Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1085 K.2025/1273

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 25/01/2023 tarih ve 2022/224 E. - 2023/40 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 2021 009251/1 sıra numaralı tasarımı ile davalının itiraza gerekçe gösterilen 2013 05830/3 sıra numaralı tasarımları arasında yenilik ve ayırt ediciliği zedeleyici bir benzerlik bulunmadığını, müvekkilinin tasarımının, davalının tasarımına nazaran yeni ve ayırt edicilik vasfını haiz olduğunu, taraf tasarımlarının yapıları, bel girintileri ve taban kısımlarının oldukça farklı bulunduğunu, bilgilenmiş tüketici üzerinde bıraktıkları genel izlenimlerin farklı olduğunu, müvekkiline ait 2021 009251/1 sıra numaralı tasarımın davalıya ait tasarım karşısında yenilik koşulunu sağladığını ileri sürerek YİDK’nın 2022/T-476 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davaya konu 2021 009251/1 sıra numaralı tasarım ile itiraza gerekçe olarak gösterilen tasarımlardan 2013 05830/3 sıra numaralı tasarımın özellikle kesitlerinin genel izlenim itibarıyla benzer olduğunu ve itiraza konu tasarımın bu itiraz gerekçesi karşısında ayırt edici olmadığını, tasarımların genel görünümlerinin yüksek oranda benzer olup, tasarım sahibi tarafından beyan edilen farklılıkların ayrıntı seviyesinde olduğunu, bu küçük farklılıkların tasarımlar arasındaki ayniyeti ortadan kaldırmadığını, YİDK kararının hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, davacının tasarımının, tescil başvurusunun gerçekleştirildiği sırada yeni olmadığını, müvekkili firmanın mesnet tasarımları ile davacı yan tasarımlarının ayniyet derecesinde benzer bulunduğunu, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, somut olayda dava konusu bardak tasarımı bakımından bilgilenmiş kullanıcının bu ürünleri satın alan, tüketen, ilgili ürün yelpazesine ilişkin genel bir bilgiye sahip olan ve ilgili ürünü pazarlayan kişi olduğu, çay bardağı tasarımında tasarımcının belirli bir seçenek özgürlüğüne sahip bulunduğu, ancak bu seçenek özgürlüğünün ürünün teknik fonksiyonu ve işlevi bakımından kısıtlı olduğu, zira küçük boyutlu çay bardaklarında bardağın rahat bir şekilde tutulabilmesi, dökülmeden bir zemine koyulabilmesi,

içerisine çay koyulabilmesi ve çayın içilebilmesi için belirli şekillerde üretilmesi gerektiği, bu dar alanda yapılacak asgari ölçüdeki farklılıkların ilgili tasarımın öncekilerden farklılaşmasını mümkün kılabileceği, bilirkişi heyeti vasıtasıyla mutlak yenilik araştırmasının yaptırıldığı, buna göre, davacının tasarım başvurusundan önceki tasarımlar ile davacının tasarımı arasında yapılan karşılaştırmada önceki tarihli bardaklarla davacı tasarımının, uzun yapısı, cam malzemenin kullanılması ve şeffaf olması,

ağız yapılarının yumuşak hatlı olması dışında, bardakların bel kısmının ağıza yakınlığı dolayısıyla ortaya çıkan farklılıklar, bardakların taban kısımların genişlikleri, bardakların bel kısmının sahip olduğu genişlik ve keskinlik birbirinden farklılaşmakta ve tasarımlar arasındaki bu farklılıklar küçük ayrıntılardaki farklılıkların ötesinde farklılıklar olduğu ve dolayısıyla davacının tasarımının yeni sayılacağı, bilirkişi raporunda, davacıya ait tasarım şeffaf bir yapıya sahip iken davalı tasarımının mat bir yapıya sahip olduğunun,

davacın tasarımının (1) numaralı kısmının daha yuvarlak ve yumuşak bir hatta sahip iken davalı tasarımının aynı kısmının daha keskin bir şekle sahip olduğu, davacı tasarımının (2) numaralı kısmının daha dar ve kısa bir kavise sahip iken davalının tasarımının aynı kısmının daha geniş ve uzun bir kavise sahip bulunduğu, davacının tasarımın (3) numaralı kısmında karşılıklı iki çizgi bulunmaktayken davalı tasarımında bu çizgilerin olmadığı, davacı tasarımının (4) numaralı kısmının daha dik bir açıya sahipken, davalının tasarımından ilgili kısımın daha geniş ve bombeli bir yapıya sahip olduğu,

