Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/804 K.2024/1131

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 27/04/2021 tarih ve 2018/436 Esas - 2021/156 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin mühendislik üzerine bilgisayar yazılımı üreten sayılı firmalardan biri olduğunu ve lisans hakkı kendilerine ait olan ... isimli bilgisayar yazılımın FSEK uyarınca eser sahibi bulunduğunu, müvekkilinin, bu programın kullanılması ve sair şekilde çoğaltılması, değiştirilmesi, işlenmesi, tersine mühendislik işlemine tabi tutulması, tamamının veya bir bölümünün başka bir şekilde kullanılması vs. konularda ülkemizde veya yurt dışında hiçbir kişiye izin ya da yetki vermediğini, mahkeme eliyle yaptırılan tespit sonucunda düzenlenen 05.11.2018 tarihli bilirkişi raporunda, davalıya ait bilgisayarda ...

5.1 yazılımı ile ek modüllerin kurulu ve aktif olarak çalışır durumda olduğunun açıklandığını, bu şekilde müvekkil Şirket yazılımlarının izinsiz olarak yüklendiğinin ve kullanıldığının tespit edildiğini, davaya konu olay nedeniyle davalı hakkında ceza soruşturması da yapıldığını, davalının, müvekkilinin sahibi olduğu bilgisayar yazılımlarını izinsiz biçimde kullandığını, bu durumun müvekkilinin FSEK'ten kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturduğunu, müvekkilinin FSEK'in 68/2 maddesi uyarınca,

davaya konu bilgisayar programının satımı konusunda sözleşme olması halinde belirlenecek mutad bedelin 3 katı tutarında tazminat talep hakkının olduğunu ileri sürerek, şimdilik 10.000,00 TL’nin, haksız eylemin gerçekleştiği tarihden itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini yükselterek 68.103,88 TL'nin 14.05.2015 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı ..., mahkeme eliyle yapılan tespitte, söz konusu bilgisayar programının kullanılıp kullanılmadığına hiç bakılmadığını, adı geçen programı almadığını, yüklemediğini ve kullanmadığını, iş yerini tespit işleminden 1 ay önce devraldığını, bilgisayarda ne olup olmadığını bilmediğini, emlak işine yeni girdiğini, ofisi masa, sandalye ve bilgisayar ile birlikte devraldığını, sahte program kullanma kastının bulunmadığını, vergi dairesi kaydının celbi ile işyerini ne zaman devraldığının, bilgisayarında yapılacak inceleme ile kullanıp kullanmadığının, en son bu programın ne zaman kullanıldığının belirlenmesi gerektiğini,

programın değeri konusunda davacının tek taraflı beyan ve belgelerinin nazara alınamayacağını, bu konuda davacı ile rekabet halinde olan firmaların satış bedellerinin de nazara alınması gerektiğini, yetkili ve görevli mahkemenin Mersin Tüketici ve Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalının iş yerinde yapılan delil tespitinde, bir adet bilgisayarda ... programının kurulu olduğunun belirlendiği, bilgisayarda kurulu bulunan ... programının ilim ve edebiyat eseri niteliğinde bulunduğu, davacının söz konusu programın mali haklarını kullanma yetkisine sahip olduğu, ...

5.1. programı ile modüllerin çalışır durumda bulunduğu, davacıyla sözleşme yapılmadan veya davacının izni olmadan gerçekleşen bu eylem ile davacının çoğaltma hakkının ihlal olunduğu, 5846 sayılı yasanın 68/2 maddesi gereğince 68.103,88 TL telif tazminatı talep edilebileceği, haksız fiilin başlangıç tarihi olan 14/05/2015 tarihinden itibaren reeskont faizi işletileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne, 68.103,88 TL telif tazminatının 14/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, müvekkilinin tespit yapılan iş yerini, tespit tarihi itibariyle yeni devraldığını, söz konusu programı kullanmayı da bilmediğini, dolayısıyla davacının üzerinde hak iddia ettiği programı, müvekkilinin hiç kullanmadığını, bu programı sildiğini ve birkaç ay sonrada iş yerini kapattığını, arabuluculuk görüşmeleri sırasında müvekkilinin 5.000,00 TL gibi bir bedel ödeyebileceğini ifade ettiğini, ancak taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığını, müvekkilinden 20.000,00 TL talep edildiğini ve ayrıca lisans verileceğinin söylendiğini, müvekkilinin maddi durumu sebebiyle bu teklifi kabul etmediğini,

ceza dava dosyasının da adli para cezası ile sonuçlandığını ve cezanın ertelendiğini, bu tür dosyalarda, fahiş tazminat istenmesinin hakkın kötüye kullanılması olduğunu, telif tazminatının fikri hak sahibinin mali haklarının ihlalini önlemek amacıyla kabul edildiği gözetilerek telif tutarının kaç misli olması gerektiğinin her olayda ayrıca belirlenmesi gerektiğini, bu belirleme yapılırken ihlali yapanın kusuru, kötü niyeti, elde ettiği kazanç ve serveti gibi unsurların dikkate alınacağını, mahkemece takdir edilen telif tazminatının, program fiyatının 5-6 katı tutarında olduğunu ve çok yüksek bulunduğunu,

bu durumun Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarına açıkça aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan telif tazminatı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalıya ait iş yerinde yer alan bir adet bilgisayarda, davacının mali haklarına sahip olduğu ... adlı bilgisayar yazılımının kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği, söz konusu yazılımın izinsiz olarak bilgisayara kurulmasının, davacının mali haklarının ihlali niteliğinde bulunduğu, davalının bu eylemden sorumlu olduğu,

her ne kadar davalı tarafça bu iş yerinin yeni devralındığı savunulmuş ise de tespit tarihinde, tespit yapılan iş yerinin davalıya ait olması karşısında bu savunmanın yerinde bulunmadığı, FSEK'in 68. maddesi uyarınca istenebilecek tazminatın usulünce tespit edildiği, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre haksız fiilin tespiti halinde rayiç bedelin üç katına hükmedileceği, bu konuda hakimin takdir yetkisinin bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/06/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...