Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/111 K.2025/237

Marka Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 05/10/2022 Tarih ve 2022/62 Esas - 2022/241 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı, davalılar ..., ... Gıda Pazarlama ve Dağıtım Tic. A.Ş. tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin kullanmış olduğu (...) markası üzerinde eskiye yönelik marka, tasarım, alan adı, tescil ve ticari sicil olarak hak sahibi olup "... ...", "... ...", "... AVM ALIŞVERİŞ MERKEZİ" ibareli markaların uzun yıllardan beri müvekkille özdeşleşmiş markalar olduğunu, halihazırda 25 mağazada ve internet sayfasında ...

AVM markasının aktif şekilde kullanıldığını, özellikle lojistik, nakliyat, taşıma, tasarım, üretim, satış, arge, ürge, pazarlama, bayileşme, eğitim, ihracat vb. sektörlerde yurt içi ve yurt dışında üretim ve hizmet sunan müvekkilinin ayırt ediciliği yüksek ve kimse tarafından rastgele seçilemeyecek kadar farklı olan bu markasını 2008 yılında tescil ettirerek kullanmaya başladığını, markanın anılan tarihten bu zamana kadar aralıksız olarak kullanıldığını, davalı şirket tarafından tescil başvurusunda bulunulan “...

GIDA” markasının, müvekkiline ait "..." tescilli ve tanınmış markalarla hem görsel hem de işitsel olarak ayırt edilemeyecek kadar benzer olmasının yanı sıra, markanın belirleyici ibaresi olan “...” ibaresinin birebir aynı olduğunu, bu itibarla karıştırılma ihtimalinin kesin olduğu gibi tescilli marka ile ilişkili olduğu ihtimalinin de bulunduğunu,

davalının "... gıda" şeklindeki markasının esaslı unusurunun "..." ibaresi olması ve her iki markada yer alan şekli unsurların da "..." ibaresi algısının önüne geçecek düzeyde yer almaması nedeniyle markaların 5/1(ç) maddesi kapsamında aranması gereken yüksek düzeyde görsel ve işitsel benzerliği taşımakta olup ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, başvuruya konu "... gıda" ile müvekkiline ait "..." markasının aynı sınıfta tescilli bulunduğunu,

müvekkiline ait markanın ülke çapında tanınmışlığı göz önünde bulundurulduğunda YİDK'in müvekkilinin tanınmışlığının ispatı bakımından yeterli bilgi ve belgelerin ibraz edilmediği şeklinde gerekçe ile vermiş olduğu kararda isabet bulunmadığını, davalının daha önceden tescili alınmış olan ve Türkiyede ulaştığı tanınmışlık düzeyi çok yüksek olan müvekkiline ait markanın asli unsuru ile birebir aynı olan marka başvurusunun müvekkilinin markasının tanınmışlığından haksız yarar elde etmeye yönelik olduğunu,

... ibareli markanın özgün ve ayırt edici niteliği ve toplum ile sektör nezdindeki tanınmışlığı nazara alındığında davalının bir tacir olarak, tescili için başvuruda bulunduğu ve/veya ticari faaliyeti ile ilgili kullandığı marka seçiminde basiretli hareket etmek ve seçtiği markanın bir üçüncü kişinin haklarına tecavüz etmediği hususunda dikkatli ve özenli davranmak yükümlülüğü altında olduğunu, dolayısı ile bu yükümlülüğe aykırı hareket ettiğinden kötü niyetli olduğunun kabulü gerektiğini ve son olarak tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını,

telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvurunun SMK 6/6 maddesinin bir gereğince reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüş ve 2021-M-11086 sayılı YİDK kararının iptali ile davalı şirketin kullanımında olan "... GIDA" ibareli markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkilinin "... GIDA" ibaresi için 24/07/2020 tarihinde 2020/85129 başvuru numarası ile 29/30/32/34/35/39 sınıflarda tescil istemiyle yapmış olduğu başvurunun Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından 35. Sınıf yönünden reddedildiğini, davacının başvurunun bütün sınıflar yönünden reddi için yapmış olduğu itirazın da YİDK tarafından reddedildiğini, davacının redde esas yapmış olduğu "... avm alışveriş merkezi+şekil", "...",

