Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1421 K.2025/1618

Hükümsüzlük

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 06/03/2023 tarih ve 2022/243 Esas - 2023/76 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı şirketin 2020/142736 sayılı "..." ibareli markanın tescili isteğinde bulunması üzerine müvekkilinin "..." ibareli markasına dayalı olarak yapmış olduğu itirazın nihai olarak YİDK tarafından kısmen kabul edilerek 5. sınıftaki malların markadan çıkarıldığını, ancak bu malların satışına ilişkin 35. sınıftaki hizmetler yönünden itirazın reddedildiğini, taraf markaları benzer görülüp bir kısım malların markadan çıkarılmışken aynı malların satışına dair bağlantılı hizmetlerde markanın kullanılmasına izin verilmesinin tüketiciler nezdinde markaların ilişkilendirilerek karıştırılmasına neden olacağını ileri sürerek 2022-M-4760 sayılı YİDK kararının 35. sınıf yönünden kısmen iptaline ve tescili halinde markanın kısmen hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, 5. sınıfta bulunan malların markadan çıkarılmasına karar verildiğini, başvuruda kalan hizmetlerin davacının itiraza mesnet markalarının kapsadığı mal ve hizmetler ile aynı veya benzer olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket usulüne uygun tebligata rağmen cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davaya konu "..." ibareli marka ile davacının itiraza mesnet "..." ibareli markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil benzerlik oluştuğu, dava konusu markanın kapsamında yer alan 35/05 sınıfındaki tüm mallar/hizmetlerin davacının markasının kapsamındaki mallarla ilişkili ve bağlantılı mallardan oluştuğu, nitekim Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından başvuru kapsamında bulunan 5. sınıftaki tüm malların markadan çıkarıldığı,

işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin marka kapsamındaki 35/05 sınıftaki "insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler,

ilaç ihtiva eden kozmetikler'' hariç diğer emtialar yönünden ayırdığı satın alma / faydalanma süresi içinde davalının başvuru markasını gördüğünde derhâl ve hiç düşünmeden bunun davacının itiraz mesnedi "..." ibareli tescilli markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, her iki taraf markasında benzerlik nedeniyle yanılgı yaşayabileceği, bu mallar/hizmetler açısından her iki taraf markasının aynı işletmeye ait markalar ya da idari ve ekonomik anlamda bağlantılı bir işletme markaları olarak algılanabileceği, taraf markaları arasında bu mallar/hizmetlerde SMK 6/1 maddesindeki iltibas koşulu oluştuğu,

ancak ' müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler'' emtiası yönünden bu malların /hizmetlerin hedef tüketicileri doktor,

eczacı ve ilaç mümessili gibi eğitim ve bilinç düzeyi yüksek kişilerden oluştuğundan bu mallar/hizmetler açısından markaların karıştırılma /iltibas tehlikesinin bulunmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile 2022-M- 4760 sayılı YİDK kararının dava konusu edilen 2020/142736 başvuru sayılı markanın kapsamında yer alan 35/05 sınıfındaki '' müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler,

ilaç ihtiva eden kozmetikler'' mallarının satış hizmetleri dışında kalan mal ve hizmetler yönünden kısmen iptaline ve markanın bu kısımlar yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, 35. sınıfta yer alan müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetlerinin içinde tescil edilmek istenen “insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler” emtiaları ile 5. sınıfın ilişkili olduğu,

buna karşılık bu malların bilinç düzeyi yüksek profesyonel tüketicilere hitap ettiği gerekçesi ile iltibas bulunmadığı yönündeki kabulün çelişkili olduğunu, böyle bir kabulün aynı malların 5. sınıf için sınıfsal benzerlik bulunduğu,

ancak bu malların satışına ilişkin 35. sınıf için benzerlik bulunmadığı gibi çelişkili bir sonuç doğurduğunu, ... marka inceleme kılavuzunda ve Yargıtay içtihatlarında 35. sınıfta "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi hizmetleri" içerisinde “çeşitli mallar” bölümünde tescil edilen 1-34 arası sınıflarda yer alan emtiaların bu emtiaların bulunduğu sınıf ile benzer olduğunun açıkça belirtildiğini,

bütün ilaçlar reçeteli olarak satılmadığı gibi meslek profesyonellerinin dahi yoğun çalışma şartları içerisinde hata yapabileceğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın 35/5 kapsamında bulunan 5. sınıftaki bütün emtialar yönünden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davaya konu marka başvurusunu oluşturan işaretlerle itiraza mesnet markayı oluşturan işaretler arasındaki farklılıklar ve markaların kapsamında yer alan mal/hizmetlerin bağlantısı gözetildiğinde başvuru kapsamından çıkarılmayan hizmetler yönünden markalar arasında SMK m. 6/1 anlamında iltibas ihtimalinin bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

