Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1723 K.2025/2189

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 15/12/2022 tarih ve 2021/137 Esas - 2022/429 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalılar ..., ... Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, 1927 yılından beri temizlik, kişisel bakım ve kozmetik ürünler alanında faaliyet gösteren, ürünleri ülke içinde olduğu kadar dünyanın pek çok ülkesinde tanınan müvekkilinin, tanınmış "..." markasının sahibi olduğunu, hal böyle iken davalı şirketin 2020/09581 sayılı "..." ibareli markasının 03,05 ve 35. sınıflarda tescili isteğine yönelik itirazının YİDK tarafından nihai olarak reddedildiğini, oysa ki "..." ibareli marka başvurusunun "..." markasını oluşturan hecelere son derece yakın hecelerden oluşturulduğunu,

"..." şeklinde görünen ve seslendirilen bu ibarenin "...-..." markasının görünüş ve seslendirilişine son derece yakın olduğunu, aynı tüketici kesimine yönelen ve aynı satış ve pazarlama noktalarında satışa arz edilen aynı ürünler için oluşturulduğunu, normal düzeyde bilgilendirilmiş, makul ölçüde dikkatli,

taraf markalarını aynı anda görüp detaylarını karşılaştıramayan ve daha önce yararlandığı ürünlerle ilgili markanın bıraktığı izin etkisinde kalan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin müvekkiline ait marka ile davaya konu markanın farklı işletmelere ait iki ayrı marka olduğunu algılamasının mümkün olmadığını ve müvekkilinin tanınmış markasından yararlanmak amacıyla yapılan başvurunun, müvekkilinin markasının itibarının zarar görmesine ve ayırt edici karakterinin zedelenmesine neden olacağını ileri sürerek 2021-M-2730 sayılı YİDK kararının 03. sınıfa dahil "Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları,

çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri.Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).

Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları." 5. sınıfa dahil "İlaç ihtiva eden Kozmetikler" ve "Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." ve 35. Sınıfa dahil "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri.

Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).

Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları , İlaç ihtiva eden Kozmetikler Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. Mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri" hizmetleri bakımından iptaline ve tescili halinde markanın aynı sınıflar yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu ve dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkiline ait marka ile davacının itiraza dayanak markasının benzerlik taşımadığı hususunun ilk bakışta dahi anlaşılır olduğunu, hammadde satan müvekkilinin tüketicilerin, halkın erişebileceği, raflarda yer alan bir ürün satmadığını, görsel medyada "..." adı altında reklam ya da tanıtımını yaptığı, halkın tüketimine sunulan bir ürününün bulunmadığını, dolayısı ile markaların karıştırılma ihtimalinden söz edilemeyeceğini, SMK6/5 maddesindeki koşulların gerçekleştiğine dair bir delil sunulmadığını ve davacı gibi perakendecilik faaliyeti bulunmadığından müvekkilinin tanınmış ... markasının itibarını ya da ayırt edici karakterini zedelemesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava konusu marka başvuru kapsamında yer alan 03. sınıftaki “Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve

hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı

ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.” ve 05. sınıftaki “İlaç ihtiva eden Kozmetikler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar,

antibakteriyel el losyonları.” ve bu malların satışına yönelik olarak 35.sınıftaki

“Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı

koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden

sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız

gargaraları. İlaç ihtiva eden Kozmetikler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü

kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar,

antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış

mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)” mal ve hizmetleri yönünden taraf markaları arasında emtia benzerliğinin gerçekleştiği, altı harften oluşan dava konusu marka ile dört harften oluşan davacı markasının herhangi bir anlamının bulunmadığı, dava konusu

markanın başlangıç harflerini oluşturan “...” ve bitiş harflerini oluşturan “...”

harflerinin davacının itiraza mesnet markalarını meydana getirdiği, markalar

arasındaki farkın dava konusu markanın orta hecesini oluşturan “...”

