Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/2151 K.2025/254

Tasarımın Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 02/03/2022 tarih ve 2020/338 E. - 2022/82 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı Şirket ile davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı yanın endüstriyel başvurusunda yer alan ve diğer davalı tarafından tescilin devamına karar verilen 2019 05325/8, 15, 16, 21, 22, 29, 30, 33, 34, 35, 36, 45, 46, 47, 48, 49, 50 numaralı endüstriyel tasarımların tamamının yeni ve ayırt edici olmadığını, 2019 05325 başvuru numaralı tasarımların tamamının dikey soğutucu/dondurucuya ait tasarımlar olduğunu, bu tasarımların birebir benzeri veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin dünyanın çeşitli ülkelerinde ve Türkiye’de uzun yıllardır üretildiğini ve pazarlandığını,

müvekkili tarafından davalı tasarımına yapılan itirazın incelenmesinde bir kısım tasarımların itiraza gerekçe gösterilen tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici bulunmadığını, diğer bir kısım tasarımların ise itiraza gerekçe gösterilen tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici bulunduğunu, ancak bazı tasarımlar iptal edilirken hemen devamında o tasarımda ufak değişiklik yapılmış olan diğer tasarımların ise yeni ve ayırt edici olduğuna karar verdiğini, bu durumun verilen kararın kendi içerisinde hukuken çelişkili olduğunu gösterdiğini ileri sürerek 2019 05325/8, 15, 16, 21, 22, 29, 30, 33, 34, 35, 36, 45, 46, 47, 48, 49,

50 sıradaki tasarımlar hakkında 2020/T-772 numaralı tasarım tescillerinin devamına ilişkin kararın iptali ile 2019 05325/8, 15, 16, 21, 22, 29, 30, 33, 34, 35, 36, 45, 46, 47, 48, 49, 50 numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, tasarım mevzuatı uyarınca aranan yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin iş bu davaya konu tasarım başvurusunda bulunduğunu, dava dilekçesinde ileri sürülen iddia ve talepleri kabul etmediklerini, davaya konu YİDK kararının 6769 sayılı SMK hükümlerine uygun tesis edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkiline ait 2019 05325/8, 15, 16, 21, 22, 29, 30, 33, 34, 35, 36, 45, 46, 47, 48, 49, 50 sıra nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerinin bulunduğunu, davacı yanın söz konusu tasarımlara ilişkin itirazlarının dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkiline ait davaya konu çoklu tasarımın, iddia edilenin aksine daha önce kamuya arz edilmiş aynı kategorideki ürünlerden farklı olduğunu, tasarımcının, özellikle ticari soğutucular alanında özgürlük alanının kısıtlı oluşunun göz ardı edildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 2019 05325/47-48-49-50 numaralı tasarımlar ile dava konusu 2019 05325/21-22-33-34-35-36 nolu tasarımlar kendi içlerinde değerlendirildiğinde, aynı serinin farklı amaçlar için oluşturulan versiyonları olduğunun görüldüğü,

tasarımlar arasında kapak sayısı ve ölçü/oran farklılıkları olsa da sair detaylar açısından bir seri izlenimine sahip oldukları, 2019 05325/21-22-33-34-35-36 nolu tasarımlara mesnet gösterilen 2018/07453-2, 2018/06710-2, 2018/06710-3, 2018/07202-4, 2018/07202-6, 2018/07457-2 numaralı tasarımlar açısından tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünden benzer algılanacağı düşüncesi 2019 05325/47-48-49-50 sıra numaralı tasarımlar açısından da geçerli olup bilgilenmiş kullancı profili düşünüldüğünde 2018/07453-2, 2018/06710-2, 2018/06710-3, 2018/07202-4, 2018/07202-6, 2018/07457-2 numaralı tasarımlar aynı görülmemekle beraber,

2019 05325/47-48-49-50 sıra numaralı tasarımları da içeren bir serinin varyasyonları olarak algılanmasının muhtemel olduğu, dava konusu 2019 05325/47-48-49-50 sıra nolu tasarımlar ile davacı tarafından mesnet gösterilen 2018/07453-2, 2018/06710-2, 2018/06710-3, 2018/07202-4, 2018/07202-6, 2018/07457-2 sıra nolu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünden benzer algılanacağı, görevlendirilen bilirkişi heyeti marifetiyle mutlak yenilik araştırması da yapılmış olup, dava konusu tasarımların mutlak anlamda yeniliğini öldürücü nitelikte sair doküman bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulü ile,

2020/T-722 sayılı YİDK kararının davacının itirazlarının reddine ilişkin kısmının iptaline, dava konusu 2019 05325/ 8, 15, 16, 21, 22, 29, 30, 33, 34, 35, 36, 45, 46, 47, 48, 49, 50 sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu müvekkili şirkete ait tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olduğunu, bilirkişi raporunun yeterli olmadığını, müvekkili şirkete ait davaya konu çoklu tasarımın, iddia edildiğinin aksine daha önce kamuya arz edilmiş aynı kategorideki ürünlerden farklı olup, ayırt edicilik niteliğini de haiz bulunduğunu, dava konusu tasarımların karşılaştırıldıkları bir kısım tasarımlar ile benzer olduğunun kabulü halinde, dikey soğutucular bakımından yeni tasarımların tescilinin önüne geçileceğini, yeni tescillerin yapılabilmesinin imkansıza yakın hale geleceğini,

mahkemece itirazlar dikkate alınmaksızın eksik ve hatalı incelemeye dayalı rapor doğrultusunda hüküm kurulduğunu, bilirkişilerce net olarak teknik bir inceleme/karşılaştırma yapılmadığını, yapılan ayırt edicilik değerlendirilmesinde soğutucu/dondurucu dolaplar bakımından tasarımcının özgürlük alanı kısıtlılığının dikkate alınmadığını, diğer yandan bilgilenmiş kullanıcının, söz konusu ürünleri tüm teknik detayları ile bir uzman kadar olmasa da genel anlamda tanıyan, bilen kişi olduğundan farklılıklar ve benzerlikler konusunda herhangi bir kişiden daha dikkatli ve davranacağından,

dava konusu tasarımlar ile davacı yanın itirazlarına dayanak olarak sunduğu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici olmadığından bahsetmenin de mümkün olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davaya konu tasarımların yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip bulunmadığı değerlendirmesinin hatalı olduğunu, tasarım mevzuatı uyarınca aranan yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin iş bu davaya konu tasarımlar yönünden gerçekleştiğini, YİDK aşamasında sunulmamış delillerin karara esas alındığını, davacı tarafından başvuruya itiraz aşamasında 2018/07453-2, 2018/06710-2, 2018/06710-3, 2018/07202-4, 2018/07202-6, 2018/07457-2 nolu tasarımların mesnet olarak ileri sürülmediğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarımla ilgili kurum kararlarının iptali, tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu 2019 05325/8, 15, 16, 21, 22, 29, 30, 33, 34, 35, 36, 45, 46, 47, 48, 49, 50 sayılı tasarımların, mesnet tasarımlar karşısında bilgilenmiş kullanıcı gözünden benzer algılanacağının dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği, bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik olmadığı, mutlak yenilik araştırmasının resen yapılabileceği anlaşılmakla, davalı Şirket ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/02/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.