Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/219 K.2024/264

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 05/02/2021 tarih ve 2019/195 E. - 2021/61 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ile davalı ... vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin 2008 yılında kurulduğunu, alkolsüz içecek üretimi ve satışı alanında faaliyet gösterdiğini, 2019/ 00950 sayı ile işlem gören “ambalaj deseni” başlıklı tasarımın tescil başvurusuna yenilik ve ayırt edicilik kriteri taşımadığı yönünde itiraz yapıldığını, itirazın davalı ...

Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun kararıyla nihai olarak reddedildiğini, oysa başvurunun müvekkilinin tescilli tasarım ve markalarıyla ayırt edilmeyecek derecede benzer olduğunu, davaya konu olan tasarımın aynı zamanda müvekkilinin itirazı üzerine reddedilen 2019/ 00913 sayılı tasarım ile de ayniyet derecesinde benzer olduğunu, 2019/00950 sayılı tasarımın yenilik kriterine haiz olmadığından tescile konu edilemeyeceğini ileri sürerek, YİDK’nın 2019/T-570sayılı kararının ve 2019 00950 nolu tasarım tescilinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı şahıs vekili, taraf tasarımlarının benzer olmadığını, davaya konu ambalajda gündoğumunu gösteren fotoğraf bulunduğunu, davacı yanın itiraza dayanak tasarımlarında ise alev şeklinde desenlerin yer almakta olduğunu, ambalajlar üzerindeki markaların farklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, taraf tasarımları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; tasarımlar arasında benzer olarak nitelendirilebilecek unsurların, siyah fon üzerinde kompoze edilmiş olmaları ve yine dava konusu tasarımda kullanılan “...” ibaresinin tipografisi ile davacı yanın önceki tarihli tasarım ve markalarındaki “... ...” ibaresinin tipografisindeki ortaklık olduğu,

bununla birlikte siyah renk tabanlı ambalajın, seçenek özgürlüğü kapsamında tek başına kimsenin tekeline bırakılmasının mümkün olamayacağı, yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinde ambalaj üzerindeki sair görsel unsurlar bakımından bir karşılaştırma yapılması gerektiği, taraf tasarımlarında siyah zemin üzerine kullanılan şekiller, kırmızı-sarı degrade ton değerlerinde olmakla birlikte bu şekil elemanların zeminde yerleşimlerinin birbirinden farklı olduğu, öte yandan, dava konusu tasarımların kullandıkları hayvan görsellerinin niteliği açısından da farklılık gösterdiği,

2019/00950 sayılı tasarımda gerçeğe yakın illüstratif bir anlatım varken 2017/04048-1 numaralı tasarımda soyutlanmış hayvan figürünün markanın amblemi halini aldığı, tasarım bütünlüğünü etkileyen grafik unsurlar bakımından taraf tasarımları arasında, tasarım hukuku anlamında, yenilik ve ayırt edicilik kriterini ortadan kaldırır mahiyette herhangi bir benzerlik bulunmadığı, dava dışı 3. kişiye ait 2019/00913 sayılı tasarım görselinin, davacı yanın önceki tarihli tasarımlarına konu ambalajlar ile bütünsel mizanpaj bakımından daha yüksek bir benzerlik taşımakla birlikte dava konusu tasarım açısından aynı benzerliği taşımadığı,

bilirkişi heyetinin benzer nitelikteki önceki tarihlerde kamuya sunulmuş dokümanları incelediği, yapılan araştırmalarda dava konusu tasarımda kullanılan görselin "..." isimli 2019 yapımı bir film için hazırlanan bir illustrasyon olduğu tespit edilmiş ve tablo olarak satışa konu edildiği görülmüş ise de ilgili çizimin hangi tarihte kamuya sunulduğuna yönelik bir bilgi edinilemediği, dolayısıyla anılan görselin yenilik değerlendirmesinde dikkate alınmasının mümkün olamadığı,

bunun dışında ise erişime açık veritabanları üzerinde, dava konusu tasarımın yeniliğini veya ayırt ediciliğini ortadan kaldırabilecek mahiyette ve tarihleri sarih görseller tespit edilemediği, belirtilen nedenlerle dava konusu tasarımın mutlak anlamda yeni olmadığının tespit edilemediği, bununla birlikte davacı yanın, hükümsüzlük talebini de içerir dava dilekçesindeki iddiaları bakımından ayrıca dava konusu tasarımda, davacı adına tescilli ambalaj markalarına (2014/39341 ve 2014/104001 sayılı markalar) da dayandığı,

