Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/284 K.2025/605

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 10/03/2022 tarih ve 2020/12 E. - 2022/80 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin sahibi olduğu “...” na ait, diğer müvekkili şirket yetkilisi ... adına tescilli 2016/45907 nolu markayı taşıyan “...” isimli 3 adet eserin Temmuz 2018 itibariyle piyasaya çıkarıldığını, müvekkiline ait kitapların içeriğinin ve tasarımının aynen kopyalanmak suretiyle davalılar tarafından internette daha uygun fiyata satışa çıkartıldığının öğrenildiğini, bunun üzerine davalı şirkete Ankara 66. Noterliği aracılığıyla ihtarname gönderildiğini, dava tarafa ait kitaplar incelendiğinde kitapların ufak değişiklikler ile neredeyse birebir kopya olduğunun fark edildiğini ileri sürerek,

tevacüzün ref'i ve kaldırılması talebiyle açtığı davada 20.000,00.-TL manevi tazminat ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 500,00.-TL maddi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, 24.09.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusunu haksız rekabet olarak değiştirmiştir.

Davalılar vekili, davalı şirketin “...” ürünü bulunduğunu, bu set içerisinde 2 adet kitap, etkinlik panosu, silinebilir kalem ve etkinlik kartlarının yer aldığını, bu set içerisinde yer alan tüm etkinliklerin, çizimlerin ve boyamaların yer aldığı kitapların tamamının müvekkili şirkete ait olduğunu, davacının iddia ettiği gibi kopya, taklit ürünler olmadığını, dava konusu ürün çalışmasında kullanılan karakterler ...'nin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... adına tescilli karakterler olduğunu, davacı taraf 2. ve 3. sayfalarda marka ve renkler hariç verilen bilgilerin aynı biçimde verildiğini iddia etmişse de;

bu sayfalarda verilen bilgilerin tüm yayıncılar tarafından verilmesinin yasal zorunluluk olduğunu, etkinlik başlarındaki açıklamaların aynı olduğu iddia edilmişse de; yön kavramlarına ilişkin etkinliklerin kodlama açısından bir eğitim yöntemi ve uygulaması olduğunu, davalıya ait kitap setinin özgün olarak hazırlandığını, sayfa yapısı, baskı biçimi gibi hususların telif ... ihlalini içermeyeceğini, müvekkili tarafından hazırlanan setin daha kapsamlı olmasına rağmen, uygun fiyata satışının yapılması nedeni ile okullar ve öğretmenler tarafından tercih edildiğini, davacı tarafın bunu kabul edemediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacıya ait kitaplar ile davalı yayınevine ait dava konusu kitapların sahibinin hususiyetini taşıdığı ve 5846 sayılı kanun kapsamında ilim ve edebiyat eserleri niteliğinde olduğu, dava konusu kitaplarda davacı yayınevi tarafından yayınlanan kitapların içeriğinin alıntılanmadığı; kitapların, dil, içerik ve üslup olarak farklı olduğu, bu doğrultuda davacı yayınevine ait kitaptan davalı yayınevine ait kitaba usulsüz iktibas yapılmadığı;

davacıya ait olduğu bildirilen ilim ve edebiyat eseri niteliğinde kitaptaki “ad ve alametleri ile çoğaltılmış nüshalarının şekilleri” davalı yayınevine ait yayında iltibasa meydan verebilecek surette çoğaltılmış nüshalarında ve içeriğinde kullanıldığı; kitapların kapak tasarımlarının görsel açıdan büyük benzerlik taşıdığı,

davalının sonsuz seçenek arasından davacıya ait olduğu bildirilen kitabın kapağına büyük oranda benzer bir kapak seçtiği, davalının, davacının kitap kapağında yer alan bir kız bir erkek çocuk görseli ile kapağı iki renk olarak dizayn ederek davacı kitabında olduğu gibi karelere bölünmüş bir kapak seçmiş olmasının ilgili tüketici açısından çağrışım yaratacağı, kitapların künye sayfası ve karşısında yer alan sayfanın tasarımı ve açıklamaların yerleştirilmesi açısından büyük oranda benzerlik taşıdığı;

