Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/2080 K.2025/191

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 27/10/2022 tarih ve 2022/62 E. - 2022/362 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin mobilya tasarım, üretim ve satış iş kolunda faaliyet gösterdiğini, Türkpatent nezdinde tescilli 2015/97997 sayılı tasarımının bulunduğunu, müvekkiline ait tasarımların davalı tarafça hiçbir değişiklik yapılmaksızın taklit edilmek suretiyle sosyal medya hesaplarında satışa sunulduğunu, yine müvekkile ait tescilli tasarımların karşı yanca hiçbir değişiklik yapılmaksızın taklit edilmek suretiyle "..." kullanıcı isimli Instagram sitesinde satışa sunulduğunun taraflarınca noter kanalı ile e-tespit yoluyla tespit edildiğini, Ankara 3. FSHHM'nın 2021/73 D.İş sayılı dosyasında da davalı aleyhine delil tespiti istendiğini,

davalının eylemi nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek, davalının müvekkilinin tasarım hakkından doğan haklarına tecavüzünün devamını önlemek amacıyla davacı adına Türk Patent ve Marka Kurumu bünyesinde tescilli 2015 07997/1-4-5-6-7 ve 8 sayılı tasarımların 6769 sayılı yasanın 149/1-d,f maddeleri uyarınca tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara,

tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulan yahut el konulmayarak yedi emin olarak davalıya bırakılan ürünlerin dava sonucunda masrafları tecavüz edene ait olmak üzere imha edilmesine,

müvekkilinin SMK'nın 150, 151/1 ve 151/2-a maddeleri uyarınca uğramış olduğu maddi zararının tespiti ile taraflar arasında daha önceden imzalanan Tescilli Endüstriyel Tasarıma Tecavüz Etmeme Sözleşmesine ve 149/1-ç ve 150 maddeleri uyarınca fazlaya ilişkin talep, artırım,

ıslah ve diğer bütün yasal hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL maddi ve 10.000,00-TL manevi tazminatın e-tespit tarihi olan 11/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve yargılamanın sonucunda satışa arz edilen ürünlerin tecavüz sayıldığına karar verilmesi halinde masrafları tecavüz edene ait olmak üzere bu kararın ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalının e-tespitle saptanan ürünleri ile davacının tescilli tasarımlarının ayniyete yakın derecede benzer olduğunun tespit edildiği, bununla birlikte davacı tescilli tasarımında bulunan yuvarlak fiskos sehpa tasarımının e-tespit tutanağında saptanan ürünler arasında yer almadığı,

e-tespit tutanağında saptanan ürünlerde kullanılan ayakların genel yapısı, koltukların ve sandalyenin genel yapıları, sehpa ve masa tasarımlarının ayak ve tablaları ve genel yapısı arasında ayniyete yakın derecede benzerlik bulunmakta olup tasarımlar arasında fotoğraflardan görülebildiği kadarıyla detaylar dışında herhangi bir farklılık bulunmadığı, dava konusu koltuk, sandalye, sehpa ve masa ürünlerinde tasarımcının geniş bir seçenek özgürlüğünün bulunması hususu da dikkate alındığında bilgilenmiş kullanıcı açısından genel izlenim itibariyle taraf tasarımlarının ayırt edilemeyecek derecede benzer ürünler olduğunun değerlendirildiği;

dava dosyasında, davalı eyleminden kaynaklı davacının aktifindeki azalma veya pasifindeki çoğalmaya ilişkin herhangi bir bilgi veya belge olmadığından SMK'nın 151/1. maddesi çerçevesinde zarar hesaplanamadığı; davacının SMK'nın 151/2-a maddesi çerçevesinde maddi tazminat talep ettiği, davalı web sitesinde ve instagram hesabında incelemenin yapıldığı 28/07/2022 tarihi itibariyle uyuşmazlık konusu süvari koltuk takımının bulunmadığı, davalıya ticari defterlerini sunması, sunması mümkün değil ise ticari defterlerin bulunduğu yerin ve irtibat kişisinin bildirilmesi için 1 haftalık kesin süre verildiği,

