Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1398 K.2025/1532

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 15/05/2023 tarih ve 2022/353 E. - 2023/210 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 2020/161093 sayılı "..." ibareli marka başvurusuna davalı tarafından "..." ibareli markalarına dayalı olarak gerçekleştirilen itirazın YİDK tarafından kısmen kabul edilerek müvekkilinin marka bavşurusunun 35.sınıf yönünden reddedildiğini, oysa markaya konu olan ibarenin genel kullanımı olan ve bir çok firma tarafından tescilli olarak kullanılan bir ibare olduğunu, ''...'' ibaresinin markalar arasında karışıklık yaratmayacağını, markalar arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını,

özellikle müvekkil açısından önem arz eden "alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri" ve 35.sınıfın son alt grubuna dahil hizmetler bakımından markanın tescil talebinin reddedilmesinin büyük mağduriyete sebebiyet verdiğini ileri sürerek, "alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri" ve 35.sınıfın son alt grubuna dahil hizmetler bakımından TÜRKPATENT YİDK'nin 04/07/2022 tarih, 2022-M-8597 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı Şirket vekili, müvekkilinin beyaz eşya, elektrikli ve küçük ev aletleri sektörlerinde dünyanın lider birçok markasının Türkiye distribütörlüğünü yürüten multi brand mağaza zinciri olduğunu, müvekkili adına tescilli ve “...” esas unsurlu markaların 07 / 08 / 09 / 11 / 21 / 35.sınıflarda tescilli olduğunu, "alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri" ile 35. sınıfın son alt grubunda yer alan mağazacılık/perakendecilik hizmetleri ile 35. Sınıfın son alt grubunda yer alan” malları ile itiraz edilen markanın eşya listesinde yer alan malların birebir aynı olduğunu,

davacının 35. sınıf için tescilini istediği “...” ibareli markası ile müvekkiline ait 35.sınıftaki tüm mal ve hizmetler için tescilli “...” markaları bakımından iltibas yaratmaya ve müvekkilinin markasından haksız yarar sağlamaya çalıştığını, markaların ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacının "..." ibareli marka başvurusu ile davalının bilirkişi heyet raporuna göre kullanım ispatının "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için elektrikli ve elektriksiz mutfak ürünlerinin bir araya getirilmesi hizmetleri" yönünden yerine getirilen 2001/ 27456 sayılı "... " ibareli markası ile kullanım ispatına konu olmayan ... ibareli (2016/104122) sayılı markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu,

başvuru markasının reddedilen mallar/hizmetleri ile davalı markalarının kapsamındakilerle aynı/benzer/ilişkili/bağlantılı mallar/hizmetler olduğundan ( nitekim bilirkişi heyet raporunda sayfa 18-19-20-21 de aynı mallar kırmızı; benzer/ilişkili/bağlantılı mallar da mavi taralı şeklinde gösterildiği;

) emtia benzerliği de oluştuğu, işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu başvuru kapsamından çıkarılan mallar/hizmetler için ayırdığı satın alma/yararlanma süresi içinde,

davacının "..." ibareli marka başvurusunu gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davalının kullanım ispatının "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için elektrikli ve elektriksiz mutfak ürünlerinin bir araya getirilmesi hizmetleri" yönünden yerine getirilen 2001/ 27456 sayılı "... " ibareli markası ile kullanım ispatına konu olmayan ... ibareli (2016/104122) sayılı markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, her iki markada benzerlik nedeniyle yanılgı yaşayabileceği,

reddedilen sınıflardaki mallar/hizmetlerde ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru konusu işaret ile davalı markası arasında benzerlikten dolayı işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar/ hizmetler algısı oluşabileceği yani markaları karıştırabileceği, bu açıdan SMK 6/1 maddesindeki iltibas koşullarının oluştuğu, YİDK kararının yerinde ve doğru olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, genel kullanımı olan ve bir çok firma tarafından tescilli olarak kullanılan "...'' kelimesinin tek bir firmaya özgülenmesinin rekabetin ihlali anlamına geleceğini, karşılaştırılan markalar arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda 35.sınıfın 5.alt sınıfındaki bir kısım hizmetler yönünden emtia kapsamlarının benzer olduğu, diğer hizmetler yönünden benzerlik bulunmadığı belirtildiği halde mahkemece davanın tümden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka başvurusunun reddine dair YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden; davacının 18/12/2020 tarihinde 2020/161093 sayılı "..." ibareli marka başvurusunu yaptığı, davalı Şirket tarafından "..." ibareli markalara dayalı olarak başvuruya itiraz edildiği, davacının SMK'nın 19/2. maddesi kapsamında kullanım ispatı talebinde bulunduğu, davalı Şirketin, markalarının kullanıldığına ilişkin delillerini sunduğu, Markalar Dairesi Başkanlığınca markalar benzer bulunmadığından kullanım ispatının değerlendirilmesine gerek görülmeyerek davalı Şirket itirazının reddine karar verildiği, bu karara davalı Şirket tarafından itirazda bulunulduğu, YİDK'nin 04/07/2022 tarih, 2022-M-8597 sayılı kararıyla, itiraza mesnet 2011 56316 (... ...", 2001 27456 (...), 2012 84997 (... ... şekil)

