Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/48 K.2024/360

Taraflar arasında görülen davada Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 26/10/2021 tarih ve 2019/20 Esas - 2021/779 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili /davalı şirket vekili /davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin özgün tasarımları olan dekoratif metal dekorasyon ürünlerinin tasarımcısı , üreticisi ve satıcısı olduğunu ve bu ürünleri kendisine ait tescilli "..." markasıyla tüm dünyada satışa sunduğunu, müvekkili şirket tarafından tasarlanan "...", "...", "..." , "..." isimli tasarım ürünlerin davalı şirket tarafından taklit edilerek www.... .com internet adresi üzerinden satışa sunulduğunun ve müvekkili şirketin satış bedellerinin altında bedellerle sattığının tespit edildiğini,

müvekkilinin tasarladığı metal dekorasyon ürünlerinin davalı şirket tarafından dürüstlük kuralına aykırı olarak kullanılması ile oluşan haksız rekabet sonucu tecavüzün men'i ve ref'i ile müvekkilinin uğradığı şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti .'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen davada, müvekkili şirketin özgün tasarımları olan dekoratif metal dekorasyon ürünlerinin tasarımcısı , üreticisi ve satıcısı olduğunu, bu ürünleri kendisine ait tescilli "..." markasıyla tüm dünyada satışa sunduğunu, müvekkili tarafından tasarlanıp üretilerek satışa sunulmuş metal dekorasyon ürünlerinin davalı tarafından taklit olarak üretilerek herhangi bir izin alınmaksızın "www...com" internet sitesi üzerinden satışa sunulduğunu, davalının müvekkiline ait tasarımları, tüketiciye kendi tasarımıymış gibi aldatacak şekilde piyasaya sunduğunu,

2017 yılında tasarlanarak dekoratif metal tablo haline getirilen "... " isimli tasarımların, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 69/2 maddesinin "Tescilsiz tasarımların koruma süresi, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır.” hükmünce tescilli tasarımmışçasına korunduğunu, davalının, müvekkilinin izni olmaksızın müvekkiline ait tasarımların üretim ve satışını yaparak dürüstlük kuralına aykırı şekilde davrandığını, davalı tarafın haksız rekabeti neticesinde müvekkilini uğrattığı zararın tespiti ile dava tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiziyle birlikte,

6769 Sayılı S.V1K 151/2/a ve 151/4 maddelerince hesaplanacak tazminattan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, taklit ürünlerin üretim ve satışının durdurularak tecavüzün men'ine karar verilmesini, davalıya ait stokta bulunan taklit ürünlerin imha edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Limited Şirketi, dava konusu tasarımları 21.06.2018 tarihinden önce kendi internet sitelerinde satışa sunduklarını, ilgili tasarımların "....com" ve çeşitli platformlarda yayınlandığını, davacı şirketin anonim olan tasarımları daha sonra tescil ettirerek hak sahibi olduğunu iddia ettiğini, şirketin adresinin Sorgun/Yozgat olduğunu ve yetkili mahkemelerin de Sorgun Mahkemeleri olduğunu bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, davacının tasarımının "...", "..." "... " isimli ürünler için 3 yıllık koruma süresinin dolduğunu, TPE 'ye yapılan başvurunun tasarımın davacı şirkete ait olduğu anlamına gelmediğini savunarak, davanın reddini ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00TL 'den az olmamak üzere tazminatın davacıdan tahsilini istemiştir.

Birleşen davalı ..., şirketlerinin ... Ltd. Şti. ile ayni adreste ikamet etmediğini, şirketin ... adresinde faaliyetlerini sürdürdüğünü ve makine üretimi ile ısı yalıtım işi ile uğraştığını bildirerek haksız açılan davanın reddi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00TL 'den az olmamak üzere tazminatın davacıdan tahsili ile şirketlerine verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu tasarımların ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olduğu tarih ile dava tarihi arasında 3 yıllık süre geçmiş olduğundan artık bu tasarımların tescilsiz tasarım olarak kabul edilerek bu tasarımlardan kaynaklı haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, kaldırılması ve maddi zararın giderilmesine ilişkin taleplerin 6769 sayılı yasanı 55/4 ve 69/2 maddeleri kapsamında 6769 sayılı yasa hükümleri uygulanarak çözülmesinin mümkün olmadığı, değerlendirmenin TTK 54 ve devamı maddeleri kapsamında yapıldığı,

TTK'nın 55.maddesinde haksız rekabet halleri dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykın davranışlar, sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek, başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek, iş şartlarına uymamak, dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak şeklinde örneklendirilmiş olup TTK'nın 55.maddesinin a fıkrasının 4. bendinde bir haksız rekabet koşulunun da "Başkasının mallan, iş Ürünleri, faaliyetleri veya İşleri İle karıştırılmaya yol açan önlemler almak" olarak belirtildiği,

bu madde kapsamında davalıların haksız rekabette bulunduğu, davacının da bu nedenle zarara uğradığı gerekçesiyle, ana dosya yönünden davanın kısmen kabulü ile davalı ... Dekoratif Yapı Elamanları San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'nin haksız rekabetinin ve tecavüzünün önlenmesine, 4000,47TL maddi tazminatın dava tarihi olan 30.10.2018 tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faizi ile birlikte davalı ... ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, davalı tarafından usulüne uygun olarak harç yatırılarak karşı dava açılmadığından tazminat istemine ilişkin karar verilmesine yer olmadığına, birleşen Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/434 esas sayılı dosyası yönünden davanın kısmen kabulü ile davalı ... İnş. İml. San. Tic.Ltd.

