Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1101 K.2025/1236

Kaldırma, Manevi Tazminat

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29/03/2023 tarih ve 2022/221 E. - 2023/135 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili,müvekkilinin özellikle 20.sınıfta ve diğer sınıflarda tescilli "..." markasının yapılan yatırımlarla ve reklam kampanyalarıyla son derece ayırt edici hale geldiğini ve tanınmış marka vasfı kazandığını, ürün ve hizmetlerini tanıtmak için...... .... internet adreslerinin bulunduğunu, 25-30 Ocak 2022 tarihleri arasında ..... gerçekleşen İstabul ... ...... davalı yanın "... markası ile katıldığını ve standında, müvekkilinin ..... ... numaralı sandalye tasarımının aynısının yer aldığını, bununla kalınmayıp Instagram üzerinden de “...” kullanıcı adı ve....uzantısında yer alan videonun 11,

49 ve 50. saniyelerinde müvekkili adına 2016/02759 no ile tescilli çoklu tasarım belgesinde yer alan 13.1/13.2 numaralı tasarıma konu ürünün aynen yer aldığı videonun yayınlandığı, bunun üzerine Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2022/11 D.

İş sayılı dosyası üzerinden tespit talebinde bulunulduğu, alınan raporda bilirkişi tarafından taraf markalarına ait tasarımların benzer bulunduğunu ve davalı yanın tasarımında ayırt edici herhangi bir unsura yer vermediği kanaatine varıldığını, buna rağmen davalı yanca, davacıya ait dava konusu tasarımın ilgili videoda kullanılmaya devam edilerek ilgili tasarımın davalı yana ait bir ürünmüşçesine sergilendiği, davalı yanın kendisine tebliğ edilen tespit raporuna rağmen kullanıma devam etmesinin kötüniyetli olduğunu, davalı yanın haksız kullanımının dava tarihi olan 09.06.2022 tarihi itibariyle dahi devam ettiğini ileri sürerek,

müvekkili adına ..... no ile tescilli çoklu tasarım belgesinde yer alan 13.1. numaralı tasarım üzerindeki haklara tecavüz ve haksız rekabet yaratıldığının tespiti ile işbu tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasını, davalı tarafından üretilip sunulan tasarıma bulundukları her yerde el konulmasını ve saklanmasını, yine davalı yanın Instagram üzerinden halen dahi kullanılan.... linkine erişimin engellenmesini, hükmün ilanını, 100.000 TL tutarında manevi tazminatın tespit raporunun davalıya tebliğ tarihi olan 08/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili nin tescilli ... markası ile 36 yıldır tasarım ve unvan sahibi olduğunu, başka firmalara da yardımcı üretim hizmeti verdiğini, müvekkili şirketin seri mobilya üretimi yapmasının yanında müşteri tarafından istenilen mobilyaların tasarım, üretim ve teslimini de yaptığını, davacı yanın iddialarının aksine bahsi geçen tasarımın, kimliğini belirleyemedikleri potansiyel müşteri tarafından ürüne üretim fiyatı verilmesi için İstanbul mobilya fuarındaki standa getirildiğini ve o esnada müvekkili şirketin çekilen tanıtım videosunda çıktığını, şirketin ve şirket yetkililerinin bilgisi dışında talihsiz bir an yaşandığını,

dava konusu sandalyeyi talep eden müşteriye personel tarafından olumsuz yanıt verildiğini, müşterinin sandalyeyi geri götürdüğünü, müvekkili şirketin kataloglarında böyle bir tasarımın bulunmadığını ve üretiminin yapılmadığını, müvekkil şirketin kişiye özel tasarım yaptığını, fuara sandalyeyi getirenin fiyat bilgisi almak isteyen bir müşteri adayı olduğunu, müvekkilinin mağazasında bu sandalye tasarımının sergilenmediğini ve satışının yapılmadığını, Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2022/11 D.

İş sayılı dosyasında bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmenin hem çelişkili olduğunu, hem de adil yargılanma hakkını zedelediğini, değerlendirme yapan bilirkişinin sandalye alanında uzman olmasının gerektiğini, davacıya ait sandalyenin de ayırt edici bir tasarımının olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacı tarafın 2016 ... no’lu 13.1 ve 13.2 sayılı sandalye tasarımının konusu ürünlerin, davalı tarafça ticari tanıtımının, üretiminin, satışının yapıldığı yönündeki Ankara 5. FSHHM’nin 2022/11 D.

