Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1975 K.2025/127

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 28/09/2022 tarih ve 2021/317 Esas - 2022/218 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı şirketin 2000/12504 sayılı markanın sahibi olduğunu, bu markanın 35, 37 ve 42. sınıflarda yer alan hizmetler için tescillendiğini, ancak davalı markasının 35. sınıfta yer alan satış hizmetleri için 5 yılı aşkın süredir kullanılmadığını, müvekkilinin 35. sınıfta 2020/107240 sayılı ve "..." ibareli markanın tescili için başvuruda bulunduğunu, ancak başvurunun davalının kullanılmayan markası mesnet alınarak reddedildiğini, müvekkilinin davalının markası nedeniyle zarara uğradığını, markanın iptalini isteme zorunluluğunun doğduğunu, kullanmama sebebi ile iptal davalarında ispat yükünün davalı tarafta olduğunu,

davalının 5 yılı aşkın süredir 35. sınıfta kullanımının bulunmadığını ileri sürerek, davalının 2000/12504 sayılı markasının "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için, besin maddelerini, ispençiyari ürünleri ve içecekleri boyamaya mahsus maddeler. İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı radyoaktif kimyasal maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar.

Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar.

Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler.

Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri. Canlı hayvanlar, kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.

Hayvan yemleri. Malt (insan tüketimi için olmayan). Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." hizmetleri bakımından iptal edilerek sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, SMK'nın 26. maddesi kapsamında iptal talebinin Türk Patent ve Marka Kurumuna yöneltilmesi ve davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkilinin markasını 35. sınıfta aktif olarak kullandığını, müvekkili şirketin yetkililerinin "..." markası adı altında ... Mühendislik Müşavirlik A.Ş., ... Çevre Laboratuvarı A.Ş., ... Yazılım A.Ş., ... Kimya San. ve Tic. A.Ş. ve ... ...

Mühendislik A.Ş. gibi birçok şirketle faaliyette bulunduklarını, bu şirketlerin mühendislik, çevre, laboratuvar, kimya, yazılım vb. alanlarda ulusal ve uluslararası ölçekte faaliyette bulunduklarını, ... Şirketler Grubunun; ... Mühendislik Müşavirlik A.Ş ve ... Çevre Laboratuvarı A.Ş adı altında sunulan hizmet yanında Kahramanmaraş kırmızı pul biberi verdiğini, buna ilişkin ...

Şirketler Grubu tarafından özel ambalaj dahi oluşturulduğunu, ... markasının ambalaj üzerinde açıkça görünmekte olduğunu, ... Kimya ve ... Çevre Laboratuvarı A.Ş. tarafından ise dezenfektan üretimi yapıldığını savunarak, davanın usul ve esastan reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 9/1.maddesinde yer alan “Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir” şeklindeki düzenleme ile kanun koyucunun markalar sicilini kullanılmayan markalardan arındırma amacını güttüğü;

anılan yasal düzenlemeden önce, mülga 556 sayılı Marka KHK’nın 42/1-c ve 14. maddesinde de en az beş yıldır kullanılmayan markaların, hükümsüzlük/iptal davaları ile sona erdirilmesinin hedeflendiği; mülga 556 sayılı KHK henüz yürürlükte iken, 42/1-c maddesinin Anayasa Mahkemesinin 09.04.2014 ve 2013/147-2014/75 sayılı, 14. maddesinin ise 14.12.2016 tarih ve 2016/148-189 sayılı kararıyla iptal edildiği,

ikinci kararın Resmi Gazete’de yayın tarihinin 06.01.2017 olduğu ve bu tarih itibariyle kullanmama nedeniyle hükümsüzlük/iptal davalarına ilişkin mülga KHK’da yer alan yasal dayanak ortadan kalkmış ise de markanın son beş yıllık süre içerisinde kullanılmamasının bu tarihten önce TBMM tarafından kabul edilen 22.12.2016 tarihli 6769 sayılı SMK’nın 9, 19, 25, 26 ve 27. maddelerinde iptal ve def’i sebebi olarak kabul edildiği; kural olarak kanunlar geriye yürümez ve ileriye etkili olarak sonuç doğurur ise de, TBMM’nin geçmişe etkili olacak şekilde kanun çıkarmasına da bir engel bulunmadığı;

