Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/639 K.2026/156

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 27/12/2023 tarih ve 2020/44 E. - 2023/516 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ile davalı ... Ahşap Nalburiye Mob. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, uzun yıllardan beri mobilya sektöründe faaliyet gösteren müvekkilinin 2014/08736 sayılı "Berjer" tasarımının sahibi olup bu tasarımın davalılardan ... Mobilya Ltd. Şti. tarafından "...

Berjer" adı altında şirketin Beylikdüzü şubesinde satıldığına dair duyum alınması üzerine, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/561 sayılı D.İş dosyası ile iş yerinde delil tespiti yapıldığını, bu delil tespiti sırasında iş yerinde mevcudiyeti tespit edilen tasarıma tecavüz oluşturan ürünün üretiminin diğer davalı ... Ahşap Nalburiye Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiğinin öğrenildiğini, ayrıca ...

Ahşap Nalburiye Ltd Şti. ye ait internet sitesindeki görsellerden anılan berjerin "... Koltuk Takımı" içinde satışa sunulduğunun anlaşıldığını, davalı iki şirket ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alınamadığını, öte yandan arabuluculuk görüşmeleri sırasında davalı ...

Ahşap Nalburiye Ltd Şti.'in anılan tasarım ürününü 2019/02595 sayısı ile adına tescil ettirdiğinin anlaşıldığını, bu tescile yönelik hükümsüzlük davasının Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/42 E. Sayılı dosyasında halen derdest olduğunu, Bakırköy 1. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/561 sayılı D.İş dosyasında ürünlerin benzerliğinin bilirkişi raporu ile saptandığını,

davalıların müvekkiline ait tasarımı üretmesi ve piyasaya sürmesinin 6769 sayılı Kanun uyarınca tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiğini ve davalılar bu eylemleri nedeniyle maddi kazanç sağlarken müvekkilinin anılan eylemlerden maddi ve manevi kayba uğradığını ileri sürerek, maddi tazminat miktarının davalıların elde ettiği net kazanç üzerinden belirlenmesi ve 25.000,00TL manevi tazminat ile 1.000,00-TL maddi tazminatın yapmış olduğu satışlarla sınırlı olarak davalı ...

Mobilya Ltd Şti'den, 175.000,00 TL manevi tazminat ile 9.000,00-TL maddi tazminatın üretim, tüketim ve satışlar nedeniyle diğer davalı ... Ahşap Nalburiye Ltd Şti.'den ilk tecavüz tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 11/12/2023 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat isteğini davalı ... Mobilya yönünden 2.988,36-TL ve ... Ahşap Nalburiye Ltd. Şti. yönünden 16.843,56-TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ... Mobilya Ltd Şti. vekili, davaya konu tasarımın üretiminin müvekkili tarafından yapılmadığını, müvekkilinin yalnızca diğer davalı tarafından üretilen ürünü satılmak üzere aldığını, ancak iş yerinde yapılan tespitten sonra derhal satıştan ve teşhirden kaldırdığını, diğer davalı tarafından tescil belgelerinin sunulması üzerine, ürünün teşhire konulduğunu ve bu koşullar altında maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Ahşap Nalburiye Ltd Şti. vekili, davaya konu ürün tasarımının müvekkili şirket adına 2019/02595 sayısı ile tescili başvurusunun 09/05/2019 tarih ve 316 sayılı bültende yayımlanmış olup bu tasarım tescil başvurusuna yönelik herhangi itirazın yapılmadığını, itiraz bulunmadığından müvekkilinin bu tasarımların tescilli başka bir tasarımla benzer olup olmadığı konusunda bilgisinin bulunmadığını, diğer davalı şirkete ait iş yerinde yapılan tespit işlemine dayalı olarak müvekkiline karşı dava açılamayacağını, gıyapta yapılan bu tespiti kabul etmediklerini, kaldı ki, müvekkili adına tescilli tasarım ile davaya konu tasarımın benzer olmadığını ve talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, 2014/08736 nolu 19 sıra sayılı koltuk ürünü tasarımının koruma altında olduğu, davalı ... Ahşap Ltd Şti.'ye ait 2019/02595-15 sayılı koltuk tasarım belgesinin davacının açtığı hükümsüzlük davası sonrasında İnegöl 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/234 E-2021/345 K. Sayılı kararı ile hükümsüz kılındığı, İstanbul Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/561 D.iş sayılı delil tespiti dosyasında dava konusu tasarımın davalı ... Mobilya Ltd.

Şti'.ye ait iş yerinde ve internet sitesinde "..." adı ile satışa sunulduğu hususunun saptandığı, yargılama sırasında temin edilen bilirkişi raporları, ürünlerin bütünsel görselliği, temel tasarım öğelerinin kullanım ve dağılımı ile tasarımcının seçenek özgürlüğü dikkate alındığında meydana getirilen/oluşturulan, görsel görüntünün tesadüfi olmadığı, bilinçli kullanıcı algısında yeni ve ayırt edici farklılık oluşturmadığı, dava konusu tasarımın bu hali ile davacının tasarımı ile ayniyet düzeyinde benzer olduğu, zira ayakların yapısı, kumaşın döşenme sitili ile oluşturulan biçim, form ve şeklin tamamı ile benzer olduğu,

bu itibarla davacıya ait 2014 08736 - 19 sıra nolu tasarım hakkına ait tecavüz ve haksız rekabetin gerçekleştiği, diğer davalı şirketin üretimini yaptığı “... tekli koltuk” ve “... koltuk takımı” ürünleri ile “...