davacının tasarımının en alt kısmında (6 numara) şeffaf bir kısım bulunmakta iken davalının tasarımında bu kısmın bulunmadığı, davacının tasarımının alt kısmının (5 numara) davalının tasarımına göre daha dar olduğu hususlarının belirlendiği, tasarımlar arasında yapılan karşılaştırmada davacı tasarımı ve davalı tasarımında benzerliklerden çok farklılıkların ön plana çıktığının görüldüğü,

tasarımlar arasındaki farklılığın sadece küçük ayrıntılarda farklılıkların ötesinde farklılıklar olduğu ve dolayısıyla dava konusu tasarımın, redde mesnet tasarım karşısında yeni sayılacağı, bilgilenmiş kullanıcının, seçenek özgürlüğünün dar olduğu bardaklar bakımından davacı tasarımında davalı tasarımına göre büyük farklılıkların meydana getirilmesini beklemeyeceği, davacının tasarımının davalının tasarımına göre ayırt edici olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile, 2022/T-476 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu 2021/009251-1 kod ve sıra numaralı tasarımın başvuru tarihinde yeni ve ayırt edici olmadığını, müvekkilinin mesnet tasarımları ile davacı tasarımları arasında ayniyet incelemesi yapılmış olsa idi tasarımların aynı olduğunun açıkça görülebileceğini, 6769 sayılı Kanun'un açık hükmü gereği yeni ve ayırt edici olmayan tasarımların tescil ile korunamayacağını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu 2021 009251/1 sıra numaralı tasarım başvurusu ile itiraza mesnet tasarımların genel izlenim itibariyle benzer olduğunu, bu kapsamda ayırt edicilik ve yenilik kriterlerini karşılamadığını, tasarımların genel görünümlerinin yüksek oranda benzer olduğunu, küçük farklılıkların tasarımlar arasındaki ayniyeti ortadan kaldırmadığını, bilgilenmiş kullanıcının burada kıyaslama yaparken ayrıntıda boğulmayacağını, iki tasarımın kendisinde uyandırdığı genel intibaa bakacağını, verilmiş olan YİDK kararının hukuka uygun olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarımla ilgili Kurum kararının iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi ile dava konusu bardak tasarımı bakımından bilgilenmiş kullanıcının bu ürünleri satın alan, tüketen, ilgili ürün yelpazesine ilişkin genel bir bilgiye sahip olan ve ilgili ürünü pazarlayan kişi olduğunun, çay bardağı tasarımında tasarımcının belirli bir seçenek özgürlüğüne sahip bulunduğunun, ancak bu seçenek özgürlüğünün ürünün teknik fonksiyonu ve işlevi bakımından kısıtlı olduğunun,

zira küçük boyutlu çay bardaklarında bardağın rahat bir şekilde tutulabilmesi, dökülmeden bir zemine koyulabilmesi, içerisine çay koyulabilmesi ve çayın içilebilmesi için belirli şekillerde üretilmesi gerektiğinin, bu dar alanda yapılacak asgari ölçüdeki farklılıkların ilgili tasarımın öncekilerden farklılaşmasını mümkün kılabileceğinin, buna göre, davacının tasarım başvurusundan önceki tasarımlar ile davacının tasarımı arasında yapılan karşılaştırmada önceki tarihli bardaklarla davacı tasarımının, uzun yapısı, cam malzemenin kullanılması ve şeffaf olması,

ağız yapılarının yumuşak hatlı olması dışında, bardakların bel kısmının ağıza yakınlığı dolayısıyla ortaya çıkan farklılıklar, bardakların taban kısımların genişlikleri, bardakların bel kısmının sahip olduğu genişlik ve keskinlik itibariyle birbirinden farklılaştığının, tasarımlar arasındaki bu farklılıkların küçük ayrıntılardaki farklılıkların ötesinde farklılıklar olduğunun, davacının tasarımının mutlak anlamda yeni sayılacağının belirlendiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve kendi içerisinde tutarlı olduğu anlaşılmakla, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/07/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.