Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/333 K.2025/304

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 16/11/2022 tarih ve 2021/299 E. - 2022/298 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı şirket ile davalı ... vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, "..." markası ile mutfak araç ve gereçleri sektöründe faaliyette bulunan müvekkilinin 2019/07502 numaralı "Temizlik Kovası ve Çalışma Mekanizması", 2020/13110 numaralı "Temizlik Kovasında Yenilik", 2021/009271 numaralı "Pratik Temizlik Kovası ve Çalışma Mekanizması" adlı patentler ile 2019/02802 ve 202/04930 numaralı "Temizlik Kovası" tasarımların sahibi olduğunu, hal böyle iken davalının "..." adı ile üreterek satışa çıkardığı ve mutfak eşyaları fuarında tanıtımını yaptığı temizlik kovası için 20/11/2020 tarihli ve 2020/08604-1 nolu tasarım başvurusunda bulunduğunu,

müvekkilinin bu tescil isteğine yönelik itirazının YİDK tarafından nihai olarak reddedildiğini, ürüne ait görseller, kutu üzerinde bulunan tanıtıcı sloganlar, ürünün niteliklerini belirten ibareler, fiziksel özellikler ile çalışma şeklinden davalının ayırt edici hiç bir özellik katmayıp doğrudan müvekkiline ait tasarımın aynısını ürettiğinin anlaşıldığını, Bakırköy 2. FSHHM 2021/187 D.

İş sayısı ile davalının üretip tanıtımını yaptığı bu ürünün müvekkili adına tescilli ürünün tasarımı ile birebir aynı ve halk nezdinde karıştırılabilir olduğu yönünde tespit yapıldığını, bu haliyle ürünün müvekkili tarafından daha önceden tescil edilen tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek derecede birebir aynı olduğunu ve müvekkilinin davalının haksız rekabet oluşturan bu davranışı sonucu ciddi şekilde itibar ve maddi kayba uğradığını ileri sürerek YİDK kararının iptaline ve davalının 2020/08604 başvuru nolu "mop temizlik kovası" tasarımının hükümsüz sayılmasına karar verilmesini talep

ve dava etmiştir.

Davalı kurum vekili, alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, dava konusu 2020/08604 nolu tasarımın, müvekkilinin faaliyette bulunduğu sürece tescil ettirmiş olduğu çok sayıda tasarım ve faydalı modelden biri olup sahip olduğu mop giriş sayısı, bu girişlerin eğiminin oval ve yuvarlak hatlara sahip oluşu, kanallarındaki delikler, girişlerindeki sıkma silindirleri, kapak kısmında bulunan ızgara şeklindeki tahliye kanallarının boyutu, üzerindeki delikler ve çıkıntılar, taşıma kulplarının boyutu, konumu, ince yapısı ve ergonomik formu, kova kısmında yer alan desenlerin sayısı, sıklığı ve eni,

kapağı kovaya tutturan klipslerin boyutu ve yerleşimi ile kapak kenarları itibariyle davacıya ait üründen ayrıştığını, bu ayırt edici hususların müvekkiline ait ürüne yenilik ve ayırt edicilik niteliği kattığını, davacı tarafından benzer olduğu ileri sürülen özelliklerin bu tür ürünlerde bulunmasının zorunlu olup hem davacıya ait üründe hem de müvekkiline ait üründe yer almasının ürünün niteliği gereği olduğunu, müvekkilinin bütün ürünlerde bulunması zorunlu olan bu unsurlarda sahip olduğu seçenek özgürlüğü kapsamında davacının ve piyasada bulunan diğer üreticilerin ürünlerinden ayırt ediciliği sağlayacak görsel farklılığa yer verdiğini,

ürünün sadece tasarım ve görünüm değil, teknik ve işlevsel olarak da, hem davacı şirkete ait üründen hem de piyasadaki diğer aynı amaçla üretilen ürünlerden farklı olup tekniğin bilinen durumunu aşan niteliğinin bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, tasarımların su haznesi, üst kapak bölümü, ikişer adet kulp ve alt tapalardan oluştuğu, tasarımlarda gövde biçimlendirilişleri ile gövdenin oransal yapılarının benzeştiği, gövde yan ve ön orta alt kısımlarda benzer noktada konumlandırılmış, benzer forma sahip tapaların mevcut olduğu, gövdenin üst kısmında kapağın geleceği kısmın benzer biçimlendirmeye sahip bulunduğu, kapağın alt gövdeye sabitlenmesi için çift taraflı, aynı noktalara konumlandırılmış kilitlerin iki tasarımda da benzer yapıda olduğu,

tasarımların kulp biçimlendirme mantıkları ve formlarının de benzeştiği, gövdede tapanın sağ ve sol yanında dikey çizgilerin iki tasarımda da mevcut olduğu, bu itibarla dava konusu tasarıma ana karakterini veren gövde, kapak, kapak boynu, kulp formları, bunların oransal ilişkilerinin benzerliği karşısında tespit edilmiş olan farkların detay seviyesinde kaldığı ve farklardan kaynaklı olarak dava konusu tasarımın mesnet tasarım karşısında yenilik kriterlerini taşıdığından bahsedilebilecek olsa bile,

bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edicilik kriterlerini taşımadığı gerekçeleriyle davanın kabulü ile 2021/T-775 sayılı YİDK kararının iptaline, dava konusu 2020 08604-1 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, başvuru konusu 2020 08604/1 sıra numaralı tasarım ile itiraza mesnet gösterilen 2019/02802/1, 2019/02802/2, 2019/02802/3, 2020/04930/1, 2020/04930/2, 2020/04930/3 sıra numaralı tasarımlar ve 2019/07052 sayılı patent tescilinde yer alan ürün görsellerinin genel izlenim itibariyle farklı olduğunu, başvuru konusu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici niteliğe sahip bulunduğunu, dolayısıyla YİDK kararı hukuka uygun olduğundan davanın reddinin gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, esas alınan bilirkişi raporundaki müvekkiline ait tasarımın ilgili kısmının yenilik kriteri taşıdığı fakat ayırt edicilik kriteri taşımadığı tespitine yönelik itirazları ile Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 21/626 E. sayılı dosyasındaki davacının dayanmış olduğu endüstriyel tasarımın taklit niteliğinde olduğu yönündeki uzman görüşünün dikkate alınmadığını, her iki tasarım incelendiğinde, üst kapakta yer alan "T" slot ile kapak üst sağ ve sol yanında yer alan mazgal form ve konumlandırmaların farklı olduğunun açıkça görüleceğini,

tasarımların kapak kısmının sağ ve sol tarafında mazgallar bulunmasının tasarım incelenmesinin değerlendirilmesinde dikkate alınamayacağını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarımla ilgili kurum kararlarının iptali, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, içerisinde tasarım konusunda uzman bilirkişilerin yer aldığı heyet tarafından düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, başvuruya konu tasarımın itiraza mesnet yapılan 2019/02802, 2020/04930 sayılı tasarımlarla karşılaştırılması sonucunda tasarıma ana karakterini veren gövde, kapak, kapak boynu, kulp formları, bunların oransal ilişkilerinin benzerliği karşısında tespit edilmiş olan farkların detay seviyesinde kaldığı,

farklardan kaynaklı olarak dava konusu tasarımın mesnet tasarım karşısında yenilik kriterlerini taşıdığından bahsedilebilecek olsa bile, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edicilik kriterlerini taşımadığı anlaşılmakla, davalı ... vekili ile davalı şirket vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/02/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...