Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/364 K.2025/661

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 23/06/2022 tarih ve 2020/96 E. - 2022/208 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 29/9/2019 tarihinde 2019/92700 numaralı başvuru ile 9., 41. ve 42. sınıflarda "....com" ibareli markanın tescili başvurusunda bulunduğunu, başvurunun kısmen reddine dair karara yönelik müvekkilinin itirazının YİDK tarafından nihai olarak reddedildiğini, başvuru markasının, özel tasarımlı logosu, kendine has tertip tarzı, yoğun kullanım, yatırım, reklam ve tanıtım faaliyetleri ile ayırt edici nitelik kazanan orijinal bir marka olduğunu ileri sürerek YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, "..." ibaresinin ortalama tüketicilerde "güvenlik testi" olarak algılanacağını, birçok araç, cihaz ve donanımın kullanıcılar, çevre bakımından güvenli olup olmadığının test edilmesine yönelik işlemleri ifade eden bu ibarenin, başvuru kapsamındaki tüm mal ve hizmetler için 6769 sayılı SMK 5/l-b anlamında ticari kaynak gösterme anlamında ayırt edici niteliğinin olmadığını ve 6769 sayılı SMK 5/t-(c) bendi kapsamında başvuru kapsamındaki mal ve hizmetler bakımından doğrudan tanımlayıcı nitelikte bir adlandırma olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava konusu marka başvurusunda yer alan 09., 41. ve 42. sınıf mal ve hizmetlerin esas itibariyle profesyonel iş dünyası, eğitim sektörü, kültür hizmetleri ve bilgisayar mimarisi sektörüne ilişkin mal ve hizmetler olduğu,

tüketicisinin görece bilinçli kişilerden oluştuğu, “....com” markasının esaslı unsurunu oluşturan “...' ibaresinin özellikle bilgisayar mimarisinin kullanıldığı birçok sektörde yazılım sistemlerinin kötü niyetli kullanımı sebebiyle oluşabilecek sorunların önceden tespiti amacıyla gerçekleştirilen testler ile teknolojik cihazların ve donanımların tüketiciler bakımından güvenli olup olmadığına ilişkin yapılan testleri ifade ettiği, dolayısıyla markanın tescilinin talep edildiği 9. sınıftaki bir kısım emtia ile 42. sınıftaki bir kısım hizmetler yönünden bu ibarenin tek başına sahip olduğu anlamdan öteye geçemediği,

meydana gelen kombinasyonun bütünsel anlamının muhafaza edildiği, bu nedenle başvuru markasının hitap ettiği ilgili tüketiciler tarafından “yazılım sektörü” veya “teknik cihaz, makine ve aletlerin güvenilirliği için yapılan testler” şeklinde algılanacağı, markada bulunan robotik kol şeklinin “güvenlik” ibaresini ve kötü yazılımlardan korunma anlamını çağrıştırdığı, anılan mal ve hizmetler yönünden ayırt edici olmadığı, buna karşılık 09. sınıftaki.

"Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları, Dekoratif mıknatıslar. Metronomlar.” ile 41. sınıftaki “Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare

hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet

sağlama hizmetleri dahil). Dergi, kitap, gazete v.b.gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler

(global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil). Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber

muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri." ve 42. sınıftak “Bu sınıfa dahil olup

mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam

amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri"nin “güvenlik testleri”ni ilk başta akla getirmeyeceği, bu mal ve hizmetler yönünden ayırt edici niteliğe sahip olduğu, gerekçeleriyle YİDK'nın 2019-M-11454 sayılı kararının 09. sınıftaki; Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları, Dekoratif mıknatıslar. Metronomlar.” ve 41. sınıftaki “Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare

hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet

sağlama hizmetleri dahil). Dergi, kitap, gazete v.b.gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler

