Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/670 K.2026/327

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 12/01/2024 Tarih ve 2023/59 Esas - 2024/16 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, plastik boru bağlantı elemanları, vana, kaplin ve bunların parçalarının imalat ve satışı alanında faaliyet gösteren müvekkilinin, kaplin kapağı tasarımının tescili için başvurmuş olup davalı şirketin 2011/00876-1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 sayılı tasarımlara dayalı itirazı sonrasında başvurunun YİDK tarafından reddedildiğini, YİDK kararının iptali talebiyle açılan davanın halen derdest olduğunu, her ne kadar davalı tarafından anılan tescilli tasarıma dayalı olarak itiraz edilmişse de, itiraza dayanak bu tasarımın başvuru tarihinden önce davalı dışındaki firmalar tarafından kamuya sunulmuş olduğunu,

özellikle Yunanistan'da yerleşik ... adlı firma adına tahsisli "https://...." alan adlı internet sitesinde 2008 yılından beri birebir aynı ürünlerin mevcut olduğunu, teknik olarak güvenilir bir hizmet sunan archive.org alan adlı web sitesinden indirilen görsellerden bu hususun varlığının tereddüte yer vermeyecek derecede anlaşıldığını, ayrıntılardaki farklılıkların tasarımların bu benzerliğini ortadan kaldırmadığını,

davalının daha önceden başka bir üretici tarafından kamuya sunulan bir tasarımı tescil ettirmesinin kötü niyetli olduğunu ve müvekkilinin tarımsal sulama sistemleri için üretmeyi düşündüğü kaplin kapağı ürünlerinin davalının tescilli tasarımına tecavüz teşkil etmediğini ileri sürerek 2011/00786 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve müvekkilinin 2022/000173-1 sayılı tescil başvurusuna konu boru bağlantı elemanları ile ülke içinde giriştiği faaliyetin anılan tasarıma tecavüz etmediğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının sunmuş olduğu delillerin müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerinden yoksunluğunu ispat için yeterli olmadığını, ... adı verilen yazılımın kesinkes doğru sonuçlar verdiğinin kabulünün mümkün olmadığını, zira bu programın veri bağışı alarak internet sitelerini periyodik aralıklarla kaydettiğini, dolayısı ile veri bağışı yapan mekanizmanın veya firmanın kim olduğu kadar bu bağışın iletildiği dakika ve saatin önemli olduğunu,

davacı tarafından ibraz edilen görüntüde veri bağışçısının kim olduğu kesin olarak belirlenemediğinden bu verinin müvekkilin tescili karşısında yenilik kırıcı dökuman olarak değerlendirilemeyeceğini, bir an için bu verinin yenilik kırıcı olduğu kabul edilse dahi Yunan şirketinin kamuya sunmuş olduğu görseller ile müvekkil şirketin tasarımlarının benzer olmadığını, bilinçli tüketicilerin bu tasarımları ayırt edebilecek düzeyde olduğunu, 6769 sayılı SMK’nun 154/1. maddesinde düzenlenen davanın, tespit talep eden tarafa ait ürünlerin,

tescilli hak sahibinin ürünlerine benzemediği ve bu sebeple de tecavüz teşkil edip etmediğinin tespiti talepli olarak açılabileceğini, eldeki davada ise, davacının taraf ürünlerinin birbirine benzemediği savunması ile değil, tescilli tasarımlar hükümsüz kılınır ise, baştan beri hükümsüz olan tasarımlar için tecavüz riskinin oluşmayacağı sebebine dayandığını, bu durumda davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını,

