yerleşim yerlerinin de SİVAS olması nedeniyle, HMK'nın 6 ve devamı maddeleri uyarınca iş bu itirazın iptali davasında Sivas mahkemelerinin yetkili bulunduğu anlaşılmaktadır.

Diğer yandan icra takibinin Ankara'da başlatılmasının ve bu takibe yönelik itirazda icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin somut uyuşmazlık açısından bir önemi de bulunmamaktadır. Zira icra takibinde yetkiye itiraz edilmemiş olması nedeniyle icra dairesinin yetkisi kesinleşmiş olsa dahi, icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi yetkili hale gelmeyecektir. Diğer bir ifade ile davalı taraf icra takibine karşı yetki itirazında bulunmamış olsa bile, alacaklının açtığı itirazın iptali davasında yetki itirazının öne sürmesine bir engel bulunmamaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2000/10944 Esas, 2001/1857 Karar ve 12/03/2001 Tarih).

Bu itibarla mahkemece, yetkisizlik itirazı üzerine itirazın kabulü ile yetkisizlik kararı verilerek davanın Sivas Mahkemelerine gönderilmesi gerekmekte iken, davalı tarafın yetki itirazı reddedilerek uyuşmazlığın esasına girilip karar verilmesi doğru görülmemiş, Dairemizce HMK.'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca, davalılar ve feri müdahil vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesine ait kararın kaldırılmasına ve davanın yetkili Mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.