"..." ve "... alış veriş merkezi" ibareli markalarının tamamının 35. Sınıfta tescilli olup 6769 sayılı Kanun'un 6/1 maddesi uyarınca markaların karıştırılabilmesi için aynı/benzer olması ve aynı/benzer sınıflarda başvuru yapılmış olmasının gerektiğini, YİDK kararında belirtildiği üzere aynı sınıfta bulunmayan markaların birbirlerinden farklılık arz ettiğini ve davacının yalnızca Sakarya ilinde market işletmeciliği alanında faaliyette bulunan bir firma olup tanınmışlığından söz edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, taraf markalarında yer alan mal ve hizmetler arasında ayniyet veya aynı türlük düzeyinde bir benzerlik bulunmadığı, yine dava konusu marka ile davacıya ait markaların "..." kelimesini müşterek olarak içermeleri ile birlikte markaların yazım stili, renk, şekil bakımından farklılıklar ihtiva ettiği, bu nedenle karşılaştırılan markalar arasında SMK m.5/1-ç hükmü uyarınca ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunmadığı, ancak; dava konusu marka kapsamında yer alan "29.SINIF: Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri.

Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri.

30.SINIF: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları.

Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. 32.SINIF: Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar.

Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. 34.SINIF: Tütün, çiğneme tütünleri, sigaralar, purolar.

Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, tütün içenlere mahsus malzemeler: pipolar, puro ve sigara ağızlıkları, küllükler, tütün kutuları, sigara sarmak için aletleri, sigara kağıtları, nargileler, çakmaktaşları, çakmaklar, elektronik sigaralar ve bunlarla kullanılan kartuşlar.

Kibritler." mallar ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında emtia benzerliği bulunduğu, markaların müşterek olarak "..." ibaresini birlikte içerdikleri, dolayısıyla yukarıda belirtilen emtialar bakımından markalar arasında SMK m.6/1 hükmü uyarınca ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesinin bulunduğu, davacının ticaret unvanının ayırt edici unsuru"..." ibaresi ile dava konusu markanın esas unsuru oluşturan "..." ibaresi arasında işaret benzerliği bulunmadığından davacı yanın ticaret unvanından kaynaklı üstün bir hakkının bulunmadığı,

davacının dava konusu marka kapsamında kalan ve yapılan ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi içeren emtialar dışında kalan davaya konu 39. sınıfta yer alan hizmetlerle aynı veya benzer sektörlerde alan adının fiili olarak davalı tarafından kullanıldığı,

davaya onu marka ile itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markaların bir kısım emtialar bakımından iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şirketin kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgularla kötü niyetin ortaya konulamadığı ve mesnet alınan markalara ciddi yatırımlar yapılarak markanın uzun yıllardır ilgili sektörde tanıtıldığına ilişkin yeterli delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 2021-M-11086 sayılı YİDK kararının "29.SINIF: Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri.

Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri.

30.SINIF: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları.

Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. 32.SINIF: Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar.

Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. 34.SINIF: Tütün, çiğneme tütünleri, sigaralar, purolar.

Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, tütün içenlere mahsus malzemeler: pipolar, puro ve sigara ağızlıkları, küllükler, tütün kutuları, sigara sarmak için aletleri, sigara kağıtları, nargileler, çakmaktaşları, çakmaklar, elektronik sigaralar ve bunlarla kullanılan kartuşlar. Kibritler." malları bakımından iptaline ve 2020/85129 sayılı markanın "29.SINIF: Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat.

Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. 30.SINIF: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler.

Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. 32.SINIF: Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. 34.SINIF: Tütün, çiğneme tütünleri, sigaralar, purolar. Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, tütün içenlere mahsus malzemeler: pipolar, puro ve sigara ağızlıkları, küllükler, tütün kutuları, sigara sarmak için aletleri, sigara kağıtları, nargileler, çakmaktaşları, çakmaklar, elektronik sigaralar ve bunlarla kullanılan kartuşlar.

Kibritler." malları bakımından hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili, başvuru ile itiraz gerekçesi markaların kapsamındaki mal ve hizmetlerle ile gerekçe markalar kapsamında bulunan 35. sınıftaki hizmetlerin aynı aynı tür olmadıkları tespit edildiğinden başvuruya konu mal ve hizmetler bakımından markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6 (1) maddesi anlamında karıştırılma ihtimali bulunmadığının anlaşıldığını ve bu itibarla YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Şirket vekili, davacı tarafından itiraza dayanak olarak gösterilen markaların tamamının sadece 35 sınıfta tescilli bulunduğunu, müvekkili adına başvuru konusu olan "...

