Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/2463 K.2025/2456

Taraflar arasında görülen davada Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 22/12/2022 tarih ve 2018/521 E. - 2022/1024 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin şehirlerarası yolcu taşıma işletmeciliği alanında faaliyet gösterdiğini, davalının müvekkili firmanın biletlerini belli komisyon karşılığı ... şubesinden yolculara sattığını ve satış bedelinin bir kısmını müvekkili adına kayıtlı bulunan pos cihazından, bır kısmını ise nakit ve/veya başka pos cihazlarından tahsil ettiğini, davalı tarafın yapmış olduğu bu iş karşılığı %10 oranında komisyon bedeli aldığını, ayrıca davacı, davalıya ait yazıhanede kiracı olduğundan davalının 2018 yılı için 3000 TL, 2017 öncesi için 2500,00 TL aylık kirayı tahsil ettiği bu bedellerden aldığını, müvekkilinin,

davalı tarafından yapılan satışlar ile postan tahsil edilen rakamları kontrol ettiğinde davalı tarafın uhdesinde para kaldığını ve bu rakamları ödemediğini tespit ettiğini, müvekkilinin geriye dönük olarak 2015-2016-2017 ve 2018 yılının ilk 4 ayı incelendiğinde davalı tarafından müvekkiline eksik ödeme yaptığının ortaya çıkacağını, davalının müvekkili adına ve namına tahsil ettiği söz konusu yolcu biletlerinden üzerinde kalanı iade etmekle yükümlü olduğunu ileri sürerek,

fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 50.000 TLnin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili ile davacı arasında acentelik ilişkisi kurulduğunu, taşımacılığı yapılan her müşteriye taşıma sözleşmesi mahiyetinde, yönetmelik hükümlerinde belirlenen esaslar dahilinde bilet kesildiğini, davacının her bir ay için ... bilgisayar ağını abonelerine verdiğini, her bir acentenin bu sisteme bağlantı kurarak bilet satışı yaptığını, bu programa girilmeden bilet satışının tamamlanmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin "..." kodlu acente olduğunu, davacının üç yıl öncesinden ödenmemiş bilet olduğu iddiasının gayriciddi olduğunu, üç yıllık bilet bedelini tahsil etmediği halde davalıya satış izni verip bilgisayar sistemini açık tutmasının mümkün olmadığını, taraflar arasında vekalet sözleşmesinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, 11/01/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, sahipleri lehine delil olduğu, dava tarihi itibari ile tarafların birbirinden alacaklı ya da borçlu olmadığı, davacının bilet işlemleri için kullanmış olduğu ... isimli yazılım programının hali hazırda aktif olarak kullanılmadığı, ... isimli otobüs yazılımları yapan firmanın faaliyetini bitirmesinden kaynaklı yazılım program değişikliğine gidildiğinin beyan edildiği, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi hükmü uyarınca;

kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlü olduğu, gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükünün, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşeceği, öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerektiği gerekçesiyle, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, bilirkişi raporuna itirazlarının somut ve gerekçeli şekilde değerlendirilmediğini, ... isimli firmadan bilgisayar ortamında yapılan bilet satış işlemlerine ait kayıtların getirtilmediğini, her ne kadar anılan yazılım firması halihazırda faaliyetlerini sonlandırmışsa da söz konusu kayıtların müvekkilinin serverinde de bulunduğunu, bu kayıtların bilirkişilerce incelenmediğini, ticari defterlerinin nakit ya da müvekkiline ait olan dışındaki pos cihazları ile yapılan satış kayıtlarını içermesinin mümkün olmadığını,

müvekkili adına kayıtlı pos cihazı dışındaki cihazlarla ve nakit satılan biletlerin tespitinin ancak bilet satışının sağlandığı elektronik ağın incelenmesi ile mümkün olabileceğini, bu husustaki itiraz ve ek bilirkişi raporu taleplerinin mahkemece değerlendirilmediğini, ilgili pos kayıtlarının temini için ...

Bankası'na yazılan müzekkereye eksik cevap verildiği halde eksik kayıtlar temin edilmeden karar verildiğini, hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında anılan eksikliklerin giderilmesinin gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının, şehirlerarası yolcu taşıma işletmeciliği yapan davacı firmanın biletlerini komisyon karşılığı ... isimli yazılım programı üzerinden yolculara sattığı, davacı tarafından, davalının eksik ödeme yaptığı iddiasıyla işbu dava açılmış ise de, tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, usulüne uygun tutulan delil niteliğini haiz ticari defterlerine göre tarafların birbirlerinden alacak/borç kayıtlarının bulunmadığı,

mahkemece yapılan araştırmalara ve davacının bildirdiği tüm adreslere yazılan müzekkerelere rağmen ilgili firmanın faaliyetlerini sonlandırması nedeniyle yazılım programı üzerinde bilirkişi incelemesi yapılamadığı, yine 14/10/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda da davacının bilgisayar kayıtlarının incelenmek üzere kendilerine tevdi edilmediğinin bildirildiği, öte yandan celp edilen banka kayıtlarının davacının iddialarını ispata yeterli olmadığı,

sonuçta mahkemece ispat yükü üzerinde bulunan davacının, iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2026

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...