Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/635 K.2025/837

Hükümsüzlük

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 20/09/2021 Tarih ve 2020/163 Esas - 2021/267 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin çeşitli sınıflarda tescilli ve önceki tarihlerden beri kullanılan "..." ibareli markasının bulunduğunu, davalı Şirketin ise 2019/09567 sayılı "..." ibareli marka başvurusunu yaptığını, müvekkilince bu başvuruya yapılan itirazın davalı Kurum tarafından reddedildiğini, oysa davalı Şirket başvurusunun SMK'nın 5/1-c ve f maddesi hükümlerine aykırı olduğunu, davalı Şirketin, halk arasında iyi bir su olduğu yönünde intiba bulunan "..." ibaresini kullanmak suretiyle haksız yarar sağlamaya çalıştığını, her ne kadar "..." ibaresi, bir coğrafi işaret olduğundan kimsenin tekeline bırakılamayacaksa da davalı Şirketin, ...

Dağı’ndan çıkarmadığı bir suyu, üzerinde "..." etiketi ile piyasaya sürmesinin tüketicinin yanılmasına yol açacağını, emsal davalarda, 32. sınıfta yer alan ve su içermesi zorunlu olan tüm mallar yönünden ürünün kaynağının ... olmadığı halde ... ibaresinin kullanılmasının tüketiciyi yanıltacağının kabul edildiğini, davalı başvurusunun SMK'nın 5/1-a, b, d maddeleri uyarınca da reddinin gerektiğini, "..." ibaresinin, özellikle su ve içeriğinde su bulunan ürünler için tek başına tescil edilemeyeceğini, davalı şirket başvurusunun kötü niyetli olduğunu,

müvekkilinin markaları tanınmış olduğundan dava konusu başvurunun SMK'nın 6/4 ve 6/5 maddeleri uyarınca da tescil edilemeyeceği gibi, dava konusu başvurunun müvekkili markası ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olup bu benzerlik markaların karıştırılmasına yol açacağından SMK'nın 5/1-ç ve 6/1 maddesi koşullarının somut olayda gerçekleştiğini ve davalı başvurusunun aynı zamanda SMK'nın 6/3 ve 6/6 maddeleri uyarınca da reddinin gerektiğini ileri sürerek, YİDK'in 2020-M-2650 sayılı kararının iptaline, dava konusu markanın tescil edilmesi halinde hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davaya konu markadaki "..." ibaresinin tanımlayıcı, yanıltıcı veya ilgili mallar bakımından ticaret alanında herkes tarafından kullanılan bir ibare olmadığı için yeterli bir ayırt edicilik sağladığını markalar arasında ortak unsuru oluşturan "..." ibaresinin ... Dağından çıkan kaynak suyunu ifade ettiğini, bu nedenle bu ibarenin marka kapsamında bulunan mallar bakımından ayırt ediciliğinin bulunmadığını, dolayısı ile markalar arasındaki benzerliğin ortalama tüketicide görsel, işitsel ve kavramsal algı bakımından iltibasa neden olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "..." ibaresinin ayırt ediciliğe ve marka vasfına sahip olup mutlak red sebebinin gerçekleşmediği, "... " ibareli marka başvurusu ile davacının "... ... su şekil+şekil" ibareli tescilli markası arasında ortalama tüketici kesimi nazarında görsel , sesçil ve anlamsal benzerlik oluşmadığı,

işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin yargılama konusu mallar yönünden ayırdığı satın alma süresi içinde, davalının başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacının mesnet markasından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, her iki markada yanılgı yaşamayacağı,

taraf markaları arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar algısı da oluşmadığından iltibasın mevcut olmadığı, davacı tarafın önceye dayalı kullanım - gerçek hak sahipliği, markalarının tanınmışlığı, ticaret unvanı ve diğer fikri - sınai hak iddiası ile dava konusu markanın kötüniyetli olarak başvurusu yapıldığının kanıtlanmadığı,

ancak başvuru markasının 32. sınıftaki su ile doğrudan ilgili olan "maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar." malları yönünden bu ibarenin markasal şekilde kullanılacak olmasından dolayı SMK 5/1-f maddesine göre Halkı yanıltabileceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 2020-M-2650 sayılı YİDK kararının dava konusu edilen 2019/09567 sayılı markanın kapsamında yer alan 32/02 sınıfında yer alan "maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar." yönünden iptaline, dava konusu markanın bu mallar yönünden hükümsüzlüğüne ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu markanın, 32. Sınıfta sayılan "Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri." emtiaları yönünden de tescil engeli taşıdığını, zira bu ürünlerin su içermesi nedeniyle ortalama tüketicilerin ... dağı coğrafi yerinden kaynaklı su içeren bir ürün olduğu yanılgısına kapılabileceğini, davalı şirketin ...