GIDA" ibaresi için 29/30/32/34/39 sınıflarda markanın tesciline karar verildiğini, davacı markaları ile müvekkilinin markaları farklı sınıflarda yer aldığını, 6769 s. SMK'nın 6/1. maddesi gereğince; markaların bu madde kapsamında karşılaştırılabilmesi için markaların aynı/benzer olması ve aynı/benzer sınıflarda başvuru yapılmasının gerekli olduğunu, dolayısı ile başvuru konusu marka ile itiraza dayanak gösterilen markaların kapsamındaki mal ve hizmetler aynı sınıfta bulunmadığından davanın bütünüyle reddi gerektiğini, davacı'nın markaları 29/30/32/34 sınıflarda tescilli olmadığı halde,

yerel mahkemece davacıya ait markanın tanınmış marka korumasına sağlanan korumadan faydalandırılarak müvekkiline ait markanın hükümsüzlüğüne karar verildiğini, davacının hitap etmiş olduğu kişilerin sadece tüketiciler olmasına karşın, müvekkilinin başvuru konusu marka ile başvuruda bulunduğu mal sınıflarında üreteceği ürünleri toptan satış suretiyle tacirlere satmak amacında olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı şirket vekili, müvekkiline ait markalardan "... ...", "... ...", "... AVM ALIŞVERİŞ MERKEZİ" markalarının tescil edildiği 35. hizmet sınıfında yer alan malların 29/30/32/34 sınıflarında yer alan mallar olduğu ve bu nedenle davalı şirkete ait "...

GIDA" markasının tescil edildiği sınıflardaki mallar ile müvekkile ait olan markaların hizmetini sunduğu malların aynı olduğunun açıkça görüldüğünü, müvekkili ile davalı şirketin ana sözleşmeleri incelendiğinde görüleceği üzere faaliyet konularının da büyük ölçüde aynı olduğunu, davalı ... Gıda A.Ş.'nin gıda üretimi yaptığı ve fakat davacı (... markası sahibi) ...

Gıda Ltd.Şti.'nin gıda üretimi yapmadığı argümanının geçerli olmadığını, dosyaya sunulan ticaret sicil kayıtlarında münderic ana sözleşme hükümlerine göre davacı müvekkil ... Gıda/...

AVM'nin unvan değişikliği ile beraber amaç ve konusunun "Gıda ve İhtiyaç maddelerinin toptan alım satımı ve üretimi olarak açıklandığını, dolayısıyla hem davacı müvekkil hem de davalı şirketin aynı alanda faaliyet gösteren şirketler olduğunu, bu durumda davacıya ait markaların tescil edildiği 35. hizmet sınıfında yer alan malların 29/30/32/34 sınıflarında yer alan mallar olduğu ve bu nedenle davalı şirkete ait "...

GIDA" markasının tescil edildiği sınıflardaki mallar ile müvekkile ait olan markaların hizmetini sunduğu malların aynı olduğunun kabulü yerine davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, tanınmışlık yönünden ülke çapında tanınmışlık şartı bulunmadığından yerel mahkemenin müvekkilinin yalnızca Sakarya İlinde faaliyette bulunduğu gerekçesi ile tanınmışlığın ortaya konulamadığı şeklindeki kanaatinin de isabetsiz olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka ile ilgili Kurum kararlarının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile bilirkişi raporunda taraf markalarında esas unsur konumunda kullanılmış olan “...” ibaresinin ortaklığından hareketle, bu ibarelerin markalarda farklı karakterlerde yazılmış olmasının veya işaretlerde tasviri/tanımlayıcı başka kelimeler ve bazen de basit şekil unsurları kullanılmış olmasının, esas unsurlardaki ayniyetin yarattığı yakınlaştırmayı ortadan kaldırabilecek nitelikte olmadığı, esas unsurların ayniyetinin yaratmış olduğu benzerliğin;

potansiyel müşterilerin daha önce denedikleri markaların hafızalarında kalan kısımlarına dayanarak marka tercihi yapmalarına neden olacağı dolayısıyla davacının “...”li markalarını görmüş ve tanımış olan tüketicinin, davalının “...”li markasıyla karşılaştığında bu markaları “görsel açıdan benzer bulması ve karıştırmasının imkan dahilinde olduğu belirlenmiş olmasına ve davacının itirazlarına mesnet yaptığı 35.sınıfta tescilli bulunan 2008/02180 sayılı markası altında, her türlü gıda ürününün ve içeceğin,

müşteriler tarafından satın alınması için elverişli bir şekilde görülmesi ve satın alınması için bir araya getirilmesi hizmetleri yer alıp başvuruya konu markanın tescilinin istendiği sınıflarla arasında emtia benzerliğinin bulunduğu ve bu hususlara bağlı olarak markalar arasında SMK m.6/1 hükmü uyarınca ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğunun anlaşılmasına göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacıile davalılar ... ve ...

Gıda Ticaret A.Ş. vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/02/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...