İş delil tespitine dayalı davacı taraf iddiasının yerinde ve doğru olduğu, davalı tarafın 2016 ... no’lu 13.1 ve 13.2 sayılı sandalye tasarımının izinsiz kullanımı nedeniyle davacının müşteri potansiyelinde yaratabileceği olumsuz etki / zarar durumunun dikkate alındığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalı taraf eyleminin davacıya ait tescilli tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine,internet ortamı dahil her türlü şekilde davacı tasarımına yönelik eylemlerin önlenmesine, durdurulmasına,kaldırılmasına,

davacı tarafça talep edilen manevi tazminat talebiyle ilgili olarak takdiren 30.000.00 TL manevi tazminatın 08/03/2022 tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, hüküm özetinin Türkiye genelinde yayınlanan ve tirajı 100 binin üzerinde olan bir gazetede bir kez ilanına,(masrafı sonradan davalı taraftan tahsil edilmek üzere) karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkil şirketin dava konusu ürünün üretimini yapmadığını, söz konusu ürünün fabrikaya bile girmediğini, ilgili ürün tasarımının müvekkili şirketin kataloğunda bulunmadığını, potansiyel bir müşteri tarafından fiyat bilgisi alınmak üzere fuar standına getirildiğini, olumsuz yanıt verilmesi üzerine geri götürüldüğünü, hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişi heyetinde sandalye alanında uzman bilirkişinin yer almadığını, karşılaştırılan tasarımlar arasında benzerlik de bulunmadığını, kaldı ki dava konusu sandalye tasarımının pek çok mobilya mağazasında bulunabileceğini, marjinal ya da sıra dışı olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması ve kaldırılması, manevi tazminat ile hükmün ilamı istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6769 sayılı SMK'nın 81. maddesinde tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller düzenlenmiş olup, buna göre tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller arasında sayılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davacı taraf, 25-30 Ocak 2022 tarihleri arasında ...’nde gerçekleşen İstabul ... ...’na, davalı yanın "..." markası ile katıldığını ve standında, müvekkilinin 2016 02759 13.1/13.2 numaralı sandalye tasarımının aynısının yer aldığını, ayrıca Instagram üzerinden de “...... uzantısında yer alan videonun 11, 49 ve 50. saniyelerinde müvekkili adına 2016/02759 no ile tescilli çoklu tasarım belgesinde yer alan 13.1/13.2 numaralı tasarıma konu ürünün aynen yer aldığı videonun yayınlandığını iddia etmiş, iddia Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2022/11 D.

İş sayılı dosyası üzerinden düzenlenen bilirkişi raporu ile delillendirilmiştir. Mahkemece anılan fuarda çekilen video görselleri üzerinden yapılan bilirkişi incelemesine istinaden, tasarıma tecavüz ve haksız rekabet olgularının gerçekleştiği kabul edilmiş ise de, davalının "Müvekkilinin sipariş üzerine üretim yaptığı, dava konusu sandalyenin potansiyel bir müşteri tarafından üretim fiyatı alınmak üzere fuar standına getirildiği, müşteriye olumsuz yanıt verildiği,

böyle bir sandalye üretmedikleri ve kataloglarında böyle bir tasarım görselinin bulunmadığı" yönündeki savunmaları üzerinde durulmamış, davalının savunmasının doğruluğu halinde eylemin tasarıma tecavüz ve haksız rekabete meydan verip vermeyeceği karar yerinde tartışılıp değerlendirilmemiştir. Öte yandan mahkemece Ankara 5. FSHHM’nin 2022/11 D.

İş delil tespitine dayalı davacı iddiasının doğru olduğu kabul edilmiş ise de, anılan raporu düzenleyen bilirkişinin endüstriyel tasarım uzmanı olmadığı, yargılama sırasında bu rapordan yararlanılarak düzenlenen bilirkişi heyet raporunda da davalının, dava konusu fuarda görüntülenen sandalye tasarımının, davacı tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici olduğu,

davacı tasarımının kolayca rastlanabilen, sıradışı olmayan bir nitelik taşıdığı yönündeki iddiaları bakımından davacı adına tescilli tasarım ile dava konusu sandalye, ayırıntılı ve denetime elverişli biçimde karşılaştırılmadığı gibi davalı vekilinin, bu rapora yönelik ciddi ve gerekçeli itirazları da karşılanmamıştır.

O halde ilk derece mahkemesince, davalı vekilinin söz konusu sandalyenin taraflarınca üretilmediğine ilişkin yukarıda değinilen savunmaları üzerinde durularak, savunmanın doğruluğu halinde tecavüz ve haksız rekabetin varlığından söz edilip edilemeyeceğinin değerlendirilmesi, tasarım konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden denetime elverişli ve davalının itirazlarını karşılayan rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

Bu itibarla, yukarıdaki paragrafta belirtilen hususların araştırılması işbu dava yönünden esasa etkili delil niteliğinde bulunduğundan, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre, davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/07/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.