sayılı/ibareli markalar hakkında kullanım ispatı talebinde bulunulduğu, başvurunun yapıldığı 18.12.2020

tarihi itibariyle belirtilen markaların tescil tarihinden itibaren beş yıldan uzun bir süre geçmiş olması

nedeniyle itiraz edenin kullanım ispatı yükümü altında bulunduğu, sunulan delillerle 2011 56316 (... ...) ve 2012 84997 (... ... şekil) sayılı/ibareli markaların

kullanımının ispatlanamadığı, 2001 27456 sayılı "..." ibareli markanın, eşya listesinde bulunan mal/hizmetlerden "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için

elektrikli ve elektriksiz mutfak ürünlerinin bir araya getirilmesi hizmetleri" bakımından kullanımının

ispatlandığı, kullanım ispatı talebine konu olmayan 2016 104122 ve 2019 95664 sayılı markaların ise tescil

kapsamlarındaki tüm mal/hizmetler yönünden karıştırılma ihtimali incelemesine esas teşkil ettiği, itiraz gerekçelerinden 2021 05977 sayılı markanın işbu başvurudan sonraki tarihli olduğundan

belirtilen markaya dayalı itirazın kabul edilmediği, "..." ibareli başvuru ile itiraz gerekçesi 2019

95664 sayılı "..." ibareli markanın bütün olarak bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa

yol açabilecek düzeyde benzer olmadıkları, "..." ibareli başvuru ile itiraz gerekçesi 2001 27456, 2016 104122 sayılı "..." ibareli

markaların görsel ve işitsel yönden bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa yol açabilecek düzeyde

benzer oldukları, başvuruya konu mal/hizmetlerden "alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama

hizmetleri." ve 35. sınıfın son alt grubunda yer alan mağazacılık/perakendecilik hizmetleri ile aynı/aynı tür

veya benzer mal/hizmetlerin 2001 27456, 2016 104122 sayılı markaların kapsamında bulunduğu / incelemeye esas teşkil ettiği, buna göre, "alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri." ve 35.

sınıfın son alt grubuna dahil hizmetler bakımından başvuru ile 2001 27456, 2016 104122 sayılı markalar

arasında 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali

bulunduğu, eskiye dayalı kullanım

ve SMK'nın 6/5 maddesinde sayılan koşulların ortaya çıkacağının ispatlanamadığı gerekçesiyle, itirazın kısmen kabulüne ve başvurunun 35.sınıf "alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri." ve 35.

sınıfın son alt grubunda bir kısım malların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" bakımından reddine karar verildiği, bu kararın 05/07/2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

YİDK kararının iptali istemli davaların, iptali istenen kararda tartışılan hususlarla sınırlı olarak görülmesi, yerleşik yargı kararlarının gereğidir. Buna göre, eldeki davanın konusu da, davacının 2020/161093 sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile YİDK tarafından benzer bulunan 2001 27456 sayılı "..." ibareli markanın, eşya listesinde bulunan mal/hizmetlerden "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için

elektrikli ve elektriksiz mutfak ürünlerinin bir araya getirilmesi hizmetleri" ile 2016 104122 sayılı "..." ibareli markanın tescil

kapsamındaki tüm mal/hizmetler yönünden karıştırılma ihtimali bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış kararlarında açıklandığı üzere marka kapsamındaki mal ve hizmetlerin aynı veya benzer tür olup olmadığı hususunda 1957 yılında yapılmış olan Uluslararası Nice Protokolü kapsamında TPE tarafından hazırlanan Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına ilişkin Tebliğ hükümlerine ve bunun ekindeki sınıflara ve alt gruplara göre yapılan listenin dikkate alınması gerekmekle birlikte tek başına listenin bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

Bu anlamda ilişkilendirmenin varlığı için mal ve hizmetlerin tamamen aynı sınıfta veya aynı alt grupta yer alması gerekmez.