davalının herhangi bir beyanda bulunmadığı gibi herhangi bir bilgi ve belgeyi de dosyaya sunmadığı, dosya kapsamında SMK'nın 151/2-a bendi uyarınca hesaplama yapılabilmesi için herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, taraflara ait ticari defterlerin incelenmediği,

mevcut dosya kapsamı itibariyle tasarım ihlali dolayısıyla davacının yoksun kaldığı elde edeceği muhtemel gelirin, bilirkişi raporu uyarınca ticari defterlerden tam olarak belirlenmesi mümkün olmadığından Borçlar Kanunu'nun 50/2 ve 51/1. maddesi uyarınca davalının eylemlerinin devam ettiği süre, elde ettiği gelir, tasarımın gelirin oluşumuna etkisi, tasarımın bilinirliği, gücü, ihlalin boyutu ve niteliği, tarafların hal ve durumu, ihlal eyleminin gerçekleşme şekli ile kusurun ağırlığı, tasarımın ekonomik önemi, tasarım hakkına tecavüz edildiği anda geçerlilik süresi,

ürünlerin orjinal olması gibi unsurlar nazara alınarak maddi tazminat miktarının 5.000,00-TL, tarafların ekonomik durumları, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, ihlalin etkileri, ihlalin ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü ibraz olunan belgeler ve eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında manevî tazminat miktarının 5.000,00-TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacı adına tescilli 2015 07997/1-4-5-7 ve 8 sıra nolu tasarımlara tecavüz teşkil eden davalı ürünlerine ve bunların üretiminde kullanılan cihaz, makina gibi araçlara,

tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulmasına, el konulan ürünlerin imhasına, 5.000,00-TL maddi ve 5.000,00-TL manevi tazminatın ihlal tarihi olan 11/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, kararın masrafı davalıya ait olmak üzere ulusal çapta yayın yapan bir gazetede bir defa ilanına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, yenilik ve ayırt edicilik unsurları detaylı incelenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, e-tespit tutanağı ile tespit edilen koltuk takımının aynı olmadığını, bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini, bu nedenle itirazlarını sunamadıklarını, e-tespit görselinde sandalyenin belli dahi olmadığını, el koyma ve imha kararının da hatalı olduğunu, sehven konulan fotoğrafların daha sonra hemen kaldırıldığını, dava tarihi itibariyle kaldırılıp kaldırılmadığının incelenmediğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu, ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarımdan kaynaklanan haklara tecavüz nedeniyle el koyma, imha, maddi ve manevi tazminat ile ilan istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, bilirkişi raporunun düzenlendiği tarih itibariyle davalıya ait internet sitesinde dava konusu ürünlere tesadüf edilmemiş ise de, 11.06.2021 tarihli noter tasdikli e-tespit görüntüsüne göre davacının 2015 07997 sayılı tasarım tesciline konu kanepe, koltuk, sandalye, orta sehpa ve masa ürünlerinin ayırt edilemeyecek derecede benzerinin davalıya ait internet sitesinde satışa sunulduğunun tespit edildiği,

detaylar dışında davalı tarafça satışa sunulan koltuk takımının davacının tescilli tasarımından farklı olmadığı ve davacı tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici de bulunmadıkları, davalı şirketinin bu eyleminin tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği, davacının maddi ve manevi tazminat ile el koyma ve imha taleplerinin SMK'nın 149/1. maddesiyle uyumlu olduğu gibi mahkemece takdir edilen tazminat tutarlarının da somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun bulunduğu,

öte yandan, bilirkişi raporu davalı vekiline 08.07.2022 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu gibi, her biri ayrı davaların konusu olabilecek talepler yönünden üç ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 28/02/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.