Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1872 K.2025/2112

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 12/07/2023 Tarih ve 2022/478 Esas - 2023/355 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ..., ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, davalı şahsın 2020/116633 sayılı ve “...” ibareli marka başvurusuna SMK'nın 6/3 maddesine dayalı olarak yaptıkları itirazlarının dava konusu YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa “...” markasının müvekkili tarafından dava konusu marka başvurusundan çok önceki bir tarihte tasarlanarak oluşturulduğunu, anılan ibarenin müvekkiline ait ürün ve hizmetler üzerinde çok uzun yıllardıri dünya çapında yoğun şekilde kullanıldığını, yoğun ve yaygın kullanımla markanın Türkiye ve dünyada tanınmışlığa ulaştığını,

dava konusu markanın müvekkiline ait markanın birebir aynısı/yüksek derecede benzeri olduğunu, dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, YİDK’nın 2022-M-14677 sayılı kararının iptali ile 2020/116633 sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, müvekkilinin markasının “...+şekil” ibaresinden oluştuğunu, davacının itirazına dayanak tescilli bir markası bulunmadığını, davacının “...” ibaresini markasal olarak kullanmadığını, müvekkili markasının özgün bir marka olduğunu, iltibas yaratma amacı güdülmediğini, markaların yazılışı, okunuşu ve kompozisyonunun birbirinden çok farklı olduğunu, orta düzeydeki tüketicilerin yanılmasının söz konusu olmadığını, markaların görsel, işitsel ve anlamsal olarak farklı olduğunu, müvekkili markasının ayırt ediciliği sağladığını, davacının “...” ibareli ürünlerinin hiçbirinin Türkiye’de bilinir ürünler olmadığını,

davalı Kurum nezdinde aynı ibareli tescilli markaların bulunduğunu, davacının eskiye dayalı kullanım iddiasını ispatlayamadığını, “...” ibaresinin davacı taraf adına tescilli olan, ayakkabı modellerinden sadece birisine verdiği model ismi olduğunu ve tek başına marka olarak kullanılmadığını, davacı markasının tanınmış olmadığını, müvekkilinin ürünleri ile davacı ürünlerinin tamamen farklı bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava konusu markanın şekil ve kelime unsurlarından oluştuğu, kelime unsurunun "..." ibaresinden meydana geldiği, markada yer alan "..." şeklinin, "Söz görünümden yüksek sesle konuşur." ilkesi uyarınca "..." sözcüğüne göre ayırt edicilik incelemesinde arka planda kaldığı, "..." ibaresinin İngilizce bir sözcük olup Türkçe.

"Alttan yukarıya ittirmek, artış, artma." anlamlarına geldiği, davaya konu mal ve hizmetler bakımından bu sözcüğün somut ayırt edici niteliği haiz olduğu, davacının "..." ibaresini, "spor ayakkabı" emtiaları üzerinde, davaya konu marka tescil başvuru tarihinden önce, yoğun ve sıkı tescilsiz kullanımı nedeniyle "spor ayakkabı" emtiaları üzerinde bu sözcüğe gerçek hak sahipliği sıfatını sağlayacak şekilde belli bir düzeyde ayırt edicilik kazandırdığı, "spor ayakkabı" emtialarının, dava konusu marka kapsamında yer alan "18.Sınıf: İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler.

Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. 25.Sınıf: Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.

Ayak giysileri: Ayakkabılar, terlikler, sandaletler. 35.Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler. Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler.

Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.

Ayak giysileri: Ayakkabılar, terlikler, sandaletler. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" mal ve hizmetleri ile aynı veya benzer olduğu, buna göre;

daha önce, "spor ayakkabı" emtiaları üzerinde tescilsiz "..." markasını gören, işiten, bu markalı emtialardan yararlanan makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu "Şekil+..." markasını, "spor ayakkabı" emtiaları ile benzer olduğu tespit edilen yukarıda yer verilen mal ve hizmetler üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, bu mal ve hizmetlerden faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu marka ile davacıya ait "..." ibareli tescilsiz marka arasında ilişki kurabileceği, dava konusu markanın davacıya ait olduğu zannı ile hareket ederek tüketim tercihini belirleyebileceği,

bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökeni işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayabileceği, dolayısıyla yukarıda yer verilen mal ve hizmetler bakımından SMK m.6/3 hükmü uyarınca nispi tescil engeli koşulunun oluştuğu, davacının SMK'nın 6/4 ve 6/9 maddelerine dayalı iddialarının ise yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile "18.Sınıf: İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler.

Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. 25.Sınıf: Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.

Ayak giysileri: Ayakkabılar, terlikler, sandaletler. 35.Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler. Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler.

Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.

Ayak giysileri: Ayakkabılar, terlikler, sandaletler. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" mal ve hizmetleri bakımından 2022-M-14677 sayılı YİDK kararının iptaline, dava konusu markanın sayılan mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine , fazlaya ilişkin istemlerin reddine karara verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili, davacının dava konusu "..." ibaresinin "spor ayakkabı" ürünlerinde SMK'nın 6/3 maddesi anlamında gerçek hak sahibi olduğunu ispatlayamadığını, SMK'nın 6/3 maddesi için markaya belirli bir ayırt edicilik yani tanınırlık kazandırılması gerektiğini, mahkemenin gerçek hak sahipliğini kabulü için gereken ayırt edicilik düzeyinin tanınmış marka için gereken ayırt edicilik düzeyinin altında kaldığına dair değerlendirmesinin hatalı olduğunu, öte yandan "spor ayakkabı" ürünleri ile benzer kabul edilen mal hizmetlerin davacı lehine çok geniş değerlendirildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın tümüyle reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı vekili, davacının dava konusu ibare üzerinde SMK'nın 6/3 maddesi uyarınca hak sahibi olduğunu ispatlayamadığını, dava dışı firmalar adına tescilli “...” ibareli markaların 1988 yılına dayandığını, davacının dava konusu ibareyi "..." ve şekil markalarının yanında yardımcı unsur olarak kullandığını, davacının ayakkabı modellerinden sadece birisine verdiği ismin "..." olduğunu, bu ibarenin tek başına markasal olarak kullanmadığını, mahkemece benzer olduğu kabul edilen mal ve hizmetlerin "spor ayakkabı" ürünleri ile benzer olmadığını, müvekkilinin başvurusunun ayırt edici olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, 6769 sayılı SMK’nın 6/3. maddesinde, “Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.” hükmü bulunmakta olup, bu hüküm markanın gerçek sahibinin eskiye dayalı kullanımını tescilden üstün tutarak gerçek hak sahibinin korunmasını sağlamak için düzenlendiği,

6769 sayılı SMK'nın 6/3. maddesinde düzenlenen "gerçek hak sahipliği" ilkesi uyarınca, önceye dayalı hak sahipliğine dayanılabilmesi için, marka başvurusundan önce tescil kapsamında bulunan mal ve hizmetler bakımından, işaretin yerelden daha geniş coğrafyada ve ciddi surette markasal kullanılması, bu kullanımla markaya konu işarete belirli ölçüde ayırt edici nitelik kazandırılması gerektiği, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/2275 Esas, 2019/3674 Karar ve 13/05/2019 tarihli kararının da bu yönde olduğu,

dosya kapsamı itibariyle davacının dava konusu başvuruyu oluşturan "..." ibaresi üzerinde "spor ayakkabı" emtiaları yönünden, anılan madde kapsamında hak sahibi olduğunu ispatladığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarında açıklandığı üzere mal ve hizmetler arasında benzerlik olup olmadığı değerlendirilirken her iki grup mal ve hizmetlerin aynı tüketici kitlesine hitap edip etmediği, birbirine alternatif olup olmadıkları, aynı dağıtım veya dolaşım yollarına sahip olup olmadığı, hammadde-mamül ilişkisinin bulunup bulunmadığı,

birbirlerini bütünleyici/ tamamlayıcı olup olmadıkları gibi hususlarının dikkate alınması gerektiği, açıklanan ilkeler kapsamında inceleme yapan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi ek raporunda da belirtildiği üzere, davacının dava konusu ibareyi tescilsiz olarak kullandığı "spor ayakkabıları" malları ile dava konusu başvuru kapsamında yer alan ve karar yerinde belirtilen mal ve hizmetlerin aynı veya benzer bulunduğu, bu mal ve hizmetler yönünden SMK'nın 6/3 maddesi koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, davalılar ..., ... vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 03/12/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.