Tescil kapsamındaki mal ve hizmetlerin ilişkilendirilebilecek olup olmadıklarının değerlendirilmesinde özellikle; her iki grup malların aynı tüketici kitlesine hitap edip etmediği, birbirine alternatif olup olmadıkları, aynı dağıtım veya dolaşım yollarına sahip olup olmadığı, aynı mağazada ve aynı raflarda satışa sunulup sunulmadıkları, ham madde-mamül ilişkisinin bulunup bulunmadığı, birbirlerini bütünleyici/ tamamlayıcı olup olmadıkları hususlarının bir bütün olarak ve ortalama tüketici kitlesinin özellikleri ve genel bakış açısı dikkate alınarak belirlenmelidir.

Somut olayda da, YİDK tarafından başvuru kapsamından çıkarılan 35.sınıf bir kısım hizmetlerin, 2001 27456 sayılı "..." ibareli markanın eşya listesinde bulunan mal/hizmetlerden "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için

elektrikli ve elektriksiz mutfak ürünlerinin bir araya getirilmesi hizmetleri" ve 2016 104122 sayılı "..." ibareli markanın tescil

kapsamındaki tüm mal/hizmetler ile benzer olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. Bu değerlendirme, hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan, çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olduğundan, HMK'nın 266. vd. maddeleri kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmalıdır. Nitekim ilk derece mahkemesince de bilirkişi incelemesine başvurulmuş olup, sunulan bilirkişi raporunda, dava konusu başvuru ile YİDK tarafından karşılaştırmada esas alınan 2001 27456 sayılı "..." ibareli markanın, eşya listesinde bulunan mal/hizmetlerden "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için

elektrikli ve elektriksiz mutfak ürünlerinin bir araya getirilmesi hizmetleri" ile 2016 104122 sayılı "..." ibareli markanın tescil

kapsamındaki tüm mal/hizmetler bakımından değerlendirilmesi sonucunda, “35.sınıftaki Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Doğrama, öğütme, ezme, çırpma ve ufalama için mutfakta kullanılan elektrikli aletler; yıkama makineleri

(çamaşır/bulaşık yıkama makineleri, ısıtmalı olmayan santrifüjlü çamaşır kurutma makineleri

dahil); zemin, halı veya döşeme temizleme amaçlı elektrikli makineler, elektrikli süpürgeler ve

bunların parçaları. Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme,

doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri. Elektrikli-elektriksiz, buharlı

ütüler. Her türlü malzemeden mamul alet sapları. Pişirme, kurulama ve kaynatmada kullanılan

elektrikle ve gazla çalışan aletler, makineler ve cihazlar: fırınlar, elektrikli tencereler, elektrikli su

kaynatıcıları, mangallar, barbeküler, elektrikli çamaşır kurutucuları, saç kurutucuları ve el kurutma

cihazları mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış

mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)

hizmetlerinin, ret gerekçesi markalar kapsamındaki mal ve hizmetlerle aynı/aynı tür / benzer

olduğu, dava konusu diğer hizmetlerin ret gerekçesi markalar kapsamındaki mal ve hizmetlerle aynı/aynı

tür/benzer olmadığı belirtilmiştir. Ancak, mahkemece çözümü teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren bu hususta, herhangi bir gerekçe de açıklanmadan, bilirkişi raporundan ayrılarak, başvuru kapsamından çıkarılan tüm hizmetler yönünden karıştırılma ihtimalinin bulunduğunun kabul edilmesi doğru olmadığı gibi, bilirkişi raporunda yapılan değerlendirme de gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli değildir.

Zira, 35. sınıftaki mağazacılık hizmetleri yönünden tescilli olmasa da ticari bir malı üreten işletmenin ürettiği malı satmasının işin doğası gereği ve ticari faaliyetinin zorunlu bir sonucu olduğu, malı üreten işletmenin aynı zamanda o malı satmak için ayrıca 35. sınıf mağazacılık hizmetleri yönünden de markasını tescil ettirmesine gerek bulunmadığı gözden kaçırılmış, emtia sınıfları bakımından tek tek denetime elverişli bir karşılaştırma da yapılmamıştır.

Öte yandan, mahkemece davacı vekilinin bu rapora yaptığı ciddi ve teknik itirazlar da karşılanmamıştır. Bu durumda mahkemece, yeni bir bilirkişi heyetinden, taraf markalarının kapsamlarında yer alan hizmetler arasında benzerlik olup olmadığının belirlenmesi için malların ayrı ayrı karşılaştırıldığı, denetime elverişli bir rapor alınması, bu şekilde davacı vekilinin itirazlarının da karşılanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla Dairemizce, davacı vekillerinin yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/10/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.