Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1589 K.2025/1831

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 05/04/2023 Tarih ve 2022/333 Esas - 2023/166 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalılar ..., ... En. Taah. Elekt. Elektron. Müh. Dan. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, 1969 yılından beri faaliyette bulunan müvekkilinin topluluğa dahil diğer şirketler ile birlikte ticaret unvanında yer verdiği "..." ibaresini marka olarak tescil ettirdiğini, topluluğa dahil tüm şirketlerin yurt içinde ve dışında faaliyette bulundukları tüm sektörlerde lisans sözleşmesi ile tanınmış bu markayı kullandıklarını, dolayısıyla “...” ibaresinin geçtiği her yerde sektör farkı gözetmeksizin müvekkilinin ve gruba dahil şirketlerin anımsandığını,

hal böyle iken davalı şirketin 2020/117967 sayılı "... ..." ibareli markanın tescili talebine ilişkin müvekkilinin itirazının nihai olarak YİDK tarafından kısmen kabulü bir kısım mal ve hizmetlerin markadan çıkarıldığını, ancak kalan mal ve hizmetler yönünden de “...” ibaresinin kullanılması nedeniyle markalar arasında iltibas tehlikesi bulunduğundan davaya konu markanın bütün sınıflar yönünden reddi gerektiğini ileri sürerek 2022-M-8286 sayılı YİDİK kararının iptaline ve tescili halinde 2020/117967 başvuru sayılı markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, "..." ibaresinden dolayı markalar arasında benzerlik bulunmakla birlikte başvurunun kapsamında kalan mal ve hizmetlerin farklılaştığını, SMK'nın 6/4 ve 6/5 maddesindeki koşulların gerçekleştiğinin davacı tarafından ispatlanmadığını, davacının ticaret unvanının aynıyla dava konusu markada yer almadığını ve başvurunun kötü niyetli olduğunun ortaya konulamadığını, savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili YİDK kararının iptali ile birlikte marka iptali de istendiğinden davanın yetkili mahkemede açılmadığını, 30 yıldan beri "... ..." markasını kullanmakta olan müvekkilinin, 14/1/2009 tarihinde şirketleşerek ibareyi ticaret unvanında da kullanmaya başladığını, şirket unvanında ve markada yer alan bu ibarenin şirket kurucularının adlarının baş harflerinden oluştuğunu, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından işaretler benzerlik görülmüş ise de, markada kalan mal ve hizmetlerin farklılaştığını, müvekkilinin markasının kapsamında bulunan mal ve hizmetlerin tüketicisinin bilinç düzeyinin yüksek olduğunu,

markaların yazı boyutu ve karakteri itibariyle farklılaştığını, faaliyet alanları ve bulundukları iller farklılık arz eden taraf markalarının karıştırılmasının ihtimal dahilinde bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, taraf markalarında "..." ibaresinin ortak olduğu, dava konu markada “...” ibaresinin yanında “...” ibaresi yer alıyor ise de, bu ibarenin tanımlayıcı niteliği ve alt satırda küçük punto ile yazılı olması nedeniyle ayırt ediciliğinin bulunmadığı, ibarenin ortaklığının görsel, işitsel ve kavramsal olarak markalar arasında benzerliğe neden olduğu,

davaya konu markanın kapsamında 06 ve 19. sınıf hariç, 1-34 sınıf malların satışına özgülenmiş 35. sınıf hizmetlerin ve davacının itiraza mesnet markalarının kapsamında 06, 19. sınıf mallar ile bu sınıfların satışına özgülenmiş 35. sınıftaki satış hizmetleri ve 36, 37, 39, 40, 41, 42, 43, 44. sınıf hizmetletin bulunduğu,

sanayi ve teknoloji ürünleri üreticilerinin, satış sonrasında bu ürünlerin tamir, montaj ve bakım hizmetlerini aynı marka altında bağımsız olarak verilmesi yaygın bir durum olduğundan tüketicilerin satın aldıkları markalı ürünle aynı isim altında o ürüne yönelik servis hizmeti veren işletme arasında bağlantı kurma ihtimalinin bulunduğu, buna göre, “35.05 Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

Ahşap, metal, cam ve plastik malzemelerin ve madenlerin işlenmesi, bunlara şekil verilmesi için makineler, takım tezgahları ve bu amaçla kullanılan endüstriyel robotlar, üç boyutlu yazıcılar. İş makineleri: dozerler, kepçeler, ekskavatörler, yol yapım ve kaplama makinaları, sondaj makinaları, kaya delme makinaları, süpürme makinaları ve aynı işleve sahip robotik mekanizmalar.