1-Dava, marka ile ilgili Kurum kararlarının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu "..." ibareli marka ile davacının itiraza dayanak "..." markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil benzerlik oluştuğu ve aynı zamanda dava konusu markanın kapsamında yer alan 35/05 sınıfındaki mallar/hizmetlerin "insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler,

ilaç ihtiva eden kozmetikler'' hariç diğer tüm mal ve hizmetlerin davacının markasının kapsamındaki mallarla ilişkili ve bağlantılı mallardan oluştuğu anlaşılmakla, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin vekillerinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince, davalı Şirketin "..." ibaresinin, tescili için diğer davalı Kuruma başvurduğu, davacının "..." ibareli markalarına dayalı olarak başvuruya itiraz ettiği, davacının itirazının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından davaya konu markanın kapsamında bulunan 5. Sınıftaki malların markadan çıkarılmasına karar verildiği, bu karara karşı yapılan davacı itirazının da YİDK kararıyla reddedildiği, anılan kararın davacıya tebliğ edildiği ve iş bu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesinin kabulü ve davacının istinaf itirazları gözetildiğinde istinaf incelemesine konu uyuşmazlık, dava konusu başvuruda yer alıp uyuşmazlık konusu olan mallar yönününden dava konusu başvuru ile davacının markaları arasında karıştırılma tehlikesi olup olmadığıdır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1. maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Öte yandan, markaların ayırt edicilik güçlerinin de iltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Zira, ayırt edici niteliği zayıf olan markalar yönünden iltibas ihtimali daha düşük olacaktır. Diğer bir deyişle, tescili istenilen mal ve hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt etme gücü düşük kalan, zayıf marka olarak nitelendirilebilecek markaların koruma alanı daha dar bulunmaktadır.

Böyle durumlarda, küçük farklılıklar dahi tescil olunmak istenen markaya ayırt edicilik kazandırabilecektir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, dava konusu başvuru "..." ibaresinden oluşurken davacının itirazına mesnet markanın "... ibaresinin oluşturduğu, markalar biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil benzerlik bulunmaktadır. Bu husus esasen Kurum ve mahkemenin de kabulündedir.

Markaların kapsamlarının karşılaştırılmasına gelince; dava konusu başvuru kapsamında 5. Sınıftaki mallar Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından markadan çıkarılmış buna karşılık "35 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tibbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tibbi müstahzarlar; bebek mamaları; tibbi amaçlı bitkiler ve tibbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tibbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan Satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) hizmetleri markada kalmıştır.

Davacının itiraza mesnet markasında ise 5. sınıftaki "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, vitaminler, tıbbi amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler.

Tıbbi amaçlı diyet maddeleri; zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler; insan ve hayvanlar için diyetetik takviyeler (tıbbi amaçlı olmayan diyet maddeleri, besin takviyeleri, diyet takviyesi olarak polen, protein, hayvanlar için beslenme katkı maddeleri, tibbi amaçlı olmayan hayvan yemi katkıları dahil). Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç).

Hijyen sağlayıcı ürünler (pedler, tamponlar, tibbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden dahil çocuk bezleri). Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tibbi amaçlı deterjanlar" emtiası bulunmaktadır.

Bir mal ile o malın satışına özgülenmiş mağazacılık hizmetleri, benzer ve ilintili olduğundan, somut uyuşmazlıkta emtia benzerliğine ilişkin koşul gerçekleşmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, dava konusu "..." ibareli başvuru ile davacının " ..." ibareli markaları arasında, başvuru kapsamında yer alan 35. sınıf emtia bakımından 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 2022-M- 4760 sayılı YİDK kararının iptaline ve 2020/142736 sayılı markanın sınıf 35/05 "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tibbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tibbi müstahzarlar; bebek mamaları; tibbi amaçlı bitkiler ve tibbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tibbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan Satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru değilse de, HMK.'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber,

kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/09/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.