her ne kadar 6769 sayılı SMK’da kullanmama nedeniyle iptal ve def’i haklarını düzenleyen kanun maddelerinin yürürlük tarihi konusunda özel bir düzenleme yapılmadığı için Resmi Gazete'de yayımı tarihi itibariyle yürürlüğe girdiği anlaşılmakta ise de, Kanun'un Resmi Gazete'de yayım tarihinin 10.01.2017, kabul tarihinin ise 22.12.2016 olduğu dikkate alındığında, mülga 556 sayılı Marka KHK’nın 14. maddesinin iptaline dair Anayasa Mahkemesi kararının 06.01.2017 tarihinde R.G.’de yayımlanması ve bu tarihte yürürlüğe girmesi nedeniyle, 14. maddenin bu tarihe kadar hukuki varlığını sürdürüyor olması karşısında,

SMK’nin kabul tarihi konusunda kanun koyucunun iradesinin 22.16.2016 tarihinde ortaya çıktığından, Kanun Koyucunun asıl amacının geçmişe etkili olacak şekilde kullanmama sebebiyle markanın iptalini öngördüğünün kabulünün gerektiği, SMK'nın kabulünden sonra ve henüz yürürlüğe girmesinden önce, yürürlük konusunda öngörülemeyen Anayasa Mahkemesi kararı ile ortaya çıkan kanun boşluğunun bu şekilde doldurulması gerektiğinin kabul edilmesi gerektiği (Yargıtay 11.HD, 14.06.2019 tarih, 2019/1765 E.- 2019/4421 K.);

markanın ispat külfeti kendisinde olan davalı tarafından ibraz edilen delillerin incelendiği dava konusu markanın, dava konusu edilen 35. sınıf hizmetler bakımından dava tarihinden önceki 5 yıllık dönem içinde, pazar payı oluşturacak şekilde ciddi surette kullandığını ispatlanamadığı, dezenfektan ürünlerinin imali veya satışı dava konusu iptali istenen hizmetler arasında yer almadığı,

davalı vekili tarafından mahkemeye ibraz edilen 31/12/2021 tarihli cevap dilekçesi ekinde yer alan evrak içerisinde "şekil+..." markasının "Kahramanmaraş pul biberi" emtiası üzerinde kullanıldığını gösterir ambalaj görseli bulunsa da, davalının bu emtiayı ticari amaçla bulundurmadığı, dava konusu markayı bu emtia üzerinde ticari etki doğuracak şekilde kullanmadığı, pul biberlerin promosyon olarak dağıtıldığının anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile;

davalıya ait 2000/12504 sayılı "şekil+..." ibareli markanın "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için, besin maddelerini, ispençiyari ürünleri ve içecekleri boyamaya mahsus maddeler. İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı radyoaktif kimyasal maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar.

Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar.

Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler.

Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri. Canlı hayvanlar, kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.

Hayvan yemleri. Malt (insan tüketimi için olmayan). Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." hizmetleri bakımından kullanmama nedeniyle iptaline ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gözetilerek 5 yıllık sürenin hesaplanması gerektiğini, söz konusu 5 yıllık sürenin SMK'nın yürürlük tarihinden daha geriye götürülerek hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu, yine davacı marka başvurusunun SMK'nın 5/1-ç maddesi uyarınca reddi üzerine YİDK nezdinde itiraz edilmeden dava açılmasının da hukuka aykırı olduğunu, davacının tescil ettirmek istediği marka sınıfları ile müvekkilinin tescilli marka sınıfları arasında benzerlik bulunmadığını, husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu,

müvekkilinin 05. sınıfta yer alan dezenfektan ürünlerini ürettiğini, yerinde inceleme yapan bilirkişilerin bu ürünlere ilişkin faturaları tespitinin de mümkün olduğunu, müvekkilinin markasını 37 ve 42. sınıflarda kullandığını, müvekkilinin ayrıca "..." markalı pul biberi oluşturduğunu, ...