Kaldırma, taşıma ve iletme makineleri: asansörler, yürüyen merdivenler, vinçler, aynı işleve sahip robotik mekanizmalar. Tarım, hayvancılık, ziraat sektörlerinde ve tahıl/meyve/sebze/gıda işlenmesinde kullanılan makineler ve robotik mekanizmalar, içecek yapım ve işleme makineleri. Matbaa makineleri. Ambalajlama makineleri, Tekstil makineleri, dikiş makineleri ve bunlarla aynı işleve sahip endüstriyel robotlar. İklimlendirme ve havalandırma cihazları.

Yalıtım, dolgu ve tıkama malzemeleri: yalıtım amaçlı kullanılan boyalar, yalıtım için kumaşlar, yalıtım amaçlı bantlar, yalıtım için örtüler, derz dolguları, Lastikten, plastikten veya kauçuktan mamul bükülebilir borular, hortumlar (taşıtlar için kullanılanlar dahil), boru kılıf ve rakorları. Yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar.

Ahşap veya sentetik malzemelerden mamul hırdavat (nalburiye) eşyası, Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri bakımından, markaların karıştırılması/ilişkilendirilmesi ihtimalinin bulunduğu,

dosya da bulunan bilgi ve belgeler uyarınca sektörden kişilerin bulunduğu bilirkişi heyeti tarafından tespit edildiği üzere “...” ibareli markanın “inşaat hizmetleri” bakımından tanınmış marka olduğu, markanın tanınmış olduğu sektör ile dava konusu marka kapsamında yer alan “35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Boyalar, vernikler.

Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (mu sluk iç takımı). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri;

(belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmeti bakımından davacıya ait “...” ibareli tanınmış markanın ayırt edici karakterine ve itibarına zarar verilmesi ve davaya konu markanın haksız yarar sağlaması ihtimalinin gerçekleştiği, davacıya ait unvan ile dava konusu marka başvurunun "..." ibaresinden kaynaklı olarak benzerlik taşıdığı, davacının unvanını fiilen kullandığı faaliyet alanı olan “inşaat hizmetleri” faaliyetinin, dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan “35.

Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Boyalar, vernikler.

Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmeti ile tamamlama ilişkisi içinde olduğu, dolayısıyla bu hizmetler bakımından davacının SMK m.6/6 hükmünden kaynaklı üstün hakkının da bulunduğu,

ancak kötü niyet koşullarının varlığının davacı tarafından ortaya konulamadığı gerekçeleri ile davanın kısmen kabulüne, "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için. Ahşap, metal, cam ve plastik malzemelerin ve madenlerin işlenmesi, bunlara şekil verilmesi için makineler, takım tezgahları ve bu amaçla kullanılan endüstriyel robotlar, üç boyutlu yazıcılar.

İş makineleri: dozerler, kepçeler, ekskavatörler, yol yapım ve kaplama makinaları, sondaj makinaları, kaya delme makinaları, süpürme makinaları ve aynı işleve sahip robotik mekanizmalar. Kaldırma, taşıma ve iletme makineleri: asansörler, yürüyen merdivenler, vinçler, aynı işleve sahip robotik mekanizmalar. Tarım, hayvancılık, ziraat sektörlerinde ve tahıl/meyve/sebze/gıda işlenmesinde kullanılan makineler ve robotik mekanizmalar, içecek yapım ve işleme makineleri.

Matbaa makineleri. Ambalajlama makineleri, Tekstil makineleri, dikiş makineleri ve bunlarla aynı işleve sahip endüstriyel robotlar. İklimlendirme ve havalandırma cihazları. Yalıtım, dolgu ve tıkama malzemeleri: yalıtım amaçlı kullanılan boyalar, yalıtım için kumaşlar, yalıtım amaçlı bantlar, yalıtım için örtüler, derz dolguları, Lastikten, plastikten veya kauçuktan mamul bükülebilir borular, hortumlar (taşıtlar için kullanılanlar dahil), boru kılıf ve rakorları.

Yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar. Ahşap veya sentetik malzemelerden mamul hırdavat (nalburiye) eşyası, Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Boyalar, vernikler.

Sıhhi tesisat ürünleri: musluklar, duş takımları, klozet iç takımları, banyo-duş kabinleri, küvetler, klozetler, evyeler, lavabolar, musluklar için contalar, salmastralar (musluk iç takımı). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri bakımından 2022-M-8286 sayılı YİDK kararının iptaline ve dava konusu 2020/117967 sayılı markanın anılan bu mal ve hizmetler bakımından hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin hükümsüzlük talebinin büyük oranda karşılanmış olup, kabul/ret oranının 1/2 olarak takdir edilmesinin somut durumla bağdaşmadığını, dolayısı ile her iki tarafa da eşit miktarda vekalet ücretine hükmedilmesi ve yargılama giderlerinin 1/2 oranda karşılanmasına karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin özellikle konut inşaası alanında tanınmış olduğu yönündeki kabulün doğru olmadığını, zira müvekkilinin farklı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerden oluşan bir şirketler topluluğunun parçası olduğunu,

