Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/371 K.2026/549

Taraflar arasında görülen davada Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 16/10/2023 tarih ve 2021/142 E. - 2023/662 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında kiralık kayonet sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre davalının ... plakalı aracı ile müvekkili tarafından dağıtılan ve toplatılan her türlü emtiayı zimmetine alarak belirtilen adresleri götürmeyi ve getirmeyi taahhüt ettiğini, 09/09/2020 tarihinde sözleşme konusu araç, tahsis edilen şoförle dağıtıma çıktığında meydana gelen kaza neticesinde araçta bulunan müvekkili şirketin sigortalı çalışanı olan kuryenin araçtan düşerek vefat ettiğini, çalışanın ailesine müvekkili tarafından maddi ve manevi tazminat olarak 53.000,00-TL ödeme yapıldığını, kazada davalının kusurlu olduğunu ileri sürerek, şimdilik 100.00-TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 53.000,00-TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, husumet, hak düşürücü süre ve derdestlik itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin kaza yapan aracı davacıya kiraladığını, davacının da aracı kendi hesabına işlettiğini, aracın 7/24 davacı işyerinde durduğunu, müvekkilinin işleten sıfatını haiz olmadığını, kusur oranlarının belli olmadığını, kaza sırasında müteveffanın emniyet kemerinin takılı olmadığını, kazaya seyir halindeyken aracın tekerleğinin çıkması sebebiyet vermiş olup, bunun umulmadık bir hal olduğunu, aracın periyodik bakımlarının düzenli olarak yapıldığını, ödeme belgesi bulunmadığını, talep edilen tutarın da fahiş olduğunu, savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalının davacı şirketin SGK'lı çalışanı olmadığı; taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alındığında davalının mesafe ve taşınan ürünlerin ağırlığına bağlı ücret almak koşulu ile davacının topladığı ya da dağıtımını yaptığı ürünlerin taşınmasını üstlendiği için araç işletenin davacı şirket olmadığı, davalı sıfatının davalı gerçek kişiye ait olduğu; taraflar arasındaki sözleşmenin "taşıma" işini kapsadığı, taşımaya ilişkin hükümler TTK'da yer aldığı için uyuşmazlık bakımından Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu;

davacı şirketin taşıma işi sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu kendi çalışanı ölmüş olup, ölenin hak sahiplerine yaptığı ödemeyi sözleşmenin 3. maddesi uyarınca davalı kamyoncudan talep etmesinin mümkün olduğu.

Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/38 esas sayılı dosyasında açılan manevi tazminat davasının ret ile sonuçlandığı ve kesinleştiği, bu hali ile derdestlikten söz edilemeyeceği, zamanaşımı ya da hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı; davacı tarafından yapılan maddi tazminat ödemesinin denetlenebilmesi için rapor alındığı, ölenin yaşı ve elde ettiği gelir esas alındığında ölenin hak sahiplerinin talep edebilecekleri destekten yoksun kalma zararının 436.927,97-TL olduğu; ceza yargılaması sırasında düzenlenen raporda teker kopmasının mekanik sorun olduğu, kamyoncunun kusuru bulunmadığı belirtilip beraat kararı verilmiş ise de;

davalının işleteni olduğu kamyonet ile ilgili bakım ve tamir yükümlülüğü davalıya ait olduğu için cezai açıdan sorumlu olmasa dahi aracın bakımını yaptırması gerektiği için aracın işletilmesinden kaynaklanan hukuki sorumluluğunun devam ettiği, aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilerin somut olayda olduğu gibi davacının ölen ...'un hak sahiplerine yaptığı ödemeden davalının kusursuz sorumluluk ilkesi gereği sorumlu olduğu;

davacının hak sahiplerine ödeme yaptığı ... olay sırasında emniyet kemeri olmaksızın yolculuk yaptığı için zararın artmasına neden olduğu için toplam tazminat miktarı olan 436.927,97-TL'den %20 oranında indirim yapılsa dahi 349.542,38-TL tazminat talep etme hakkı bulunduğu mahkememizce hesaplanmış, davacı ödemesinden ayrıca indirim yapılmamış, bu miktarın davacı ödemesinden daha az olduğu, üç hak sahibine yapılan toplam 33.000,00-TL manevi tazminatın makul olduğu,

bu nedenle hem maddi hem de manevi tazminata ilişkin davacı ödemelerinin sözleşmenin 6. maddesi uyarınca davalıdan tahsilinin gerektiği, daha önce temerrüt gerçekleşmediği için dava dilekçesindeki 1.000,00-TL için dava tarihinden ihbarın ıslah işlemine konu 52.000,00-TL için ise ıslah tarihinden itibaren taleple bağlı kalınarak yasal faiz uygulanması gerektiğinin kabul edildiği gerekçesiyle, 53.000,00-TL'nin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, davacı alacağının 1.000,00-TL'sine 04/03/2021 dava tarihinden itibaren, 52.000,00-TL'sine 19/06/2023 ıslah tarihinden itibaren değişen oranlı yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkiline kusur ve sorumluluk yüklenemeyeceğini, ceza dosyasında müvekkilinin delil sunamadığını, denetimden geçmemiş dayanaksız bir karara göre müvekkilinin sorumlu tutulduğunu, kaza sırasında müteveffanın emniyet kemerinin takılı olmadığını, müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığını, ıslah edilen tutarın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu kazanın, davalının davacıya kiraladığı aracın tekerleğinin araç seyir halinde iken yerinden çıkması sonucu gerçekleştiği, taraflar arasında sözleşmede hizmete davet edilen aracın belirlenen gün 1 saat içinde şirket adresinde hazır bulunmak zorunda olduğu gibi hükümler dikkate alındığında, davalının halen aracın işleteni olduğu sonucuna ulaşıldığı,

aracının bakım ve onarımını yapmayan davalının, meydana gelen kaza neticesinde davacının ödediği 53.000,00-TL tutarındaki maddi ve manevi tazminattan sorumlu olduğu, kaza esnasında aracı kullanan sürücünün kusurunun bulunmadığına ilişkin ceza mahkemesi kararının istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği; bu hale göre kazada kusurun tamamın davalıya ait olduğu, öte yandan ölenin yakınlarının talep edebileceği maddi tazminatın 436.927,97-TL olarak hesaplandığı,

kaza sırasında müteveffanın emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle, ödenmesi gereken bu tutardan indirim yapılsa da, davacı tarafça ölenin ailesine ödenen 33.000,00-TL maddi tazminatın bu tutarın altında kaldığı, taraflara sırasında sözleşme bulunup, TTK'nın 855/1. maddesi uyarınca da somut uyuşmazlığa 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağı, davalı tarafın zamanaşımı def7inin de yerinde olmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 15/03/2026

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...