Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/911 K.2024/1152

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 30/03/2022 tarih ve 2021/630 E. - 2022/256 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinindavalı ile arasındaki Franchise sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için davalı aleyhine Ankara 3. İcra Dairesinde takip başlatıldığını, davalının borca haksız olarak itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, davalının takibe konu faturalar için iade faturası düzenlediğini, oysa müvekkilinin sözleşmesinin imzalandığı günden bugüne kadar sözleşmenin gereği olan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kendi borcu olan üretim, işletme ve pazarlama sistemini franchise alana kullandırma borcunu ve franchise alanı destekleme borcunu sözleşme gereği yerine getirdiğini,

müvekkilinin kaşı tarafa işletme kılavuzunu da teslim ettiğini ileri sürerek, davalı tarafından itiraz edilen 65.040,69-TL alacağın kanuni faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafça kesilen faturalara itiraz edilerek iade faturası düzenlendiğini, alacaklının takibe geçmeden önce faturalarla ilgili bir ihtarname göndermeden icra takibi başlattığını, davacının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili şirket tarafından davacı şirketten Ankara 53. Noterliğinin ...

Yevmiye No ve 04.07.2019 tarihli noter ihtarnamesi ile ve yine Ankara 24. Noterliğinin 20.01.2018 tarih ve ... sayılı ihtarnamesiyle sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerine uymasının talep edildiğini, ancak, davacının sözleşmenin 5.2 maddesi gereği eğitim vermediğini, standart ürün göndermediğini, sözleşmeye aykırı olarak işletmede görevli personel ve şeflerin eğitilmediğini, menünün oluşturulması ve geliştirilmesinde de hiçbir destek ve yardım yapmadığını, diğer yandan sözleşmeye aykırı olarak müvekkilinin bölgesinde yeni işletmeler kurarak rekabet yasağına da aykırı davrandığını,

müvekkilinin bu ve sair hususlara dayalı olarak sözleşmenin feshi ve teminatın iadesini noter marifetiyle davacıya ihtar ettiğini, davacı şirketin tek taraflı dayatmalar ile müvekkilinin ticari itibarını zedelediğini ve ticari kazançlarını engellediğini, teknik destek verme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, standartları gösterir bir belge ortaya koymadığını, bu nedenle marka değerinin düştüğü ve işletmenin zarara uğradığını, davacı tarafın faturaya konu hizmeti yerine getirmediğini, kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın reddine ve haksız takip nedeniyle davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmese karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasında 17/04/2015 tarihinde 5 yıl geçerli olup süresi yenilenmeyen franchise sözleşmesi imzalandığı, franchise alan davalı şirketin 2017 yılı Ekim ayında hissedarlık yapısının değiştiği ve şirket el değiştirdiği için sözleşmenin devamı yönünde zeyilname düzenlendiği, sözleşmenin 04/07/2019 tarihinde 14. madde hükmüne dayalı olarak feshedildiği, fesih bildirimi 04/09/2019 itibariyle sonuç doğuracakken davalının işletmesini kapattığı Nisan 2020 tarihine kadar ayakta kaldığı;

taraflar arasındaki sözleşmede davalının elde ettiği vergi öncesi brüt gelirlerin % 5' i oranında franchise ücreti ödemesinin kararlaştırıldığı, 01/12/2019 - 31/03/2020 tarihleri arasındaki davalının net satış tutarı bilirkişiler tarafından belirlenmiş, bu tutarın % 5 inin 54.150,07 TL'ye tekabül ettiği, davacının bu miktara KDV ekleyerek 63.897,09-TL üzerinden talepte bulunduğu; alınan bilirkişi raporuna göre davacının genel olarak sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmekle birlikte bir kısım yükümlülüklerini yerine getirmediği;

fesih bildiriminden sonra 14. maddesi gereği sözleşmenin 2 aylık süre boyunca ayakta olduğu ve 04/09/2019 tarihine kadar uygulandığı, ancak taraflar arasındaki ilişkinin bu tarihten sonra da fiilen yürüdüğü, davalının davacının ismini kullandığı ve kurduğu sistemden faydalandığı, davalının Nisan 2020 tarihine kadar olan dönem için de davacı tarafa franchise bedeli ödemekle yükümlü olduğu, bilirkişilerce belirlendiği üzere davacının bazı yan edimleri yerine getirmediğinin de sabit olduğu,

davacının yerine getirmediği yan yükümlülüklerin yoğunluğu ve davalının ticari faaliyetinin etkisinin matematiksel olarak net bir şekilde oranını belirlemek mümkün değil ve bilirkişiler tarafından bedelden % 5 tenzil gerektiği görüşü bildirilmiş ise de, mahkemece bu yan yükümlülüklerin niteliği gözetildiğinde, TBK'nın 50. ve 51. madde hükmüne dayanılarak sözleşme bedelinden % 10 indirim yapılmasının haklı bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 57.507,38-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde, davacı sözleşmenin 5.2 maddesi gereği eğitim vermediği gibi standart ürün göndermediğini, işletmede görevli personel ve şefleri eğitmediğini, menünün oluşturulması ve geliştirilmesinde de hiçbir destek ve yardım yapmadığını, diğer yandan sözleşmeye aykırı olarak müvekkilin bölgesinde davacı tarafından yeni işletmeler kurularak rekabet yasağına da aykırı davrandığını, bir kez dahi denetlemeye gelinmediğini, standartları gösterir bir belge ortaya konulmadığını, davacının bu fiilleri sebebiyle markanın değerinin düştüğünü ve işletmenin zarara uğradığını;

davacı tarafın faturaya konu hizmeti yerine getirmediğini ve kötü niyetli olduğunu, sözleşme imzalandığı ilk günden itibaren yazılı ve sözlü bütün taleplere rağmen işletme kılavuzu göndermediğini, mahkemenin sözleşmedeki yükümlülüklerin karşılıklı ihlali neticesinde davalının talep ettiği alacaktan %10 oranında indirime gittiğini, ancak restoran işletmeciliği konusunda bir bilirkişi görevlendirilip, davalının sözleşmesel yükümlülüğünün maliyetinin hesaplanabileceğini, davacının yükümlü olduğu yardım ve desteği sunmamasının bedelinin %10 olarak hesaplanmasının haksız olduğunu,

zira bu yükümlülüklerin restoranın kalitesini artıracağını ve neticesinde elde edilecek gelire yansıyacağını ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, franchise sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, her ne kadar davalı tarafça taraflara arasındaki sözleşmenin feshedildiğini ihtar edilmiş ise de, davalının davacının markasını kullanmaya devam etmesi nedeniyle sözleşmenin 2020 yılı Nisan ayına kadar ayakta kaldığı, dava konusu alacağın da bu döneme ilişkin olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 14/07/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...