Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/356 K.2026/553

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 02/11/2023 Tarih ve 2022/538 Esas - 2023/343 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin "..." esas ve baskın unsurlu markaların sahibi olduğunu, bu markaları mesnet göstererek, davalı şahsın 2021/04869 sayılı ve "..." ibareli marka başvurusuna yaptıkları itirazın diğer davalı ...

YİDK'nın 2022-M-16939 sayılı karraıyla nihai olarak reddedildiğini, oysa taraf markalarının ve kapsamındaki emtianın benzer olduğunu, dava konusu markanın iltibasa sebebiyet vereceğini, diğer yandan müvekkilinin markalarının tanınmış olduğunu, çekişmeli 29, 30 ve 35. sınıf mal ve hizmetlerin tüketicilerinin dikkat seviyesinin yüksek olmadığını, dava dışı "... ...", "... ..." ibareli markalara yaptıkları itirazlarının kabul edildiğini, karıştırılma tehlikesinin varlığının yeterli olduğunu, dava konusu markanın SMK'nın 6/5. maddesindeki koşulların oluşmasına sebebiyet vereceğini,

başvurunu kötüniyetli olarak yapıldığını ve haksız rekabete sebebiyet vereceğini ileri sürerek, davalı ... YİDK kararının iptalini ve diğer davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı Şirket vekili, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunmadığını, başvurunun müvekkili şirketin kurucusunun ad ve soyadından oluştuğunu, müvekkilinin bu ibareyi 2010 yılından beri ticaret unvanı olarak da kullandığını, iltibas değerlendirmesinin bütüncül olarak yapılması gerektiğini, mesnet markadaki "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin de zayıf olduğunu, tanınmışlık ve kötüniyet iddialarının da yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davaya konu marka başvurusu kapsamında bulunan 29. ve 30. sınıfın tamamı ile 35. sınıfta yer alan 29 ve 30. sınıf malların satışı hizmetleri ve 43. sınıf "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri." yönünden SMK'nın 6/1. maddesinde sayılan emtiaların aynı, benzer/ilişkili olması şartının sağlandığı, davaya konu marka başvurusunda ön plana çıkan unsurun "... ... çiğköfte" ibaresi ve çerçeve şeklindeki figürlerinden oluşan kompozisyon olması sebebiyle taraf markalarının görsel olarak benzerlik taşımadığı,

taraf markalarında ortak bulunan ve davacının benzerlik iddiasının temelini oluşturan "..." ibaresinin hemen her sınıf mal ve hizmetler bakımından niteleme sıfatı şeklinde kullanıldığı; taraf markalarında bu ibarenin aynı anlama gelecek şekilde kullanıldığı sonucuna varılamadığından, yine bu ibarenin davalı markasında unvan ve yetkili isminden kullanıldığı da dikkate alındığında, taraf markalarının kavramsal olarak benzer olmadıkları kanaatine varıldığı; markaların düşük dereceli sesçil benzerlik taşıdığı; markaların bütünsel olarak benzer olmadıkları.

SMK’nın 6/1. maddesi kapsamında iltibas ihtimali bulunmadığı; dosya içeriği itibari ile 6769 sayılı SMK’nın 6/5 maddesinde yer alan koşullar oluşmadığı gibi taraf markaları arasında 6769 sayılı SMK’nın 6/1 maddesi anlamında karıştırılma tehlikesi olmadığı ve dolayısıyla tanınmışlığın bu duruma bir etkisinin olmayacağı, davalı şirketin kötüniyetli olmadığı, markalar benzer görülmediğinden dava konusu marka başvurusunun haksız rekabet niteliğinde olmadığı, hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, taraf marka işaretleri ile kapsadıkları malların aynı ya da benzer olduğunu, dava konusu markanın müvekkilinin markalarının serisi olarak algılanacağını, müvekkilinin markasının dava konusu markanın başında aynen yer aldığını, benzer başvuruların reddedildiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK marka kararının iptali ile marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden, davalı şirketin, "... ... çiğköfte" ibaresinin,29, 30, 35 ve 43. sınıf mal ve hizmetlerde tescili için diğer davalı Kuruma başvurduğu, davacının "..." ibareli markalarına dayalı olarak, iltibas, diğer fikri haklar, kötüniyet ve haksız rekabet iddiasıyla başvuruya itiraz ettiği, davacının itirazının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddine karar verildiği, davacının bu karara karşı yaptığı itirazının da, YİDK'nın 2022-M-16939 sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın davacıya 13.12.2022 tarihinde tebliğ edildiği ve işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 29.12.2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesinin kabulü ve istinaf itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas bulunup bulunmadığı noktasındadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1 maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, davacının itirazına mesnet markaları 29, 30 ve 35. sınıf mal ve hizmetlerde tescilli olup, dava konusu başvuru kapsamındaki 29 ve 30. sınıf mallar, 29 ve 30. sınıf malların 35. sınıfta satışı hizmetleri ve 43. sınıf "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" bakımından emtia benzerliği şartı gerçekleşmiştir.

Taraf marka işaretlerinin değerlendirmesine gelince; davacının mesnet markaları "..." esas unsurludur. Dava konusu marka ise, kırmızı bir çerçevenin içerisinde yine kırmızı büyük harflerle "...", onun altında siyah büyük harflerle "..." ve bu ibarelerinde de altında daha küçük puntolarla ve küçük harflerle yazılmış "çiğköfte" ibaresinden oluşmaktadır.

Bu hale göre, dava konusu markada kırmızı harflerle yazılmış "..." ibaresinin öne çıktığı, bu durumun markalar arasında görsel ve işitsel benzerliğe sebep olduğu, ayrıca taraf markaları arasında anlamsal farklılık da bulunmadığı, başvuruyu gören tüketicilerin bunu davacının mesnet markalarının yeni bir versiyonu gibi algılayabileceği, dava konusu marka ile davacının mesnet markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimalinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Nitekim, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24.10.2024 tarih ve 2023/5425 E.-2024/7568 K. sayılı kararı ile "..." ibareli marka, "..." esas unsurlu markalarla benzer bulunmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Bu itibarla, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında iltibas bulunması nedeniyle, ilk derece mahkemesince, emtia benzerliğinin gerçekleştiği mal ve hizmetler yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 18/03/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.