SMK'nın 77/2. maddesi uyarınca tasarım görsel anlatımı içerisinde başkasına ait bir marka, (yahut başkasına ait bir tasarımın veyahut da tescilli başka bir sınaî hakkın) bulunması, başka bir ifadeyle bir fikri mülkiyet hakkının izinsiz kullanımı gibi bir nedenle tasarımın kısmen ya da tamamen iptalinin mümkün olduğu, davalıya ait tasarımdaki “...” yazısının iki kelimenin konumlandırılışı, yazı karakteri ve stili açılarından davacı markalarındaki “... ...” yazısına ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu,

bu durumun davalının kendisine ait tasarımın sınırlarını aşan ve davacı ambalaj markalarının sınırlarına müdahale eden bir sonuç ortaya koyacağı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımı olarak değerlendirilebileceği, bununla birlikte anılan ibare dışında kalan kısmın tasarımsal açıdan korunabilir niteliğini sürdüreceği, kötüniyet iddiasının yerinde bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile.

YİDK kararının iptali isteminin reddine, dava konusu tasarımın hükümsüzlüğü isteminin kısmen kabulü ile. 2019/00950 sayılı tasarım üzerinde yer alan "..." ibaresinin 6769 sayılı SMK'nın 77/2. maddesi hükmü uyarınca kısmen hükümsüz kılınmasına ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde, seçenek özgürlüğünün geniş olmasına rağmen müvekkilinin tasarımlarıyla aynı renk tasarımın oluşturulmasının kötüniyetli olduğunu, başvurunun yeni ve ayırt edici olmadığını, başvurunun itirazları üzerine reddedilen 2019/00913 sayılı tasarımla da benzer olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı şahıs vekili, davaya konu tasarımın yeni ve ayırt edici olduğunu, tarafların sadece "..." ibaresini ortak olarak kullandığını, "..." ve "..." kelimelerinin de aynı anlama gelmediğini ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK tasarım kararı iptali ve tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosya kapsamında iki kez içerisinde tasarım konusunda uzman bilirkişilerin yer aldığı heyetten rapor alındığı, her iki raporda dadava konusu ambalaj tasarımının davacının itiraza mesnet tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olduğu sonucuna ulaşıldığı, zira taraf tasarımlarında kullanılan hayvan görsellerinin farklı olduğu, davacı tasarımlarında soyutlanmış pars figürü bulunmakta iken davalının tasarımınında gerçeğe yakın aslan figürüne yer verildiği,

ayrıca tasarımlarda siyah zemin üzerinde kullanılan şekillerin de birbirinden farklı olduğu, tasarımlar arasında kimsenin tekeline bırakılamayacak siyah zemin dışında benzerlik bulunmadığı, bununla birlikte davaya konu tasarım üzerinde kullanılan "..." ibaresinin yazım biçimi davacının "... ..." ibareli markasındaki yazım biçimine ayırt edilemeyecek derecede benzemesinin davacının fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı mahiyetinde olduğu,

davacının marka hakkını ihlal ettiği, SMK'nın 77/2. maddesi uyarınca bu kısmın çıkarılması halinde kalan kısmın koruma şartlarını sağlayacağı ve tasarım kimliğinin muhafaza edileceği, öte yandan başvurunun davacının itirazı üzerine reddedilen 2019/00913 sayılı tasarımla benzer olmadığı anlaşılmakla, davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 10/03/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...