Şti. 'nin haksız rekabetinin ve tecavüzünün önlenmesine, 5.224,74TL maddi tazminatın dava tarihi olan 21.08.2019 tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari faizi ile birlikte davalı ... İnş. İml. San. Tic.Ltd. Şti. 'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, davalı tarafından usulüne uygun olarak harç yatırılarak karşı dava açılmadığından tazminat istemine ilişkin karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl davada Davalı ... istinaf başvuru dilekçesinde, ... ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin Yozgat/Sorgun'da ticari faaliyetini sürdüren dekoratif duvar panoları üreten tek ortağı ... olan bir şirket iken, ... Mak. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin Yenimahalle/Ankara'da ticari faaliyetini sürdüren iki ortaklı ve sadece makine imal eden bir şirket olduğunu, davacının iddialarının delillere dayanmayan organik bağı ispat edemediği halde yetkili mahkemenin eksik inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı karar verdiğini, davacı 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/434 Esaş dosya ile şirketlerine dava açtığını, yapılan yargılamada görevli mahkemenin Fikri Sınai Haklar Mahkemesi olduğu gerekçesiyle Asliye Ticaret Mahkemesi'nin davacının açmış olduğu davayı reddettiğini, Bölge Adliye Mahkemesi'nin yetkili mahkemenin Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verdiğini,

bu nedenle verilen kararın usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, davacının "..." markasının ... Ltd. Şti. ait olduğunu, buna bağlı olarak ... ... San. Tic. Ltd. Şti. kullandığını iddia ettiğini, ... Mak. San. Tic. Ltd. Şti.'e ait olan "..." markasının şekil ve faaliyet konusunun ayrı olduğunu ve ... Ltd. Şti.'nin kullanımında olduğunu, ... ... San. Tic. Ltd.

Şti.'nin kullanmış olduğu "..." markasının sınıf ve şekil itibari ile başka bir marka olduğunu ve başka bir gerçek kişiye ait olduğunu ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını, dosyanın yeniden incelemek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesini istemiştir.

Birleşen davalı ... istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkili şirketin merkezi ve faaliyet gösterdiği yerin Ankara olduğunu, müvekkilinin asıl dava davalısı ile bir bağı bulunmadığını, makine üretimi ve ısı yalıtım levhaları ticari faaliyetlerini yürüttüğünü, davaya konu malların üretimi ve satışı konusunda haksız rekabete sebep olacak eylem içine girmediğini, ilk derece mahkemesinin hükme esas aldığı raporun denetime elverişli ve hukuka uygun bir rapor olmadığını, bilirkişi heyetinin tamamen varsayımsal olarak rapor hazırladığını,

bir an için söz konusu malların satışı yapılmış olduğu kabul edilse bile müvekkilinin kârının söz konusu olmadığını, ayrıca yerel mahkemenin birleşen dava yönünden kabul kararı verdiğini fakat iki kez davacı lehine vekalet ücretine hükmettiğini ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir

GEREKÇE

Dava ve birleşen dava, tescilsiz tasarıma dayalı tecavüzün ve haksız rekabetin men'i ve ref'i ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Asıl dava Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açılmış, 2018/419 Esas, 2018/459 Karar sayılı kararla davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı tarafın görevli mahkemeye gönderme talebi üzerine dosya Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmiştir.

Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesince, dava konusu tasarımların ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olduğu tarih ile dava tarihi arasında 3 yıllık süre geçmiş olduğundan artık bu tasarımların tescilsiz tasarım olarak kabul edilerek haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, kaldırılması ve maddi zararın giderilmesine ilişkin taleplerin 6769 sayılı yasanı 55/4 ve 69/2 maddeleri kapsamında 6769 sayılı yasa hükümleri uygulanarak çözülmesinin mümkün olmadığı, değerlendirmenin TTK 54 ve devamı maddeleri kapsamında yapıldığı belirtilerek işin esası incelenmiştir.

Davacı vekili asıl ve birleşen davada, yurt içinde tescil başvurusu reddedilen WIPO tasarım tesciline sahip tasarımlarının SMK'nın 56.maddesi uyarınca koruma altında olduğunu ileri sürerek haksız rekabet iddialarının yanında tescilsiz tasarım haklarına da dayanmış, nitekim birleşen davada 6769 sayılı SMK'nın 151/2-a ve 154.maddeleri uyarınca tazminat talebinde bulunmuştur. Bu itibarla tescilsiz endüstriyel tasarım haklarından kaynaklanan davada da talebin hukuki tavsif ve nitelendirmesi ile delillerin takdirinin ihtisas mahkemesine ait olacağı kuşkusuzdur.

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup görev kuralları kamu düzenine ilişkindir ve yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınır. İhtisas mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

O halde mahkemece, yukarıda belirtilen hususlar nazara alınarak görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmesine girişilerek yazılı şeklide hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu durumda, HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiş, anılan maddenin (a) bendinde açıkça, bölge adliye mahkemesince dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan karar verilebileceği düzenlendiğinden,

HMK'nın 360. maddesinin atfı ile aynı Kanunun 20. maddesi hükmü uygulanmaksızın, dosyanın daha önce görevsizlik nedeniyle usulden ret kararı veren görevli Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine tevzi edilmek üzere, Ankara Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

2-İstinaf kararının neden ve şekline göre, asıl dava davalısı ... ile birleşen dava davalısı ... vekilinin sair istinaf itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...