Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/277 K.2025/606

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 22/12/2022 tarih ve 2022/77 E. - 2022/419 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Kurum nezdinde tescilli 2020/03767 ve 2020/07090 sayılı tasarımların sahibi olduğunu, bu tasarımları doğrultusunda evcil hayvan kulübesi, yatakları, yuvaları yaparak kendi ve ... Ürünleri İmalatı Ltd.

Şti. ile Amerika Birleşik Devletleri menşeili ... adına satışını yaptığını, müvekkilinin en büyük gelir kaynağının www...com üzerinden yaptığı satışlar olduğunu, online bir pazar yeri olan bu sitede uluslararası konumda olan, geniş kullanıcı kitlesine sahip, işçiliği yüksek orijinal ürünlerin satışının yapıldığını, müvekkili tarafından davaya konu 2021/002372 tescil numaralı tasarımın yayınlanması üzerine, kendisine ait tasarımlarla benzer olduğun fark edildiğini, yayıma itiraz edildiğini, itirazın davalı ...

2022/T-5 sayılı YİDK kararıyla reddedildiğini, oysa müvekkiline ait tasarımlarla ayırt edilemeyecek derecede benzer olan davalı tasarımının tescilinin hukuka aykırı olduğunu, ayırt edicilik değerlendirilirken tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesinin dikkate alındığını, bu tasarımlar açısından tasarımcının seçenek özgürlüğü geniş olduğunu, davalıların tasarımının tescil için aranan yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını, dava konusu tasarımda birebir aynı üretim tekniğinin kullanıldığını, aynı kumaş eklemelerin yapıldığını,

tasarımların yan ve arka görünümünün müvekkili tasarımı ile aynı olduğunu, kullanılan minder ve tenteler, ön kapıda kullanılan pleksiglas parçaların tamamen benzer olduğunu, davalılar tasarımının ön kapısının müvekkili tasarımının küçültülmüş versiyonu olduğunu, fark olarak yalnızca iki adet camın eksiltildiğini, üzerindeki boşluk kaldırılarak, yani kapı büyütülerek, ön yüzeye dahil edildiğini, küçük çıkıntıların eklendiğini, müvekkili tasarımının yenilik ve ayırt edicilik incelemesi yapılarak Amerika Patent ve Marka Ofisi nezdinde de tescil edildiğini ileri sürerek,

TÜRKPATENT YİDK'nın 2022/T-5 sayılı kararının iptaline, 2021/002372-1 sıra numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar vekili, taraf tasarımlarının tek benzer yönünün ahşap çatılı ev oluşu olduğunu, bunun dışında iki ürünün ne malzeme, ne renk ne de tasarım olarak hiçbir şekilde birbirine benzemediğini, ahşap köpek kulübesinin yeni bir fikir olmadığını, dava konusu tasarımdaki farklılıkların tasarımı yeni hale getirdiğini, ahşap kulübeler davacının tekelinde olmadığını, farklı tasarımlarda üretilmesinin mümkün olduğunu, müvekkiline ait 2022/002372 numaralı tasarımın yurt dışında da tescilli olduğunu, taraflarınca tescil belgesinin dosyaya sunulduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu 2021/002372-1 numaralı tasarımın davacıya ait 2020 07090/3 ve 2020 03767/03 ve 04 sıra numaralı tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğu, YİDK kararının yerinde olduğu ve iptali şartlarının oluşmadığı, hükümsüzlük ile terkin koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, müvekkili tasarımının köpek kulübesi değil, evcil hayvanların iç mekanlarda kullanması için tasarlanmış yataklar olduğunu, dava konusu tasarımın müvekkili tasarımlarından kopyalandığını, davalı kurumun yenilik araştırması yapmadığını, taklit olmaksızın tasarımların birebir aynı ölçüde olamayacağını, tasarımların sahip olması gereken bir ölçü bulunmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, tasarımların küçük ayrıntılarda farklılık gösterdiğini,

dava konusu tasarımın müvekkili tasarımı dışında "....com" internet adresindeki tasarımlarla da benzer olduğunu, yenilik ve ayırt edicilik vasfını sağlamadığını, aynı üretim tekniği ve aynı kumaş eklemelerinin kullanıldığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK tasarım kararının iptali ile tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Görüldüğü üzere anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24/04/2017 tarih ve 2015/13749 E.- 2017/2336 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir.

Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın yeni mi, yoksa harcı alem bir tasarım mı olup olmadığı hususları, tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda davacı, davaya konu tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olmadığını ileri sürmüş, ilk derece mahkemesince, davaya konu tasarımın davacı tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olduğu sonucuna ulaşılmış ise de, davaya konu tasarımın mutlak yenilik vasfını taşıyıp taşımadığı hususunda bir inceleme yapılmamıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere, bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş ise o tasarım yeni kabul edilmeyecektir. O halde ilk derece mahkemesince, davacı tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporuna yapılan itirazlar karşılanmadan ve mutlak yeniliğe ilişkin araştırma yapılmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu itibarla, somut uyuşmazlığın çözümünde, davacı tarafça hükme esas alınan bilirkişi raporuna yapılan itirazların karşılanması ve mutlak yenilik araştırmasının yapılması işbu dava yönünden esasa etkili bir delil niteliğinde bulunduğundan, söz konusu deliller değerlendirildikten sonra yeni bir karar verilmesi zorunludur. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre, davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 05/04/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...