sesinden ibaret olduğu, bu haliyle dava konusu markanın “...” ya da

“...-...” şeklindeki telaffuzu ile davacı markalarının “...-...” şeklindeki

telaffuzu arasında belirli düzeyde bir benzerlik halinin devam etmekte olduğu, markalar arasında

benzer harf dizilimlerinin kullanımından kaynaklı düşük düzeyli bir benzerlik halinin mevcut olduğu, dava konusu markanın telaffuzunda, markanın orta

hecesini oluşturan “...” sesi, taraf markaları arasında nispeten bir farklılık

oluşturmuş ise de, diğer yandan belli düzeyde bir benzerlik halinin devam ettiği, ancak bu tür görsel

benzerliklerin tek başına karıştırılma ihtimalini doğuracak sonuçlar yaratmayacağı, bununla birlikte davacı markalarının uzun yıllara sair bir şekilde traş köpüğü, traş losyunu, traş kolonyası, el

kremleri, traş bıçakları, traş kremleri, traş sonrası kokulu losyonlar, traş

sabunları gibi "traş ürünleri ve el kremleri ürünlerinde, davacı

markalarının tanınmış olduğu, davacı markalarının

tanınmışlığının bulunduğu bu emtialar ile en yakın ilişkili olarak görülen

Emtialarda dava konusu markanın düşük düzeyli benzerliğine rağmen

davacı markaları ile karıştırılabilecek sonuçlar doğurabileceği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne TPMK YİDK'nın 2021-M-2730 sayılı kararının 03. Sınıftaki “Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve

hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı

ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.” ve 05.

Sınıftaki “İlaç ihtiva eden Kozmetikler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar,

antibakteriyel el losyonları.” ve bu malların satışına yönelik olarak 35.sınıftaki

“Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı

koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden

sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız

gargaraları. İlaç ihtiva eden Kozmetikler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü

kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar,

antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış

mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir” mal ve hizmet sınıfları bakımından iptaline, davalı adına tescilli 2020/09581 sayılı "...+Şekil" ibareli markanın 03. Sınıftaki “Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve

hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı

ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.” ve 05.

Sınıftaki “İlaç ihtiva eden Kozmetikler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar,

antibakteriyel el losyonları.” ve bu malların satışına yönelik olarak 35.sınıftaki

“Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı

koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden

sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız

gargaraları. İlaç ihtiva eden Kozmetikler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü

kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar,

antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış

mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir” mal ve hizmet sınıfları yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, "... " markasıyla üretilen ürünlerin uzun yıllardan beri ülkenin her köşesinde satılmakta olup tüm yurt geneline yaygın dağıtım kanallarıyla herkes tarafından çok iyi bilindiğini, müvekkilinin 1927 yılından beri aralıksız ve fasılasız olarak büyük reklam ve tanıtım harcamaları yaparak markanın reklam gücünü en üst seviyelere getirdiğini, davaya konu markanın kapsamında bulunan mal ve hizmetlerin müvekkilinin markasının kapsamında aynen yer aldığını, "..." ibareli marka başvurusunun "..." markasını oluşturan hecelere son derece yakın hecelerden oluşturulduğunu,

aynı tüketici kesimine yönelen ve aynı satış ve pazarlama noktalarında satışa arz edilen ve aynı ürünler için oluşturulan bu marka ile müvekkilinin markasının ortalama düzeydeki alıcılar tarafından farklı işletmelere ait iki ayrı marka olarak algılanamayacaklarını, bilirkişi raporunda "..." markasının kozmetik ve kişisel bakım amaçlı hijyen ürünler bakımından bilinen ve yüksek düzeyli tanınmış bir marka olduğu teyit edilmişken,

dava konusu başvuru kapsamındaki "Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler" ile "Hijyen sağlayıcı ürünler" emtialarının müvekkilinin markalarının tanınırlığının bulunduğu ürün gruplarından farklı olduğu hususundaki tespitin doğru olmadığını, diğer yandan toplumun önemli bir kesimi tarafından bilinen, tanınmış "..." ibareli temizlik,