(global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil). Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber

muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri." ile 42. sınıftaki “Bu sınıfa dahil olup

mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam

amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç).Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri” yönünden iptaline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, başvuru konusu ibarenin bir bütün olarak ihtiva ettiği anlam ve oluşturduğu direkt algı göz önüne alındığında söz konusu marka başvurusunun reddine konu mallar/hizmetler yönünden başta ayırt edicilik olmak üzere, markadan beklenen fonksiyonları yerine getirebilecek nitelikte olmadığını, ret kararına konu mallar/hizmetlerin özelliğini belirten tanımlayıcı nitelikte bir ibare olduğunu, yine başvuruya konu markanın, başvuru kapsamındaki malları/hizmetleri tanımladığını, bu hizmetler yönünden doğrudan doğruya ve hiçbir zihni çabaya gerek kalmadan tasviri bir anlam yarattığını,

markada yer alan bütün unsurlar birlikte değerlendirildiğinde, başvuruya konu markanın “....com” ibaresinin dava konusu başvurunun ret kapsamında bulunan tüm mal/hizmetler bakımından ticari kaynak belirtme ve ayırt etme vasfının bulunmadığını, marka algısı yaratır nitelikte olmadığını ve ibarenin esas olarak bu mal/hizmetlerin cinsini, çeşidini gösterir nitelikte olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka YİDK kararı iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden, davacının 2019/92700 sayılı "....com+şekil" ibareli marka başvurusunda bulunduğu, marka kapsamında 09, 41 ve 42. sınıf mal ve hizmetlerin yer aldığı, Markalar Dairesi Başkanlığınca SMK'nın 5/1-b ve c bentleri uyarınca başvurunun bir kısım mal ve hizmetler yönünden reddine karar verildiği, davacının bu karara karşı yaptığı itirazının da YİDK'ın 2019-M-11454 sayılı kararı ile reddedildiği, bahsi geçen YİDK kararının başvuru sahibi davacıya 21/1/2020 tarihinde tebliğ edildiği, iş bu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 16/3/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

6769 sayılı Kanun'un 5/1-b maddesinde, herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretlerin marka olarak tescil edilemeyecekleri düzenlenmiştir. Madde gerekçesinde de açıklandığı üzere bu hükme göre, sicilde gösterilebilir olmasına rağmen ilgili mal veya hizmetler için ayırt ediciliğe sahip olmayan, dolayısıyla tüketiciler tarafından marka olarak algılanmayacak işaretlerin, marka olarak tescil edilmeleri mümkün değildir.

Aynı Kanun'un 5/1-c maddesinde ise ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretlerin marka olamayacakları hüküm altına alınmıştır.

Bir işaretin anılan bu madde kapsamında değerlendirilebilmesi için, mal veya hizmetin karakteristik bir özelliğini hiçbir özel zihni çabaya mahal bırakmadan derhal düşündürmesi ve akla getirmesi gerekmektedir. Bir mal veya hizmeti doğrudan çağrıştırmayıp akla getirmeyen ancak imada bulunan kelimelerin tescilinin bu maddeye göre engellenmesi mümkün değildir.

Tüketici işareti gördüğünde kesin olarak mal veya hizmetin niteliğini tanımlayamıyor fakat olasılıkları zihninde birkaç seçeneğe kadar indirebiliyorsa o markanın tescili mümkündür.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/8510 Esas, 2018/1875 Karar ve 12/03/2018 Tarihli kararına konu uyuşmazlıkta, davacının "..." ibareli marka tescil başvurusunun davalı Kurum tarafından 556 sayılı KHK'nın 7/1-a ve c bentleri uyarınca reddine dair kararın iptaline yönelik açılan davanın, başvuruya konu ibarenin "akıllı elektronik kitap" anlamına geldiği, tüketici algısı bakımından elektronik kitap teknolojisinin yanında bu içeriğe interaktif özellikler katılarak elektronik kitap formunun akıllı teknolojiye uyarlandığı yönünde bir algı oluşacağı, markada geçen "..." kelimesinin ayırt edicilik katmaya yetmediği,

"akıllı e-kitap" şeklinde kullanımların bulunduğu, günlük hayat içerisinde oldukça yoğun kullanıldığı, bir teknolojiyi tanımladığı, marka algısı oluşturmayacağı, tür ve karakteristik özelliğini tanımlama yanında bu hizmetlerin asgari seviyede kaynağına işaret edebilecek ayırt edici bir işaret olmadığı, Kurumun daha önce benzer ibareleri tescilinin, aynı hatalı değerlendirmeyi sürdürmesini talep hakkını davacı dahil hiç kimseye vermeyeceği gerekçesiyle reddedildiği ve bu kararın Yargıtayca onandığı anlaşılmaktadır.

Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/3539 Esas, 2017/5347Karar ve 16/10/2017 tarihli kararına konu uyuşmazlıkta, "..." ibareli markanın tescili için yapılan başvurunun 9. Sınıftaki bir kısım emtia bakımından 556 sayılı KHK'nın 7/a ve 7/c maddeleri uyarınca reddedilmesi üzerine açılan davanın, başvuruya ve davaya konu işaretin “...” ibaresinden oluştuğu, “...” kelimesinin İngilizce de “zeka, akıl” anlamına, “...” ibaresinin ise “denge sağlayan kişi veya nesne” anlamına geldiği, işaretin tescili istenen mallar yönünden ayırt ediciliğinin bulunmadığı, doğrudan tanımlayıcılık taşıdığı, ibarenin bir kişinin tekeline verilemeyeceği, bu ifadenin birçok alandaki test cihazlarında yaygın olarak kullanıldığı gerekçesiyle reddine dair verilen kararın Yargıtayca onandığı görülmektedir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/8971 Esas, 2016/3907 Karar ve 11/04/2016 tarihli kararına konu uyuşmazlıkta, "...+şekil" ibareli marka tescil başvurusunun “Malların depolanması, paketlenmesi ve sandıklanması hizmetleri. Çöplerin depolanması ve taşınması hizmetleri, atıkların toplanması ve taşınması hizmetleri” yönünden 556 Sayılı KHK'nın 7/1-c maddesi uyarınca kısmen reddedilmesi üzerine mahkemece 556 Sayılı KHK'nın 7/1-a,c ve d bentleri uyarınca tescil engelinin bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın Yargıtayca onanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; dava konusu başvuru "..." şeklinin etrafına konumlandırılmış, daire içine yazılan "....com" ibaresinden oluşmaktadır.

Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, başvuru markasında yer alan robotik makine kolu “bilgisayar mimarisini” kalkan figürü de “koruyucu” olma işlevinin markada yer alan “güvenlik” ibaresini ve kötü yazılımlardan korunma anlamını çağrıştırmaktadır. "..." ibaresi ise bilgisayar mimarisinin kullanıldığı bir çok sektörde yazılım sistemlerinin kötü niyetli kullanımı sebebiyle oluşabilecek sorunların önceden tespiti amacıyla gerçekleştirilen testler ve genel olarak teknolojik araçlar, teknik cihaz ve aletlerin ve donanımların tüketiciler bakımından güvenli olup olmadığına ilişkin yapılan testleri ifade etmektedir.

Markada bulunan şekil unsurunun ayırt edicilik niteliği bulunmadığı ve markanın esaslı unsurunun "..." ibaresinden oluştuğu nazara alındığında bu ibarenin dava konusu başvurunun, tescili istenen mal ve hizmetlerin tüketicileri nezdinde işletmesel bir kökene işaret etmesinin mümkün olmadığı, belirli bir ticari kaynağa ait bir işaret olarak algılanmayacağı, diğer bir deyişle markanın asli fonksiyonu olan ayırt ediciliği sağlamayan bir ibare olduğu,

tüketicilerin bu ibareyi gerçek anlamıyla herhangi bir teknolojik aletin, cihazın veya bilgisayar donanımının kişilere ve çevreye olan etkisini ortaya koyacak test şeklinde algılayacakları, başvuruda yer verilen şekil unsurlarının da varılan sonucu etkilemeyeceği gözetildiğinde, dava konusu başvurunun SMK'nın 5/1-b ve 5/1-c maddesi uyarınca tescili mümkün olmadığından ilk derece mahkemesinin kararı yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla, yukarıda açıklanan nedenlerle dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış,HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden Dairemizce davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/03/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...