"..." markasının yıllar içerisinde yarattığı standart ve kalite sonucu sahip olduğu haklı ünün, fark ve ayrıcalık yaratabilecek nitelikte bulunduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda "..." markasının tanınmış marka olduğu ve davalı şirketin bu tanınmışlıktan haksız yarar sağlaması, müvekkilinin markasının itibarına zarar verilmesi veya markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesinin olası olduğunun açıkça belirtildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın bütünüyle kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, 30 yıldan beri "... ... " markasını kullanan müvekkilinin 14/1/2009 tarihinden beri anılan ibareyi ticaret unvanında kullandığını, markanın şirket kurucularının adlarının baş harfinden türetildiğini, davacının markalarının benzer olduğu iddiasının gerçeğe uygun olmadığını, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından benzer görülen mal ve hizmetlerin daha önceden markadan çıkarıldığını, müvekkili mal ve hizmetleri ile davacı şirketin mal ve hizmetlerinin kullanım amaçları, hitap ettikleri kullanıcı grupları, faaliyet gösterecekleri ticari pazar ve satış yollarının tamamen farklı olduğunu,

müvekkilinin markasının 35. sınıfın birçok alt kolu olduğu gibi, davacı şirket markalarının da tescilli olduğu sınıfların birçok alt sınıfının bulunduğunu, müvekkili ile ortak alt kollarda hizmet vermeyen ve mal üretmayen bir şirketin benzer iş kolunda yer aldığının söylenemeyeceğini, davacı şirketin tanınırlığının inşaat sektöründe iken, müvekkili şirketin Kayseri ilinde ... sektöründe faaliyet gösterdiğini, bütüncül değerlendirmede markalar arasında iltibas bulunmadığını, müvekkilinin markalarını taşıyan ürünlerin tüketicisinin bilinçli tüketici olduğunu, “... ..." ile davacının itiraza dayanak markalarının gerek yazı boyutu,

gerek yazı karakteri bakımından benzer olmadığını, harf karakterlerinin farklılığının dahi markaların benzer olmadığını gösterdiğini, davacının markasının tanınmışlığı iddia edilmişse de, Kayseri'de faaliyet gösteren müvekkilinin bu markadan haberdar olmadığını ve davacının "..." markası ile yalnızca inşaat alanında faaliyeti bulunduğundan bu alanda faaliyet göstermeyen müvekkilinin haksız bir yarar sağlamasından söz edilemeyeceğini, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; taraf markaları arasında "..." ibaresinin ortaklığı nedeniyle benzerlik bulunuyor ise de, markaların kapsamında benzer bulunan mal ve hizmetlerin Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından markadan çıkarıldığını, davacının inşaat alanında tanınmış olduğu ileri sürülen markasına verilecek zararın ya da markasının ününden sağlanacak yararın nelerden oluşacağını ve nasıl ortaya çıkacağını gösterir ve olayların olağan akışı içinde belirtilen durumların gerçekten olası olduğu yönünde bir sonuca varmak için yeterli kanaat oluşturacak deliller, argüman ve savların bulunmadığını,

davaya konu markanın davacının ticaret unvanı ile aynılık içermediğini ve kötü niyet koşullarının gerçekleşmediğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında taraf markaları arasında "..." ibaresinin ortak olarak yer almasından kaynaklı yüksek düzeyde benzerlik bulunduğu, dava konusu başvurudaki "..." ibaresinin tanımlayıcı olması nedeniyle başvuruya ayırt edicilik katmadığı,

içerisinde inşaat alanında ve pazarlama konusunda uzman bilirkişilerin yer aldığı heyet tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının itiraza mesnet markasının inşaat hizmetleri bakımından tanınmışlığı yanın da, üreticilerin satış sonrasında ürünlerinin tamir,

montaj ve bakım hizmetlerini aynı marka altında bağımsız olarak vermesi yaygın bir durum oluşturduğundan tüketicilerin ürünle aynı isim altında ürüne servis hizmeti veren işletme arasında bağlantı kurma ihtimali ile davacının itiraza mesnet markasının inşaat hizmetleri alanındaki tanınmışlığından davaya konu markanın haksız menfaat elde etmesi ve tanınmış markanın itibarının ve ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimalinin bulunduğu, bu hale göre taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali ve 6/5 maddesi anlamında tanınmışlık nedeniyle tescil engelinin de bulunduğu,

öte yandan, dava kısmen kabul edildiğine ve davanın para ile ölçülebilir bir değerinin bulunmamasına göre davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/10/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.