kişisel bakım ve kozmetik ürünleri üzerinde bu defa "..." markasının yer almasının tüketicilerin "..." markasına doğrudan yönelmelerine neden olabilecek ve bu şekilde davalı şirketin müvekkilin tanınmış "..." markasının çekiciliğinden hiç bir emek ve para harcamaksızın faydalanmasına neden olacağını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkiline ait marka ile davacı markasının benzer olmadığının ilk bakışta dahi anlaşılır olduğunu, markaların tertip tarzı, yazım stilleri, ihtiva ettikleri farklı şekil, renk, kelime unsurları ve hece sayıları itibariyle bütünsel algılamada görsel, işitsel ve kavramsal anlamda benzerlik taşımadığını, makul derecede bilgili, ortalama tüketici nezdinde markaların karıştırılması ihtimalinin bulunmadığını davacıya ait ... markasının tanınmışlığı konusunda bir şüphe bulunmamakla birlikte müvekkili tarafından doğrudan halk tüketimine sunulan bir ürün bulunmadığından tanınmışlık koşullarının oluşmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, taraf markalarının tasarım, sahip oldukları kompozisyon, şekil unsurlarının konumlandırılışı ve ihtiva ettikleri tüm unsurlar itibariyle görsel açıdan benzerlik arz etmediklerini, başvuru markasında farklı harflerle tamamen yeni bir ibare oluşturulduğunu, bütün olarak markalarda yer alan hece, kelime sayısı, dizilim ve okunuşları itibariyle markaların işitsel ve görsel olarak farklılaştığını, yine kavramsal açıdan da benzer olmadıklarını, bu hususun mahkemenin de kabulünde olduğunu,

dolayısı ile ortalama tüketici nezdinde markaların karıştırılması ihtimali bulunmadığı gibi ilgili tüketicilerin markalar arasında ilişki kurması ve davalı markasının davacının seri markası olarak algılaması veya işletmeler arasında idari ve ekonomik bir bağlantı bulunduğu hissine kapılmasının da söz konusu olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Marka ile İlgili Kurum Kararlarının İptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/22/2018 tarih ve 2017/1410 Esas, 2018/7017 Karar, 03/03/2021 tarih ve 2020/1790 Esas, 2021/1960 karar sayılı ilamlarında "tanınmış markalar sahiplerine, markanın tescil kapsamındaki aynı ve benzer tür mal ve hizmetlerin yanı sıra, 556 sayılı KHK 8/4.

Maddesinde ( SMK 6/5) yazılı koşulların varlığı halinde farklı tür mal ve hizmetler yönünden de koruma sağlayacağı, böyle bir korumanın varlığı için her şeyden önce, tanınmış marka ile sonraki başvuru konusu markaya konu işaretler arasında nispi bir benzerliğin bulunmasının gerektiği, benzerlik şartının sağlanması için, markaları üreten firmalar arasında idari veya ekonomik bir bağ olduğu konusunda ilişkilendirilme ihtimalinin varlığının şart olmayıp sonraki markanın tanınmış markayı çağrıştırmasının yeterli olduğu" yönünde tespitin bulunduğu,

bu tespitten hareketle bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, dava konusu "..." markası ile davacının "..." esas unsurlu markaları arasında görsel, kavramsal ve fonetik unsurlar yönünden doğrudan yoğun/güçlü bir benzerliğin bulunmadığı, davaya konu markanın ilk iki ve son iki harfi davacının markasını oluşturuyor ise de, düşük düzeyli bu benzerliğin tek başına markaların karıştırılması ihtimalini doğurmaya yeterli olmadığı,

bununla birlikte davacı tarafından dosya kapsamına sunulan delillerden davacı markalarının traş ürünleri ve el kremleri ürünlerinde tanınmış olduğu ve davacı markalarının tanınmışlığının bulunduğu bu emtialar ile en yakın ilişkili olarak görülen emtialarda, dava konusu markanın düşük düzeyli benzerliğine rağmen SMK'nın 6/5 maddesindeki tanınmışlık koşullarının gerçekleştiği anlaşılmakla, davacı ve davalılar ..., ...

Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/11/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.