müvekkiline ait tasarımlar yeni ve ayırt edici olduğundan davacının kendi adına tescile konu etmiş olduğu 2022/000173-1 başvuru numaralı tasarımın ticaret ve sınai faaliyet sahasına sunulması halinde müvekkilinin tasarım haklarının ihlalinin söz konusu olacağını ve sınai mülkiyet mevzuatının kendisine vermiş olduğu haklar dahilinde kendi fikri yaratımı olan tasarımı tescil ettiren müvekkilinin kötü niyetli sayılamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının dayanmış olduğu bir web sitesinin içeriğinin veya tarihinin manipüle edilmiş olması gibi soyut bir ihtimalin, söz konusu web sitesinin ekran görüntüsünden oluşan delillerin güvenilirliğinin sorgulanması için yeterli bir gerekçe olmadığı, bu güvenilirliğin ancak somut olarak bir manipülasyona işaret eden olguların ortaya konulmasıyla sorgulanabileceği, bu itibarla davaya konu tasarım ile hükümsüzlüğe mesnet ... adlı Yunan firmasının ... görüntüleri arasında yapılan inceleme sonucunda dava konusu çoklu tasarımların "yeni" ve "ayırt edici" olmadığının saptandığı,

öte yandan menfaati olan herkesin Türkiye’de giriştiği veya girişeceği ticari veya sınai faaliyetin ya da bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hususunda dava açabileceği,

bu bağlamda davacının 2022/000173-1 sayılı tasarım tescil başvurusunun konusu olan boru bağlantı elemanları ürünleri ile ilgili Türkiye'de giriştiği ticari ve sınai faaliyetin ve bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin davalıya ait 2011/00786 sayılı tasarımlardan doğan haklara tecavüz teşkil etmediğinin tespiti isteminde bulunmasının SMK m.154/3 hükmü uyarınca dinlenebilir olduğu ve davacı tasarımının davalı tasarımlarından herhangi birinin aynısı veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzeri olmadığı gerekçeleriyle davanın kabulü ile 2011/00786-1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15 sayılı tasarımların

hükümsülüğüne ve davacıya ait 2022/000173-1 sayılı tasarım tescil başvurusunun konusu olan boru bağlantı elemanları ürünleri ile ilgili Türkiye'de giriştiği ticari ve sınai faaliyetin ve bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin davalıya ait 2011/00786 sayılı tasarımlardan doğan haklara tecavüz teşkil etmediğinin tespitine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, ... adı verilen yazılımın kesinkes doğru sonuçlar verdiğinin kabulünün hatalı olduğunu, davacının sunduğu ekran görüntülerinin yalnızca tarih bilgisini içerdiğini, ancak veri bağışçısının kim olduğu ve hangi metodu kullandığı kesin olarak belirlenemediğinden bu görüntülerin yenilik kırıcı dokuman olarak kabul edilemeyeceğini, bir an için yenilik kırıcı olduğu kabul edilse dahi müvekkilinin tasarımı ile benzer olmadığını, bilinçlenmiş kullanıcınnın tasarımları kolaylıkla ayırt edebileceğini,

davacının tescil başvurusunda bulunduğu tasarımı kullanmasının müvekkilinin tasarımına tecavüz oluşturmadığı tespit edilmişse de, SMK’nun 154/1. maddesinde tasarımın tescilli tasarıma benzemediği iddiası ile bu yönde bir menfi tespit davasına icazet verildiğini, ancak somut olayda davacının tasarımların benzemezliği yerine müvekkiline ait tasarımın hükümzülüğü halinde baştan itibaren tasarıma tecavüz riskinin oluşmayacağı sebebine dayandığını, bu halde dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını,

davacının müvekkilinin tasarımını hükümsüz kılınmadan bu şekilde bir karar almak istemesinin haksız rekabet davasının önünü almaya yönelik bir talep olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ve menfi tespit istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece görüşüne başvurulan, içerisinde tasarım uzmanı bilirkişilerin de bulunduğu heyet tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, dava konusu 2011/00786-1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15 sayılı tasarımların, Yunanistan'da yerleşik ... adli firmaya ait ürünler karşısında yenilik ve ayırt edicilik vasfını haiz olmayan, harcıalem ürünler olduğu,

davacıya ait 2022/000173 sayılı vana kapağı olarak belirtilen tasarımın, ürünün formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerinin yerleşimi ve yüksekliği açısından davalının 2011/00786 sayılı çoklu tasarımı ile benzerlik taşımaması nedeniyle bilgilenmiş kullanıcı gözünde açıkça ayırt edilebilir olduğu ve bu itibarla davalını tasarım hakkına tecavüz teşkil etmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/03/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.