kullanılan renklerin, etkinliklerin sayfa içerisine konumlandırılışının, metin düzenleme biçimlerinin, iç sayfa tasarımları ve genel olarak sayfaların renk tonunun aynı hedef kitle açısından çağrışım olarak benzerlik yaratacak şekilde düzenlenmesinin tüketiciler nezdinde oluşturacağı iltibas sebebiyle haksız rekabete yol açacağı;

haksız rekabet nedeniyle davacı tarafın uğradığı maddi zararı veya davalının elde etiği menfeati tazminat olarak isteyebileceği, davacı bunlardan birini tazminat olarak talep edebileceğinden taktiren davacının uğradığı zarar olarak taraflar sözleşme yapsaydı davacının alabileceği sözleşme bedeli davacının zararı olarak kabul edildiği, davalılar tarafından basımı yapılan davaya konu kitapların satış bedeli toplamının

87.500,00-TL tutarında olabileceği; taraflar arasında sözleşme yapılması halinde davacının isteyebileceği rayiç telif bedelinin, bu satışın %10’u olan 8.750,00 TL tutarında olabileceği,

bu tutara satılan toplam kitap bedelinin de dahil edilmesiyle tutarın 12.160,00.-TL olabileceği, ancak davacı vekilinin dava dilekçesi ile 500,00-TL maddi tazminat talebinde bulunduğu ve talep arttırım dilekçesi vermediği, ihlalin miktarı ve niteliği dikkate alınarak tüm dosya kapsamına göre 5.000,00-TL manevi tazminat takdirinin hakkaniyete uygun olacağı, davacı uğranılan maddi zararın tazminini veya davalı tarafından elde edilen kârın ödenmesini isteyebileceği aynı anda ikisini de isteyemeyeceğinden takdiren davalının elde ettiği kârın ödenmesine yönelik talebin reddine karar verildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalılar ...

Yazılım Yayıncılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve ... tarafından yapılan haksız rekabetin tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, 500,00-TL maddi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5.000,00.-TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından elde edilen kârın ödenmesine yönelik davacı talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacı taraf yayınları üzerinde hak sahibi olan davacı şirket olduğundan diğer davacı ...'in taraf sıfatı bulunmadığını, dava konusu yayınlar müvekkili şirkete ait olup, davalı ... ...'in de taraf sıfatı bulunmadığını, müvekkilinin ürününün kendisine ait olduğunu, kopya/taklit ürün niteliği taşımadığını, kapaktaki karakterlerin ise ... ... adına tescil edildiğini, kitaptaki uygulamaların da özgün olarak hazırlandığını, sayfa boyutu, yapısı, ferforajlı hazırlanması,

sette silinebilir kalem olması hususlarının davacının tekelinde olmadığını, müvekkili ürününün daha kapsamlı olmasına rağmen uygun fiyata satıldığı için davacı tarafın asılsız iddialarda bulunduğunu ileri ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, kaldırılması, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu kitap setinde, davacı yayınevine ait kitap seti içerisinde yer alan 3 adet kitaptan alıntı yapılmadığı belirlenmiş ise de, kapak tasarımı, kullanılan renkler, etkinliklerin sayfaya yerleştirilme şekli, metin düzenleme biçimleri, iç sayfa tasarımları ve genel olarak sayfaların renk tonunun benzerlik yaratacak şekilde düzenlenmesinin, aynı hedef kitle nezdinde oluşturacağı iltibas tehlikesi sebebiyle haksız rekabete yol açacağının tespit edildiği;

öte yandan, eldeki davanın haksız rekabete ilişkin olduğu, haksız rekabete ilişkin davaların ise TTK'nın 56/1. maddesi uyarınca "haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari faaliyetleri veya menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse tarafından açılabileceği, davacı yayınevine ait kitap setinin üzerinde diğer davacı adına tescilli 2016/45907 sayılı markanın yer aldığı dikkate alındığında davacı ...'in aktif dava ehliyeti bulunduğu gibi, davalılardan ...'in diğer davalı şirketin yetkilisi olduğu ve 4721 sayılı TMK'nın 50. maddesi uyarınca da tüzel kişinin iradesinin,

organları aracılığıyla açıklanacağı, organların, hukuki işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokacağı, yine organların, kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumlu olduğu, bu hale göre dava konu haksız fiil teşkil eden eylemden genel hükümlere göre sorumlu olan ...'e karşı da dava açılabileceği anlaşılmakla, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 20/04/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...