Dağı'ndan su çıkarma yetkisi bulunup bulunmadığı araştırılmadan halk arasında iyi bir su olduğu yönünde olumlu bir intiba bulunan “...” ifadesi kullanılmak suretiyle tescil edilmek istenen emtiaların içine katılan/katılabilecek suyun ... Dağı’ndan çıkan bir su olduğu konusunda haksız bir intiba yaratmayı amaçlayan davalının bu niyetinin korunamayacağını, davalının “...” ibaresini kullanarak açık ve net bir şekilde tüketici nezdinde ...

Dağı'nın bilinirliğinden faydalanmayı amaçladığını, dolayısı ile markanın SMK 5/1-f hükmü gereğince tamamen reddi gerektiğini, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın tamamıyla kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf dava dilekçesinde, mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunun dosya içerisinde yer alan Aydın İl Sağlık Müdürlüğü yazısına dayandığını, bu kararın YİDK tarafından karar verildiği tarihte mevcut olmadığını, müvekkili kurumun resen araştırma yetkisi ve yükümlülüğü bulunmadığından dosya içerisinde mevcut deliller uyarınca verilen kararın hukuka uygun olduğunu ve sonradan yargılama aşamasında sunulan belge gerekçe gösterilerek Kurum kararının hukuka aykırılığı yönünden tespitte bulunulmasının mümkün olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karara verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

1-Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, 6769 sayılı SMK'nın 5/1-f maddesinde, "Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak markaların," mutlak tescil engelleri arasında kabul edildiği,

anılan madde uyarınca başvuru aşamasında dahi, ürünlerin coğrafi kaynağı, üretim yeri, niteliği ve kalitesi yönünden halkı yanıltabilecek nitelikte olan marka başvurularının reddinin gerektiği, ... suyunun, Aydın İli Bozdoğan İlçesi'nin sınırları içinde bulunan ...

Dağı'ndan çıkan memba suyunun adı bulunduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 8/7/2019 tarih, 2018/2795 Esas, 2019/5044 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere başvuru kapsamında yer alan 32. sınıftaki "maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar." malları yer almasına rağmen davalı Şirketin "..." bölgesi suyu ile anılan malların üretimi veya bu nitelikteki malların pazarlanması konusunda bir faaliyet izninin bulunduğunu ispat edemediği,

dolayısıyla sayılan mallar yönünden dava konusu başvurunun, coğrafi kaynak konusunda yanıltıcı nitelik taşıdığı anlaşılmakla, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; yukarıda anılan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin kararından anlaşılacağı üzere, "Biralar, bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz)" mallarının niteliği itibariyle içerisine su katılabilecek emtialardan olmaları nedeniyle, bu mallar üzerinde "..." ibaresinin kullanılabilmesi için kullanımın yanıltıcı nitelikte olmaması gerekir.

Somut uyuşmazlık yönünden, mahkemece dava konusu markanın kapsamında bulunan "maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar." yönünden tescil engelinin varlığı kabul edilmiş ve bunların dışında kalan "Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri" malları açısından bu malların ...

Dağı'nda var olduğu anlaşılan su ile bir ilgisi bulunmadığından SMK'nın 5/1. maddesinin (f) fıkrasının uygulanmayacağı yönünde karar verilmiş ise de, anılan mallar da su kullanılmak suretiyle üretildiğinden, "..." ibaresinin anılan bu emtialar için kullanılması SMK'nın 5/1-f maddesi anlamında yanıltıcı olabilecek niteliktedir. Aydın İl Sağlık Müdürlüğü'nün 7/1/2021 tarihli yazısına göre davalı şirketin Aydın ili genelinde ve özellikle ...

Dağı'ndan çıkarılan herhangi bir kaynakla ilgili tesis ve üretim için izin talebinin bulunmadığı da nazara alındığında başvuru kapsamında yer alan 32. sınıftaki bu mallar yönünden de dava konusu başvurunun yanıltıcı nitelik taşıdığının ve 6769 sayılı SMK'nın 5/1-f maddesi uyarınca tescil engelinin bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

HMK.'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusu açıklanan nedenlerle yerinde bulunmuş, anılan hüküm uyarınca ilk derece mahkemesi kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/04/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.