Berjer” ürününün davacının 2014 08736 – 19 nolu tasarımından doğan haklarını ihlal ettiği, davalıların tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden bu eylemleri nedeniyle davacının maddi ve manevi zarara uğradığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile davalıların eylemlerinin davacının tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men'ine ref'ine, bu eylemlerin durdurulmasına, 16.843,56-TL maddi tazminat ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...

Ahşap Ltd. Şti'den, 2.988,36 TL maddi tazminat ile 5.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... Mobilya Ltd. Şti.'den 20/11/2019 tarihinden itibaren yürütülecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin tasarımına yönelik tecavüzün 2019 yılında tespitinden sonra eldeki dava haricinde 2 ayrı davanın daha yürütüldüğünü, bu davaların yaklaşık 4 yıl sürdüğünü, 5 yıl süren hukuk mücadelesi içinde paranın değer kaybı nazara alındığında hükmedilen miktarların oldukça düşük kaldığını, caydırıcı olmadığını, dosya kapsamında yapılan masrafların dahi 9.21750 TL olduğu nazara alındığında manevi tazminat miktarının hakkaniyete aykırı olduğunu, ...

Ahşap Ltd. Şti.'nin Orix Mobilya ismiyle tüm Türkiye genelinde 39 satış noktasında üretimini yaptığı ürünleri sattığı ve bunun haricinde de diğer mobilya firmalarına da bu ürünleri temin ettiği yalnızca kendi web sitesinden dahi anlaşılmakta iken, bu çapta bir firmada tespit edilen satış ve karlılık oranlarının olması gerekenden oldukça düşük kaldığını, aynı şekilde davalı ...

Mobilya Ltd: Şti.'nin ülke genelinde 13 mağazası bulunmaktayken karlılık oranının çok az gösterildiğini, bu durumda denkleştirme sağlayabilmek ve hakkaniyete uygunluk için manevi tazminat miktarının daha yüksek belirlenmesi gerektiğini, uzun yıllardan beri mobilya sektöründe faaliyet gösteren müvekkilinin oluşturmuş olduğu kalite algısı, yarattığı güven ve imajında oluşan tahribat ile tarafların ekonomik ve sosyal durumları gibi verilere göre de hükmedilen tazminatın düşük olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesinin kaldırılmasını ve daha yüksek bir manevi tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Ahşap Ltd.

Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava dışı üçüncü şirket ürünleri üzerinde yapılan tespit işlemi sonrasında müvekkili aleyhine dava açılamayacağını, davaya konu ürünün 2019/02595 sayısı ile müvekkili adına tescilli olup müvekkilinin bu tescile güvenerek tamamen iyiniyetli hareket ettiğini, İnegöl 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/24 Tal. sayısı ile müvekkiline ait iş yerinde yapılan incelemede dava konusu ürüne benzer hiç bir ürüne rastlanmadığını, zira müvekkilinin dava konusu ürün tasarımının ihtilaflı olduğunu öğrendiği andan itibaren sözkonusu ürününün teşhirini ve satışını derhal son verdiğini,

müvekkili adına tescili yapılan ve üretimi yapılan ürün davacıya ait tasarıma benzemediği gibi yeni ve ayırt edici olduğunu, davacının SMK md.151/2-b bendi gereğince tazminat talebinde bulunan davacının bu zararı ispat etmekle yükümlü olduğunu, bilirkişi raporlarında müvekkilinin ...

Koltuk Takımı satış miktarlarına bakılarak hesaplama yapıldığını, oysa bu koltuk takımı içerisinde kanepenin de bulunduğunu, bir oturma grubu içerisinde sürekli olarak aynı tekli koltuğun kullanılmayacağını, dolayısıyla dosyadaki bilirkişi raporlarında satılan takımlar içerisinde kaç adet dava konusu tekli koltuğun kullanıldığı tespit edilemediğinden varsayıma dayalı olarak bir miktar belirlendiğini ve hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, durdurulması, silinmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı adına tescilli tasarım ile davalılardan ... Mobilya Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde satışa sunulmak üzere bulundurulan, diğer davalı ... Ahşap Ltd. Şti.

Tarafından üretimi yapılan ürünün bilgilenmiş kullanıcı algısında genel izlenim itibariyle benzer olduğunun, bilinçli kullanıcı algısında yeni ve farklılık oluşturmadığının dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile belirlendiği, istinaf başvurusunda bulunan davalının bu eyleminin tasarıma tecavüz oluşturduğu, zira davalı ... Ahşap Ltd.

Şti'nin aynı ürüne ilişkin tasarım tescil belgesinin mahkemece hükümsüz kılındığı, davacıya ait tescilli tasarım ürününün üretimini yaptığı tespit edilen davalı ... Ahşap Ltd. Şti.nin defter ve belgeleri üzerinden yapılan bilirkişi incelemesi ile gerek bu davalı gerekse de bu davalının satış yaptığı diğer davalı ... Mobilya Ltd.

Şti. tarafından üretim ve satışı yapılan berjer sayısı, bu berjerlerin piyasa satış fiyatı ve elde edilen kazanç üzerinden yapılan maddi tazminat miktarının dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve davacı lehine takdir edilen manevi tazminatın da dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun bulunduğu, anlaşılmakla, davacı vekili ile davalı ... Ahşap Nalburiye Mob. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/01/2026

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...