Gıda'dan satın aldığı paketlettiği ürünleri promosyon olarak dağıttığını, belli bir pazar oluşmasından sonra bu ürünleri pazarlamayı planladığını, dezenfektan ve pul bibere ilişkin dosyaya sunulan ambalaj kutu ve faturalarına ilişkin bir değerlendirmede bulunulmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Marka ile İlgili Kurum Kararlarının İptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı şirketin markasının kullanımını ispatlaması gereken 5 yıllık sürenin 08.12.2021 dava tarihinden geriye doğru hesaplanacağı, buna göre 08.12.2016-08.12.2021 tarihleri arasındaki kullanımın ispatlanması gerektiği, her ne kadar davalı vekili Anayasa Mahkemesinin iptal kararının 06.02.2017 tarihinde yayımlanması ve SMK'nın yayım tarihinin 10.01.2017 olması nedeniyle,

5 yıllık sürenin SMK'nın yürürlük tarihinden geriye götürülmesinin doğru olmadığını ileri sürmüş ise de, 6769 sayılı SMK'nın Resmi Gazetede yayım tarihinin 10.01.2017, kabul tarihinin ise 22.12.2016 olduğu dikkate alındığında, mülga 556 sayılı Marka KHK’nın 14. maddesinin iptaline dair Anayasa Mahkemesi kararının 06.01.2017 tarihinde R.G.’de yayımlanması ve bu tarihte yürürlüğe girmesi nedeniyle, 14. maddenin bu tarihe kadar hukuki varlığını sürdürüyor olması karşısında, SMK’nin kabul tarihi konusunda kanun koyucunun iradesinin 22.16.2016 tarihinde ortaya çıktığından,

Kanun Koyucunun asıl amacının geçmişe etkili olacak şekilde kullanmama sebebiyle markanın iptalini öngördüğünün kabulünün gerektiği, SMK'nın kabulünden sonra ve henüz yürürlüğe girmesinden önce, yürürlük konusunda öngörülemeyen Anayasa Mahkemesi kararı ile ortaya çıkan kanun boşluğunun bu şekilde doldurulması gerektiği, nitekim, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.09.2024 tarih ve 2023/4447 E.-2024/6768 K. sayılı kararının da bu yönde olduğu,

öte yandan, SMK'nın 26. maddesi uyarınca kullanmama nedeniyle markanın iptali yetkisi Türk Patent ve Marka Kurumuna ait ise de, bu hükmün SMK'nın 192/1.maddesi uyarınca Kanun'un yayım tarihinden itibaren 7 yıl sonra yürürlüğe gireceği, 6769 sayılı SMK'nın Geçici 4. maddesi uyarınca, SMK'nın 26. madde hükmü yürürlüğe girene kadar, iptal yetkisinin mahkemeler tarafından kullanılacağı, SMK'nın markanın kullanım külfetine ilişkin 9. maddesi hükmü uyarınca davalı markalarının tescil edildiği tarihten sonraki tüm zaman sürecinde kullanım külfetinin bulunduğu,

bu kullanımının SMK'nın 7. maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen şekilde, yine 7. maddenin üçüncü fıkrası ve SMK'nın 9. maddenin iki ve üçüncü fıkrasında belirlendiği şekilde gerçekleşmesi gerektiği, markanın kullanımından söz edilebilmesi için kullanımın ciddi bir kullanım olması gerektiği, ciddi kullanım ibaresi SMK'da çok açık değil ise de her şeyden önce sadece markanın iptal edilmesini önlemek için göstermelik küçük ölçekte ve sembolik kullanmaların ciddi bir kullanım olmayacağı (Uğur ÇOLAK, Türk Marka Hukuku, 4. Baskı, İstanbul, s.972),

yargılama konusu markaları kapsamında bulunan hizmetler için kullandığını ispat yükünün davalıda olduğu, davalı vekili tarafından sunulan delillerin, dava konusu markaların tescil edildiği emtia bakımından ciddi surette kullanıldığını ispatlamaktan uzak olduğu, "..." markalı pul biberlerin satışa sunulmadığının ve promosyon olarak dağıtıldığının, dezenfektanların ise başka bir grup şirketi tarafından üretilip satışa sunulduğunun bizzat davalı vekili beyanlarından anlaşıldığı, davalının markalarını ciddi surette kullanamamasının haklı bir sebebe dayandığını da ispat edemediği,

davacı şirketin de, marka başvurusunun davalı şirket markası mesnet alınarak reddi nedeniyle bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 22/02/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.